Thursday, June 15, 2017

ISRO рдХा рд╕рдмрд╕े рднाрд░ी рд░ॉрдХेрдЯ GSLV-Mk 3 рд▓ॉрди्рдЪ

ISRO рдХा рд╕рдмрд╕े рднाрд░ी рд░ॉрдХेрдЯ GSLV-Mk 3 рд▓ॉрди्рдЪ, 200 рд╣ाрдеिрдпों рдЬिрддрдиा рд╡рдЬрди



рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рд╕рддीрд╢ рдзрд╡рди рд╕्рдкेрд╕ рд╕ेंрдЯрд░ рд╕े GSLV рдоाрд░्рдХ 3 рдХी рд▓ॉрди्рдЪिंрдЧ рд╣ुрдИ।


▶рд╢्рд░ीрд╣рд░िрдХोрдЯा.  рдЗрд╕рд░ो рдХे рд╕рдмрд╕े рддाрдХрддрд╡рд░ рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рд▓ॉрди्рдЪ рд╡्рд╣ीрдХрд▓ GSLV рдоाрд░्рдХ 3 рдбी-1 рдиे рд╕ोрдорд╡ाрд░ рдХो рдкрд╣рд▓ी рдЙрдб़ाрди рднрд░ी। рдЗрд╕рдХा рд╡рдЬрди 200 рд╣ाрдеिрдпों рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ै। рдЗрд╕े рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рд╕рддीрд╢ рдзрд╡рди рд╕्рдкेрд╕ рд╕ेंрдЯрд░ рд╕े рдЫोрдб़ा рдЧрдпा। рд░ॉрдХेрдЯ рдиे рдПрдХ рд╣ाрдеी рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╡рдЬрдиी рджेрд╢ рдХे рд╕рдмрд╕े рднाрд░ी рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ GSAT-19 рдХो 16 рдоिрдирдЯ рдоें рд╕्рдкेрд╕ рдСрд░्рдмिрдЯ рдоें рдкрд╣ुंрдЪाрдпा। рдЗрд╕рд╕े рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдХुрдЫ рд╕ाрд▓ों рдоें рднाрд░рдд рдоें рд╣ाрдИ рд╕्рдкीрдб рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ोрдЧी। рдЗрд╕рд░ो рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╡рдХ्рдд рдоें рдирдП рдЬीрдПрд╕рдПрд▓рд╡ी рд░ॉрдХेрдЯ рд╕े рдЗंрд╕ाрдиों рдХो рд╕्рдкेрд╕ рдХी рд╕ैрд░ рдХрд░ाрдИ рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдоिрд╢рди рдХी рдХाрдордпाрдмी рдкрд░ рдФрд░ рдк्рд░ेрд╕िрдбेंрдЯ рдиे рдЗрд╕рд░ो рдХो рдмрдзाрдИ рджी।


11 рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ рдоें рдкрдв़ें, рдХ्рдпा рд╣ै рдЗрд╕рд░ो рдХा рдЬрдо्рдмो рдоिрд╢рди



 ▶ 1) рдХ्рдпा рд╣ै рдпे рдоिрд╢рди?


- рдЗрд╕рд░ो рдХे рд╕рдмрд╕े рддाрдХрддрд╡рд░ рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рд▓ॉрди्рдЪ рд╡्рд╣ीрдХрд▓ GSLV рдоाрд░्рдХ 3 рдбी-1 рдиे рдкрд╣рд▓ी рдЙрдб़ाрди рднрд░ी। рдпрд╣ рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рджेрд╢ рдХे рд╕рдмрд╕े рднाрд░ी рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ GSAT-19 (рд╡рдЬрди 3136 kg ) рдХो рд╕्рдкेрд╕ рдоें рд▓ेрдХрд░ рдЧрдпा।

▶2) рдХ्рдпा рд╣ै GSAT-19?


- GSAT-19 рджेрд╢ рдоें рддैрдпाрд░ рд╕рдмрд╕े рд╡рдЬрдиी рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдоॉрдбрд░्рди рдк्рд▓ेрди рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рд╣ीрдЯ рдкाрдЗрдк, рдлाрдЗрдмрд░ рдСрдк्рдЯिрдХ рдЬाрдпрд░ो, рдоाрдЗрдХ्рд░ो-рдоेрдХैрдиिрдХрд▓ рд╕िрд╕्рдЯрдо्рд╕ рдПрдХ्рд╕ीрд▓ेрд░ोрдоीрдЯрд░, рдХेрдпू-рдмैंрдб рдЯीрдЯीрд╕ी рдЯ्рд░ांрд╕рдкोंрдбрд░ рдФрд░ рд▓ीрдеिрдпрдо рдЖрдпрди рдмैрдЯрд░ी рд╕े рд▓ैрд╕ рд╣ै। рдЗрд╕ рдкрд░ рдХрд░ीрдм 300 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдП рдЦрд░्рдЪ рд╣ुрдП рд╣ैं।

▶3) рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рд╕े рдХ्рдпा рдлाрдпрджा?


- рдХुрдЫ рд╕ाрд▓ рдоें рджेрд╢ рдоें рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рд╕्рдкीрдб рдмрдв़ेрдЧी। рд╕рдмрд╕े рддेрдЬ рд▓ाрдЗрд╡ рд╕्рдЯ्рд░ीрдоिंрдЧ рдоिрд▓ेрдЧी। рдЬрд╣ां рдлाрдЗрдмрд░ рдСрдк्рдЯिрдХрд▓ рдиेрдЯрд╡рд░्рдХ рдирд╣ीं рд╣ै, рд╡рд╣ां рдлाрдпрджा рд╣ोрдЧा।
- GSAT-19 рдФрд░ GSAT-11 рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ्рд╕ рдХी рд▓ॉрди्рдЪिंрдЧ рд╕े рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗंрдбिрдпा рдХो рдордЬрдмूрддी рдоिрд▓ेрдЧी।

▶4) рдХ्рдпा рд╣ै GSLV?


- GSLV рдЗрд╕рд░ो рдХा рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рд▓ॉрди्рдЪ рд╡्рд╣ीрдХрд▓ рд╣ै। рдЬिрд╕рдХा рдкूрд░ा рдиाрдо рдЬिрдпोрд╕िंрдХ्рд░ोрдирд╕ рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рд▓ॉрди्рдЪ рд╡्рд╣ीрдХрд▓ рд╣ै। рдЗрд╕ рд░ॉрдХेрдЯ рдХो рдЗрд╕рд░ो рдиे рдбेрд╡рд▓рдк рдХिрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЬрд░िрдП 2001 рд╕े рдЕрдм рддрдХ 11 рдмाрд░ рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рд╕्рдкेрд╕ рдоें рднेрдЬे рдЬा рдЪुрдХे рд╣ैं। рдЖрдЦिрд░ी рдЙрдб़ाрди 5 рдордИ, 2017 рдХो рднрд░ी рдеी, рддрдм рдпрд╣ рдЬीрд╕ैрдЯ-9 рдХो рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рд▓ेрдХрд░ рд░рд╡ाрдиा рд╣ुрдЖ рдеा।

▶5) GSLV рдоाрд░्рдХ 3 рдХी рдЦाрд╕िрдпрдд рдХ्рдпा рд╣ै?


- GSLV рдоाрд░्рдХ 3 рдХी рд▓ॉрди्рдЪिंрдЧ рдХो рд╕्рдкेрд╕ рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдоें рдмрдб़ा рдмрджрд▓ाрд╡ рд▓ाрдиे рд╡ाрд▓े рдоिрд╢рди рдХे рддौрд░ рдкрд░ рджेрдЦा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЕрдм рднाрд░рдд рджूрд╕рд░े рджेрд╢ों рдкрд░ рдбिрдкेंрдб рд╣ुрдП рдмिрдиा рдмрдб़े рдФрд░ рднाрд░ी рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ्рд╕ рдХी рд▓ॉрди्рдЪिंрдЧ рджेрд╢ рдоें рд╣ी рдХрд░ рд╕рдХेрдЧा। рдпрд╣ рд╕्рдкेрд╕ рдоें 4 рдЯрди рддрдХ рдХे рд╡рдЬрди рд╡ाрд▓े рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ्рд╕ рдХो рд▓े рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдоौрдЬूрджा рдЬीрдПрд╕рдПрд▓рд╡ी рдоाрд░्рдХ 2 рдХी рджो рдЯрди рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╕े рджोрдЧुрдиा рд╣ै।
- рдзрд░рддी рдХी рдХрдо рдКंрдЪाрдИ рд╡ाрд▓ी рдСрд░्рдмिрдЯ рддрдХ 8 рдЯрди рд╡рдЬрди рд▓े рдЬाрдиे рдХी рддाрдХрдд рд░рдЦрддा рд╣ै। рдЬो рднाрд░рдд рдХे рдХ्рд░ू рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЬाрдиे рдХे рд▓िрдП рд▓िрд╣ाрдЬ рд╕े рдХाрдлी рд╣ै। рдЗрд╕рд░ो рдкрд╣рд▓े рд╣ी рд╕्рдкेрд╕ рдоें 2 рд╕े 3 рдоेंрдмрд░ рднेрдЬрдиे рдХा рдк्рд▓ाрди рдмрдиा рдЪुрдХा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдХрд░ीрдм 4 рдЕрд░рдм рдбॉрд▓рд░ рдХे рдлंрдб рдоिрд▓рдиे рдХा рдЗंрддрдЬाрд░ рд╣ै।

▶6) рдЗрд╕े рдХ्рдпों рдХрд╣ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдлैрдЯ рдмॉрдп рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ?

- GSLV рдоाрд░्рдХ 3 рдХा рд╡рдЬрди 630 рдЯрди рд╣ै, рдЬो 200 рд╣ाрдеिрдпों (рдПрдХ рд╣ाрдеी-рдХрд░ीрдм 3 рдЯрди) рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ै। рдКंрдЪाрдИ рдХрд░ीрдм 42 рдоीрдЯрд░ рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рд╡рдЬрди 5 рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рднрд░े рдмोрдЗंрдЧ рдЬрдо्рдмो рд╡िрдоाрди рдпा 200 рд╣ाрдеिрдпों рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ै। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЗрд╕े рдлैрдЯ рдм्рд╡ॉрдп рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рдХрд╣ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЗрд╕рдХो рдмрдиाрдиे рдоें 160 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдП рдЦрд░्рдЪ рд╣ुрдП рд╣ैं।

▶7) рд░ॉрдХेрдЯ рд▓ॉрди्рдЪिंрдЧ рдоें рдЗрд╕рд░ो рдХा рдХ्рдпा рд░िрдХॉрд░्рдб?


- рдЗрд╕рд░ो рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ рдоिрд╢рди рдЖрд╕ाрди рдХाрдо рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा। рдкрд╣рд▓े рд░ॉрдХेрдЯ рд▓ॉрди्рдЪ рдоें рднाрд░рдд рдХा рд░िрдХॉрд░्рдб рдХुрдЫ рдЦाрд╕ рдЕрдЪ्рдЫा рдирд╣ीं рд░рд╣ा рд╣ै। 1993 рдоें рдЗрд╕рд░ो рдХा PSLV рдкрд╣рд▓े рд▓ॉрди्рдЪ рдоें рдлेрд▓ рд╣ो рдЧрдпा рдеा। рддрдм рд╕े рдЕрдм рддрдХ рдЗрд╕рдХे 39 рд▓ॉрди्рдЪ рдХाрдордпाрдм рд░рд╣े рд╣ैं।
- GSLV Mk-1 рднी 2001 рдоें рдЕрдкрдиे рдкрд╣рд▓े рд▓ॉрди्рдЪ рдоें рдЕрд╕рдлрд▓ рд╣ो рдЧрдпा рдеा। рддрдм рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЕрдм рддрдХ рдЙрд╕рд╕े 11 рд▓ॉрди्рдЪ рд╣ुрдП рд╣ैं рдЬिрд╕рдоें рд╕े рдЖрдзे рдХाрдордпाрдм рд░рд╣े рд╣ैं।


▶8) рдЗрд╕рд╕े рднाрд░рдд рдХो рдХ्рдпा рдлाрдпрджा рдоिрд▓ेрдЧा?


- GSLV рдоाрд░्рдХ 3 рдХी рдкрд╣рд▓ी рдЙрдб़ाрди рдХाрдордпाрдмी рд╣ोрдиे рд╕े рд╕्рдкेрд╕ рдоें рдЗंрд╕ाрди рдХो рднेрдЬрдиे рдХा рднाрд░рдд рдХा рд╕рдкрдиा рдЬрд▓्рдж рдкूрд░ा рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд░ो рдХा рдпрд╣ рдЬрдо्рдмो рд░ॉрдХेрдЯ рдЗंрд╕ाрдиों рдХो рд╕्рдкेрд╕ рдоें рд▓ेрдХрд░ рдЬाрдиे рдХी рдХैрдкेрд╕िрдЯी рд░рдЦрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд░ो рдХे рдЪेрдпрдоैрди рдПрдПрд╕. рдХिрд░рдг рдХुрдоाрд░ рдиे рдХрд╣ा рдеा рдХि рдЕрдЧрд░ 10 рд╕ाрд▓ рдпा рдХрдо рд╕े рдХрдо 6 рдХाрдордпाрдм рд▓ॉрди्рдЪिंрдЧ рдоें рд╕рдмрдХुрдЫ рдаीрдХ рд░рд╣ा рддो рдЗрд╕ рд░ॉрдХेрдЯ рдХो 'рдзрд░рддी рд╕े рднाрд░рддीрдпों рдХो рд╕्рдкेрд╕ рдоें рдкрд╣ुंрдЪाрдиे рд╡ाрд▓े’ рд╕рдмрд╕े рдЕрдЪ्рдЫे рдСрдк्рд╢рди рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।


▶9) рднाрд░рдд рд╕े рдкрд╣рд▓ा рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдпाрдд्рд░ी рдХौрди рдеा?


- рд╕्рдкेрд╕ рдоें рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рднाрд░рдд рдХे рдкрд╣рд▓े рд╢рдЦ्рд╕ рдХा рдиाрдо рд░ाрдХेрд╢ рд╢рд░्рдоा рд╣ै। рдЬिрди्рд╣ोंрдиे 2 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1984 рдХो рд╕ोрд╡िрдпрдд рдпूрдиिрдпрди рдХे рдоिрд╢рди рдХे рджौрд░ाрди рдЙрдб़ाрди рднрд░ी рдеी। рд╢рд░्рдоा рдЗंрдбिрдпрди рдПрдпрд░рдлोрд░्рд╕ рдХे рдкाрдпрд▓рдЯ рдеे।


▶10) рдХिрддрдиे рджेрд╢ों рдХे рдкाрд╕ рдпрд╣ рдХैрдкेрд╕िрдЯी?

- GSLV рдоाрд░्рдХ 3 рдХी рдХाрдордпाрдмी рдХे рд╕ाрде рднाрд░рдд, рд░ूрд╕, рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдЪीрди рдХे рдмाрдж рд╣्рдпूрдорди рд╕्рдкेрд╕ рдл्рд▓ाрдЗрдЯ рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рд╡ाрд▓ा рджुрдиिрдпा рдХा рдЪौрдеा рджेрд╢ рдмрдирдиे рдХे рдФрд░ рдХрд░ीрдм рдкрд╣ुंрдЪ рдЬाрдПрдЧा।


▶11) рд╕्рдкेрд╕ рдЗंрдбрд╕्рдЯ्рд░ी рдоें рднाрд░рдд рдХैрд╕े рдЖрдЧे рдиिрдХрд▓ा?

- рд░िрдХॉрд░्рдб  рд╕ैрдЯैрд▓ाрдЗрдЯ рдЫोрдб़े। рдЗрд╕рд░ो рдЬो рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рддैрдпाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै, рдЙрд╕рдХी рд▓ाрдЧрдд рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рд╡рдЬрд╣ рд╕े рд╡рд╣ рдЧ्рд▓ोрдмрд▓ рд╕्рдкेрд╕ рдЗंрдбрд╕्рдЯ्рд░ी рдоें рдЖрдЧे рдиिрдХрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै। рдХिрд╕ी рд╣ॉрд▓ीрд╡ुрдб рдоूрд╡ी рдХी рд▓ाрдЧрдд рд╕े рдХрдо рдЦрд░्рдЪ рдоें рднाрд░рдд рдиे рдоंрдЧрд▓ рдкрд░ рдЕрдкрдиा рдоिрд╢рди рднेрдЬ рджिрдпा рдеा। рдЗрд╕рд░ो рдХрдИ рдХрд░ोрдб़ рдбॉрд▓рд░ рдХे рд╕्рдкेрд╕ рд▓ॉрди्рдЪिंрдЧ рдоाрд░्рдХेрдЯ рдоें рдкрдХрдб़ рдордЬрдмूрдд рдХрд░ рдЪुрдХा рд╣ै।


GSAT-11 рдХो рднी рдЗрд╕ी рд╕ाрд▓ рдЫोрдб़ा рдЬाрдПрдЧा

- рдЗрд╕рд░ो рдХे рдЪेрдпрд░рдоैрди рдХिрд░рдг рдХुрдоाрд░ рдиे рдмрддाрдпा рдХि GSAT-19 рдХे рдмाрдж GSAT-11 рдХो рднी рдЫोрдб़ा рдЬाрдПрдЧा। рдпे рджो рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рдЧेрдо рдЪेंрдЬрд░ рдоाрдиे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं। рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди рдоें рдпे рдХ्рд░ांрддिрдХाрд░ी рдмрджрд▓ाрд╡ рд╣ोрдЧा। рдЗрдирдХी рд▓ॉрди्рдЪिंрдЧ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗंрдбिрдпा рдХी рджिрд╢ा рдоें рдмेрд╣рдж рдЕрд╣рдо рдХрджрдо рд╣ोрдЧा। рдпे рд╣ाрдИ рд╕्рдкीрдб рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рд╕рд░्рд╡िрд╕ рдоुрд╣ैрдпा рдХрд░ाрдиे рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди рдХो рдЕрд╕рд░рджाрд░ рдмрдиाрдиे рдоें рдЕрд╣рдо рд░ोрд▓ рдиिрднाрдПंрдЧे।
- рд╕्рдкेрд╕ рдПрдк्рд▓िрдХेрд╢рди рд╕ेंрдЯрд░, рдЕрд╣рдорджाрдмाрдж рдХे рдбाрдпрд░ेрдХ्рдЯрд░ рддрдкрди рдоिрд╢्рд░ा рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рд▓ॉрди्рдЪिंрдЧ рд╕рдлрд▓ рд░рд╣ी рддो рдЕрдХेрд▓ा GSAT-19 рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рд╕्рдкेрд╕ рдоें рдкрд╣рд▓े рд╕े рдоौрдЬूрдж рдкुрд░ाрдиे рдХिрд╕्рдо рдХे 6-7 рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢ рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рдХे рдЧ्рд░ुрдк рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ोрдЧा। рдЖрдЬ рд╕्рдкेрд╕ рдоें рдоौрдЬूрдж 41 рднाрд░рддीрдп рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ्рд╕ рдоें рд╕े 13 рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рд╣ैं।
- рдоिрд╢्рд░ा рдХे рдоुрддाрдмिрдХ, рдЗрд╕े рд╕ाрд▓ рдХे рдЖрдЦिрд░ рдоें GSAT-11 рдЫोрдб़ा рдЬाрдПрдЧा। рдЗрди рджोрдиों рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ рдХे рдХाрдо рд╢ुрд░ू рдХрд░рддे рд╣ी рд╣ाрдИ-рдХ्рд╡ाрд▓िрдЯी рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ, рдлोрди рдФрд░ рд╡ीрдбिрдпो рд╕рд░्рд╡िрд╕ рдоिрд▓рдиी рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЬाрдПрдЧी। рд╕्рдкेрд╕ рдоें рдкрд╣рд▓े рд╕े рдоौрдЬूрдж GSAT рд╕ैрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ्рд╕ рдХा рдк्рд░рднाрд╡ी рдбाрдЯा рд░ेрдЯ рдПрдХ рдЧीрдЧाрдмाрдЗрдЯ рдк्рд░рддि рд╕ेрдХंрдб рд╣ै, рдЬрдмрдХि GSAT-19 рдк्рд░рддि рд╕ेрдХंрдб 4 рдЧीрдЧाрдмाрдЗрдЯ рдбाрдЯा рдФрд░ GSAT-11 рддेрд░рд╣ рдЧीрдЧाрдмाрдЗрдЯ рдк्рд░рддि рд╕ेрдХंрдб рдХी рджрд░ рд╕े рдбाрдЯा рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдХрд░рдиे рдХे рдХाрдмिрд▓ рд╣ै।



Share:

Sunday, April 16, 2017

рдПрдХ рдирдЬрд░ :-


рдпूрд░ोрдк:-

рдпूрд░ोрдк рдПрд╢िрдпा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХे рдкрд╢्рдЪिрдо рднाрдЧ рдоें рдЙрдд्рддрд░ी рдЧोрд▓ाрд░्рдж्рдз рдХी рдЙрдкोрд╖्рдг рдкрдЯ्рдЯी рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдиाрдо ‘рдРрд░рдм’ рд╢рдм्рдж рд╕े рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ोрддा рд╣ै рд╕ूрд░्рдпाрд╕्рдд! рдпूрд░ोрдк рдХा рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ 10,527,000 рд╡рд░्рдЧ рдХिрдоी рд╣ै рдЬो рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рднू-рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХा 7.04% рд╣ै। рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджрд╖्рд╖्рдЯि рд╕े рдпрд╣ рдкाँрдЪрд╡ें рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд╣ै। рдпूрд░ोрдк рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХा рд╕्рдерд▓ рднाрдЧ рдПрд╢िрдпा рд╕े рдЬुреЬे рд░рд╣рдиे рдХे рдХाрд░рдг рдЗрди рджोрдиों рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдкों рдХो ‘рдпूрд░ेрд╖िрдпा’ рдХा рд╕ंрдЬ्рдЮा рджी рдЬाрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдоें 46 рджेрд╢ рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рдпूрд░ोрдк рдХो рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдкों рдХा рджेрд╢ рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдпूрд░ोрдк рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рд╡рдд рдЖрд▓्рдкрд╕, рдпूрд░ाрд▓ рддрдеा рдм्рд▓ैрдХ рдлाрд░ेрд╕्рдЯ рдн्рд░ंрд╖ोрдд्рде рдкрд░्рд╡рдд рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХा рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╢िрдЦрд░ рдПрд▓рдмुрд░्рдЬ (5642 рдоी.) рд░ूрд╕ рдоे рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рдпूрд░ोрдк рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдирджिрдпाँ рдбेрди्рдпूрдм, рдмोрд▓्рдЧा, рдЯेрдо्рд╕, рд╕ीрди рдЖрджि рд╣ै। рдбेрди्рдпूрдм рдирджी рдХे рддрдЯ рдкрд░ рдмुрдбाрдкेрд╕्рдЯ, рдмुрдЦोрд░рд╕्рдЯ, рдмेрд▓рдЧ्рд░ेрдб рддрдеा рд╡िрдПрдиा рдмंрджрд░рдЧाрд╣ рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рд░ाрдЗрди рдирджी рдХा рдЬрд▓рдоाрд░्рдЧ рдпूрд░ोрдк рдХा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╡्рдпрд╕्рдд рдЕрди्рддः рд╕्рдерд▓ी рдЬрд▓рдоाрд░्рдЧ рд╣ै। рдпूрд░ोрдк рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдЦрдиिрдЬ рддेрд▓ рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ों рдоें рдл्рд░ांрд╕, рдЖрд╕्рдЯ्рд░िрдпा рд░ूрдоाрдиिрдпा, рдкोрд▓ैрдг्рдб рд╡ рд╣ंрдЧрд░ी рдХा рд╕्рдеाрди рд╣ै। рдпूрд░ोрдк рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдУрд░िрдпрдг्рдЯ рд░ेрд▓рдоाрд░्рдЧ рд╣ै рдЬो рдл्рд░ांрд╕ рдХे рдкैрд░िрд╕ рдирдЧрд░ рд╕े рдЯрд░्рдХी рдХे рдХुрд╕्рддुрди्рддुрдиिрдпा рдирдЧрд░ рдХे рдордз्рдп рддрдХ рдЬाрддा рд╣ै।
рдл्рд░ांрд╕ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдкेрд░िрд╕ рдЬो рд╕ीрди рдирджी рдХे рддрдЯ рдкрд░ рдмрд╕ी рд╣ै, рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рд╕ुрди्рджрд░ рдирдЧрд░ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕े реЮैрд╢рди рдХी рдирдЧрд░ी рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдпूрд░ोрдк рдХे рд╣ंрдЧрд░ी рд░ूрдоाрдиिрдпा рдФрд░ рдпूрдХ्рд░ेрди рдЧрдгрд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╢ीрддोрд╖्рдг рдШाрд╕ рдХे рдоैрджाрди (рдк्рд░ेрдпрд░ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░) рдкाрдпे рдЬाрддे рд╣ैं। рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджрд╖्рд╖्рдЯि рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдмреЬा рджेрд╢ рд░ूрд╕ рдпूрд░ोрдк рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рдХाрд▓ा рд╕ाрдЧрд░ рддрдеा рднूрдордз्рдп рд╕ाрдЧрд░ рдХे рддрдЯ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рдпूрдЧोрд╕्рд▓ाрд╡िрдпा, рдЧ्рд░ीрд╕, рд░ूрдоाрдиिрдпा рдФрд░ рдЕрд▓्рдмेрдиिрдпा рдХे рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд░ूрдк рдХो рд╣ी рдмाрд▓्рдХрди рд░ाрдЬ्рдп рдХрд╣ा рдЬाрддा рдеा। рдиाрд░्рд╡े, рд╕्рд╡ीрдбрди, рдлिрдирд▓ैрдг्рдб рд╡ рд╕ाрдЗрдмेрд░िрдпा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдХोрдгрднाрд░ी рд╡рди рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рдЗрдЯрд▓ी рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЕंрдЧूрд░ рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ рд╣ै। рдпूрд░ोрдк рдХे рд▓ौрд╣ рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ों рдоें рдЬрд░्рдордиी рд╡ рдл्рд░ांрд╕ рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рдеाрди рд╣ै। рдЧ्рд░ेрдЯ рдм्рд░िрдЯेрди рдФрд░ рдЖрдпрд░рд▓ैрдг्рдб рдХे рдЙрдд्рддрд░ी рднाрдЧ рдХे рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд░ूрдк рдХो рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрдЬ्рдп ;рди्рджрдкрдЬрдордХ рдЬ्рдЮрдкрджрд╣рдХрд╡рдЙрдж्рдз рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗंрдЧрд▓िрд╢ рдЪैрдирд▓ рдл्рд░ांрд╕ рдХो рдпूрдиाрдЗрдЯेрдб рдХिंрдЧрдбрдо рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддा рд╣ै।


рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा:-

рдкृрде्рд╡ी рдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рддрдеा рд╕рдмрд╕े рдХрдо рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рд╡ाрд▓ा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдиाрдо ‘рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрд╕’ рд╕े рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рджрдХ्рд╖िрдг рд╣ोрддा рд╣ै। рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдХी рдЦोрдЬ рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдкुрд░्рддрдЧाрд▓ी рдЕрди्рд╡ेрд╖рдХ
рдбрдм्рд▓рдпू рдЬाрди्рд╕ рдиे рдХी рдеी। рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо 1788 рдоें рдпрд╣ाँ рдм्рд░िрдЯिрд╢ рдЙрдкрдиिрд╡ेрд╢ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╣ुрдИ। рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдЬाрдЧ्рд░рдд рдЬ्рд╡ाрд▓ा рдоौрдиा рд▓ौрдЖ (4.168 рдоी.) рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рдирджी рдорд░्рд░े-рдбाрд░्рд▓िрдЧ (3490 рдХिрдоी) рд╣ै। рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдХे 2/5 рднाрдЧ рдХी рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдЙрд╖्рдгрдХрдЯिрдмрди्рдзीрдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рддрдеा 3/5 рднाрдЧ рдЙрдкोрд╖्рдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдкреЬрддी рд╣ै। рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдХा рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ 76,86,880 рд╡рд░्рдЧ рдХिрдоी рд╣ै। рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдоें 16 рджेрд╢ рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдХी рдЦोрдЬ рдХा рд╢्рд░ेрдп рдРрдмेрд▓ рд╡рд╕्рдоाрди (1642 рдоी.) рдФрд░ рдЬेрдо्рд╕ рдХुрдХ (1769 рдИ.) рдХो рдЬाрддा рд╣ै। рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдХे рджрдХ्рд╖िрдгी-рдкूрд░्рд╡ рдоें рд╕्рдеिрдд рди्рдпूрдЬीрд▓ैрдг्рдб рдХो ‘‘рджрдХ्рд╖िрдг рдХा рдм्рд░िрдЯेрди’’ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдХे рджрдХ्рд╖िрдг рдкूрд░्рд╡ рдоें рд╕्рдеिрдд рди्рдпूрдЬीрд▓ैрдг्рдб рдХो ‘‘рджрдХ्рд╖िрдг рдХा рдм्рд░िрдЯेрди’’ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдХी рд╡िрд╢्рд╡ рд╡िрдЦ्рдпाрдд рд╕ोрдиे рдХी рдЦाрдиे рдХाрд▓рдЧूрд░्рд▓ी рдУрд░ рдХूрд▓рдЧाрдбी рд╣ै।
рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рд╡िрд╢्рд╡ рдк्рд░рд╕िрд░्рдж्рдз рдоैрд░िрдиो рдЙ$рди рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрдд्рдкाрджрдХ рд╣ै। рдпрд╣ рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдКрди рдиिрд░्рдпाрддрдХ рджेрд╢ рднी рд╣ै।
рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдУрд░ рди्рдпूрдЧिрдиी рдХे рдмीрдЪ рдЯाрд░ेрд╕ рдЬрд▓ рд╕рди्рдзि рд╣ै। рди्рдпूрдЬीрд▓ैрдг्рдб рдХे рдоूрд▓ рдиिрд╡ाрд╕िрдпों рдХो ‘‘рдоाрдУрд░ी’’ рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдкूрд░्рдгрддः рджрдХ्рд╖िрдг рдЧोрд▓ाрд░्рдж्рдз рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рдордХрд░ рд╡्рд░рдд рдЗрд╕рдХेः рдордз्рдп рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдЧुрдЬрд░рддी рд╣ै। рдпрд╣ рдк्рд░рд╖ाрди्рдд рддрдеा рд╣िрди्рдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рд╕े рдШिрд░ा рд╣ुрдЖ рд╣ै।
рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдмाॅрдХ्рд╕ाрдЗрдЯ рдЙрдд्рдЦрдиिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рджेрд╢ рд╣ै।
рди्рдпूрдЬीрд▓ैрдг्рдб рдоें рдРрдоू рдФрд░ рдХोрдХाрдмрд░ा рдиाрдордХ рдкрдХ्рд╖ी рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं।
рдЗрд╕े рд╢्рд░ेрдгी рд╡ рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХा рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдп рд╖िрдЦрд░ рдХोрд╕िрд╕्рдХो (2.228 рдоी. рдКंрдЪा) рд╣ै।
рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдХे рдкूрд░्рд╡ी рддрдЯीрдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ा рдоें рдк्рд░рдЦ्рдпाрдд рдоूंрдЧे рдХी рдЪрдЯ्рдЯाрдиें рдЧ्рд░ेрдЯ рдмैрд░िрдпрд░ рд░ीрдл рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╕ीрд╕ा рдЕрдпрд╕्рдХ рдЙрдд्рдЦрдиिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рджेрд╢ рд╣ै।


рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा:-

рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рдЪैрдеा рдмреЬा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ 1,17,98,500 рд╡рд░्рдЧ рдХिрдоी рд╣ै рддрдеा рдЗрд╕рдоें 15 рджेрд╢ рд╕्рдеिрдд рд╣ैं। рджрдХ्рд╖िрдгी рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рдмреЬा рднाрдЧ рджрдХ्рд╖िрдгी рдЧोрд▓ाрд░्рдж्рдз рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рдРрд╕ा рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдХ्рд░िрд╕्рдЯोрдлрд░ рдХोрд▓рдо्рдмрд╕ рдиे рдЕрдкрдиे рддीрд╕рд░े рдЕрднिрдпाрди (1498-1500) рдоें рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рдУрд░ाрдиिрдХो рдирджी рдХे рдоुрд╣ाрдиे рдкрд░ рдЗрд╕рдХी рдЦोрдЬ рдХी। рдЗрд╕рдХा рд╕рдоुрдж्рд░рддрдЯ 28700 рдХिрдоी рд▓рдо्рдмा рд╣ै। рдЗрд╕рдХी рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪी рдЪोрдЯी рдоाрдЙंрдЯ рдПрдХांрдХाрдЧुрдЖ (6959 рдоी) рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдирджी рд╡िрддрд░рдг рдХाрдлी рдШрдиा рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХी рдЕрдоेрдЬрди рдирджी рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рджूрд╕рд░ी рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмी рдирджी рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдХी рдЬрд▓-рд╡ाрдпु рдоुрдЦ्рдпрддः рдЙрд╖्рдгрдХрдЯिрдмंрдзीрдп рддрдеा рдЙрдкोрд╖्рдг рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ै। рд╡рдирд╕्рдкрддिрдпों рдоें рдЪिрд░рд╣рд░िрдд рд╡рди, рд╕рдмाрдиा, рд▓िрдпाрдиो, рдкрдо्рдкाрд╕, рдЧ्рд░ाрди рдЪाрдХों рдФрд░ рдЕрди्рдп рдХрдИ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╡рдирд╕्рдкрддिрдпाँ рдкाрдпी рдЬाрддी рд╣ैं। рджрдХ्рд╖िрдгी рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдмंрджрд░рдЧाрд╣ рдоें рд░िрдпो-рд╣ि-рдЬेрдиेрд░ो, рдм्рдпुрдирд╕-рдЖрдпрд░्рд╕, рд╕ैрдг्рдЯिрдпाрдЧो, рд╕ाрдУрд▓ुрдЗрд╕ рдЖрджि рд╣ै। рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдоें рдмрд╣рдиे рд╡ाрд▓ी рдЕрдоेрдЬрди рдирджी рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдЕрдкрд╡ाрд╣ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рджрд╖्рд╖्рдЯि рд╕े рдк्рд░рдердо рд╣ै। рд╡ेрдиेрдЬुрдПрд▓ा рд╕्рдеिрдд рдПंрдЬेрд▓ рдк्рд░рдкाрдд рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдЭрд░рдиा рд╣ै।
рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдХे рдХрд╣рд╡ा рдХे рдмाрдЧों рдХो ‘рдлрдЬैрдг्рдбा’ рдФрд░ рдЙрд╖्рдг рдЖрд░्рдж рд╡рди рд╕ें рдХी ‘рд╕ेрд▓्рд╡ाрдЬ’ рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рдЪिрд▓ी рдоें рдЗрд╕ рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХा рд╖ुрд╖्рдХрддрдо рднाрдЧ рд╡ рдорд░ुрд╕्рдерд▓ ‘рдЕрдЯाрдХाрдоा’ рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рдЕрд░्рдЬेрди्рдЯाрдЗрдиा рдоें рд╡िрд╕्рддрд╖्рдд рдШाрд╕ рдХे рдоैрджाрди рдХो ‘рдкрдо्рдкाрд╕’ рдХрд╣рддे рд╣ैं।
рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рд╡рдиों рд╕े рд░рдмреЬ, рд╕िрдирдХोрдиा, рдЪрди्рджрди, рдХाрд░्рдиोрдм рдЖрджि рд╡рд╕्рддुрдПँ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рд╣ै।
рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдоें рдЪिрд▓ी-рдЕрд░्рдЬेрди्рдЯाрдЗрдиा рд╕ीрдоा рдкрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦी рдУрдЬेрд╕-рдбेрд▓-рд╕рд▓ाрджो (6885 рдоी0) рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рдмोрд▓िрд╡िрдпा рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рд▓ाрдкाрдЬ рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдКंрдЪाрдИ (рд╕рдоुрдж्рд░рддрд▓ рд╕े 368 рдоी.) рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рдирдЧрд░ рд░िрд╕ो-рдбि-рдЬेрддेрд░ो (рдм्рд░ाрдЬीрд▓) рд╣ै।
рджрдХ्рд╖िрдгी рдЕрдоेрд░िрдХा рд╕े рд╕्рдеिрдд рдПрдг्рдбीрдЬ рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмी рдкрд░्рд╡рддрдоाрд▓ा рд╣ै। рдпрд╣ рд▓рдЧрднрдЧ 7,200 рдХिрдоी рд▓рдо्рдмी рд╣ै।
рджрдХ्рд╖िрдгी рдЕрдоेрд░िрдХा рдоें рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдХोрдХो рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ рд╣ै। рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдЗрд╕рдХा рджूрд╕рд░ा рд╕्рдеाрди рд╣ै।
рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдоें рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╕ोрдпाрдмीрди рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ рд╣ै। рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдЗрд╕рдХा рддीрд╕рд░ा рд╕्рдеाрди рд╣ै। рджрдХ्рд╖िрдгी рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмा рд░ेрд▓рдоाрд░्рдЧ рдЯ्рд░ांрд╕ рдПрдг्рдбिрдпрди рд░ेрд▓рдоाрд░्рдЧ рд╣ै рдЬो рдЪिрд▓ी рдХे рд╡ाрдирдкैрд░ेрдЬो рд╕े рдЕрд░्рдЬेрди्рдЯाрдЗрдиा рдХे рдм्рдпूрдирд╕-рдЖрдпрд░्рд╕ рдирдЧрд░ рдХे рдордз्рдп рддрдХ рдЬाрддा рд╣ै।                     

   
 рдПрд╢िрдпा:-

рдПрд╢िрдпा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдЙрдд्рддрд░ी рдЧोрд▓ाрд░्рдж्рдз рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рдпрд╣ рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें рдпूрд░ोрдк рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рд╕े рд╕ंрд▓рдЧ्рди рд╣ै। рдПрд╢िрдпा 44,413,000 рд╡рд░्рдЧ рдХिрдоी рд╣ै। рдпрд╣ рдкूрд░े рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рднू-рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХा 29.72 рдк्рд░рддिрд╖рдд рд╣ै। рдПрд╢िрдпा рд╢рдм्рдж рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╣िрдм्рд░ू рднाрд╖ा рдХे ‘‘рдЖрд╕ु’’ рд╕े рд╣ुрдИ рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै, ‘рдЙрджिрдд рд╕ूрд░्рдп’। рдПрд╢िрдпा рдЙрдд्рддрд░ рдоें рдЖрд░्рдХрддिрдХ рд╕ाрдЧрд░ рджрдХ्рд╖िрдг рдоें рд╣िрди्рдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░, рдкूрд░्рд╡рдоें рдк्рд░рд╖ाрди्рдд рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рддрдеा рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें рдпूрд░ाрд▓ рдкрд░्рд╡рдд рд╕े рдШिрд░ा рд╣ै। рдПрд╢िрдпा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЬрд▓рд╕ंрдЦ्рдпा рд╡ाрд▓ा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рд╣ै, рдпрд╣ाँ рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд▓рдЧрднрдЧ 60% рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдиिрд╡ाрд╕ рдХрд░рддी рд╣ै। рдПрд╢िрдпा рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдкрд░्рд╡рдд рдоाрдЙрдг्рдЯ рдПрд╡рд░ेрд╕्рдЯ (8852 рдХिрдоी), рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдкрдаाрд░ рдкाрдоीрд░ (5000 рдоी. рдФрд╕рдд) рдЬिрд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рдЫрдд рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдЖрджि рд╣ैं। рдПрд╢िрдпा рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдШрдиा рдмрд╕ा рд╣ुрдЖ рдж्рд╡ीрдк рдЬाрд╡ा рд╣ै।
рдПрд╢िрдпा рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдмрди्рджрд░рдЧाрд╣:  рдХोрд▓рдХाрддा, рдоुрдо्рдмрдИ, рдЪेрди्рдирдИ, рдордиीрд▓ा, рдмैंрдХाрдХ, рд╣ाँрдЧрдХाँрдЧ, рд╕िंрдЧाрдкुрд░, рдпाрдХोрд╣ाрдоा, рдХोрд▓рдо्рдмो, рдмрд╕рд░ा, рд╢ंрдШाрдИ рддрдеा рдПрдбрди рд╣ैं।
рдПрд╢िрдпा рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рд╡ाрд▓ा рджेрд╢ рдЪीрди рддрдеा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдШрдирдд्рд╡ рд╡ाрд▓ा рджेрд╢ рдордХाрдЙ$ рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рдПрд╢िрдпा рдоें рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджрд╖्рд╖्рдЯि рд╕े рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рджेрд╢ рдЪीрди рддрдеा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рджेрд╢ рдоाрд▓рдж्рд╡ीрд╡ рд╣ै।
рдПрд╢िрдпा рдоें рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмी рдирджी рдпांрдЧрд╕ी рддрдеा рдЕрдзिрдХрддрдо рдЧрд╣рд░ाрдИ рдо्рд░рдд  рд╕ाрдЧрд░ (396 рдоी) рдХी рд╣ै।
рдПрд╢िрдпा рдоें рдлिрд▓ीрдкीрди्рд╕ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдХे рдкाрд╕ рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЧрд╣рд░ा рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ीрдп рдЧрд░्рдд рдк्рд░рд╖ाрди्рдд рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдоें рдоेрд░िрдпाрдиा рдЧрд░्рдд (11,033 рдоी. рдЧрд╣рд░ा) рд╣ै।
рдПрд╢िрдпा рдоें рддीрди рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдк рд╣ैं: (i) рдЕрдмрд░ рдХा рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдк (рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдк, рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ 32,50,000 рд╡рд░्рдЧ рдХिрдоी), (ii) рджрдХ्рдХрди рдХा рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдк, (iii) рдЗрдг्рдбोрдЪीрди рдХा рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдк।
рдПрд╢िрдпा рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ाрдЧрд░ः рдмेрд░िंрдЧ рд╕ाрдЧрд░, рдЬाрдкाрди рд╕ाрдЧрд░, рдУрдЦोрдЯ्рд╕्рдХ рд╕ाрдЧрд░, рд▓ाрд▓ рд╕ाрдЧрд░, рдХैрд╕्рдкिрдпрди рд╕ाрдЧрд░, рдХाрд▓ा рд╕ाрдЧрд░, рдкूрд░्рд╡ी рдЪीрди рд╕ाрдЧрд░, рджрдХ्рд╖िрдгी рдЪीрди рд╕ाрдЧрд░, рд╕ुрдг्рдбा рд╕ाрдЧрд░ рддрдеा рдоाрд░рдоाрд░ा рд╕ाрдЧрд░ рд╣ै।
рдПрд╢िрдпा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдкрд░्рд╡рдд рд╢्рд░ेрдгिрдпाँ: рд╣िрдоाрд▓рдп, рдХाрд░ाрдХोрд░ाрдо, рдЕрдХ्рд╕ाрдИ рдЪीрди, рдЦिंрдЧрди, рде्рдпाрдиाрд╕ाрди рдФрд░ рдЕрд▓्рдЯाрд░्рдб рд╣ै।
рдПрд╢िрдпा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ा рд╡ाрд▓े рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоाрд╕िрдирд░ाрдо (11,405 рдХिрдоी) рдоेрдШाрд▓рдп, рднाрд░рдд рдоे рд╣ैं। рдПрд╢िрдпा рдоें рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмा рд░ेрд▓рдоाрд░्рдЧ рдЯ्рд░ाрди्рд╕ рд╕ाрдЗрдмेрд░िрдпрди рд░ेрд▓рдоाрд░्рдЧ (9438 рдХिрдоी) рд╣ै рдЬो рдоाрд╕्рдХो рд╕े рдиोрдЦोрджрдХрддा рддрдХ рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдоाрд░्рдЧ рдоें 97 рд╕्рдЯेрд╢рди рдкреЬрддे рд╣ैं। рдПрд╢िрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди рдкेрдЗрдЪिंрдЧ (рдЪीрди) рдоें рд╣ै।
рдпрд╣ 5 рд▓ाрдЦ рд╡рд░्рдЧ рдоी. рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें реЮैрд▓ा рд╣ै।
рдПрд╢िрдпा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХे рдЬैрдХो рдмाрдж рд╕्рдеाрди рдоें рд╕्рдеिрдд рдмрд░рдЦोंрдпाрди्рд╕्рдХ рдХो рдкृрде्рд╡ी рдХा рд╢ीрдд рдз्рд░ुрд╡ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рдЭीрд▓ (рдЖрди्рддрд░िрдХ рд╕ाрдЧрд░) рд╡ै$рд╕्рдкिрдпрди рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╢िрдпा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдоें рд╣ी рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рдПрд╢िрдпा рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдКंрдЪाрдИ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рдЦाрд░े рдкाрдиी рдХी рдЭीрд▓ рдкैрдЧांрдЧ рдЭीрд▓ (4,267 рдоी. рдКंрдЪा) рд▓рдж्рджाрдЦ рд╡ рддिрдм्рдмрдд рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рдПрд╢िрдпा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдЦाреЬिрдпाँ: рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाреЬी, рдХрдЪ्рдЫ рдХी рдЦाреЬी рдл्рд░ांрд╕ рдХी рдЦाреЬी рдЯोंрдЧрдХिंрдЧ рдХी рдЦाреЬी рдПंрд╡ рдПрдбрди рдХी рдЦाреЬी рд╣ै।
рдПрд╢िрдпा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдоें рд╕्рдеिрдд рдЪीрди рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдордЫрд▓ी рдкрдХреЬрдиे рд╡ाрд▓ा рджेрд╢ рд╣ै।
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд░рдмреЬ рдЙрдд्рдкाрджिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рджेрд╢ рдЗрдг्рдбोрдиेрд╖िрдпा рд╣ै।
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдЧрд╣рд░ी рдЭीрд▓ рдмैрдХाрд▓ рдЭीрд▓ (рдзрд░ाрддрд▓ рд╕े 1940 рдоी. рдЧрд╣рд░ा рдФрд░ рд╕рдоुрдж्рд░ рддрд▓ рд╕े 1485 рдоी. рдЧрд╣рд░ा) рдПрд╢िрдпा рдоें рд╣ी рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
Share:

Thursday, April 6, 2017

рдЖрдЗрдпे рдкреЭे рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рдмреЬा/рдЫोрдЯा/рд▓рдо्рдмा/рдКँрдЪे рдХे рдмाрд░े рдоें:-



рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдПрд╢िрдпा (рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХा 30%)
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдк्рд░рд╢ांрдд рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдЖрд░्рдХрдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЧрд╣рд░ा рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдк्рд░рд╢ांрдд рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕ाрдЧрд░ рджрдХ्рд╖िрдгी рдЪीрди рд╕ाрдЧрд░
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЦाрдб़ी рдоेрдХ्рд╕िрдХो рдХी рдЦाрдб़ी
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдж्рд╡ीрдк рдЧ्рд░ीрдирд▓ैрдг्рдб
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдЗрдг्рдбोрдиेрд╢िрдпा
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмी рдирджी рдиीрд▓ рдирджी рд▓. 6650 рдХिрдоी
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЕрдкрд╡ाрд╣ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╡ाрд▓ी рдирджी рдЕрдоेрдЬрди рдирджी
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдирджी рдоेрдбिрд░ा (рдЕрдоेрдЬрди рдХी)
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рд╡्рдпрд╕्рдд рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдирджी рд░ाрдЗрди рдирджी
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдирд╣рд░ рд╕्рд╡ेрдЬ рдирд╣рд░
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рд╡्рдпрд╕्рдд рдирд╣рд░ рдХीрд▓ рдирд╣рд░
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдирджी рдж्рд╡ीрдк рдоाрдЬुрд▓ी, рднाрд░рдд
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рджेрд╢ рд░ूрд╕
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рджेрд╢ рд╡ेрдЯिрдХрди рд╕िрдЯी (44 рд╣ेрдХ्рдЯेрдпрд░)
рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдорддрджाрддाрдУं рд╡ाрд▓ा рджेрд╢ рднाрд░рдд
рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмी рд╕ीрдоा рд░ेрдЦा рд╡ाрд▓ा рджेрд╢ рдХрдиाрдбा
рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рд╕ीрдоा рд░ेрдЦा рд╡ाрд▓ा рджेрд╢ рдЪीрди (13 рджेрд╢)
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд░ेрдЧिрд╕्рддाрди рд╕рд╣ाрд░ा (рдЖрдл्рд░ीрдХा)
рдПрд╢िрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд░ेрдЧिрд╕्рддाрди рдЧोрдмी
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪी рдкрд░्рд╡рдд рдЪोрдЯी рдоाрдЙрдг्рдЯ рдПрд╡рд░ेрд╕्рдЯ (8848 рдоी.)
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмी рдкрд░्рд╡рддрдоाрд▓ा рдПрдгрдбीрдЬ (рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा)
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдкрдаाрд░ рдкाрдоीрд░ рдХा рдкрдаाрд░
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЧрд░्рдо рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрд▓्рдЬीрд░िрдпा (рд▓ीрдмिрдпा)
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдаंрдбा рд╕्рдеाрди рд╡ोрд╕्рддोрдХ рдЕंрдЯाрд░्рдХрдЯिрдХा
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рд╢ुрд╖्рдХ рд╕्рдеाрди рдЕрдЯाрдХाрдоा рдорд░ुрд╕्рдерд▓ рдЪिрд▓ी
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд рдПंрдЬिрд▓ рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд рдЧ्рд╡ाрдпрд░ा рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЪौрдб़ा рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд рдЦोрди рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЦाрд░े рдкाрдиी рдХी рдЭीрд▓ рдХेрд╕्рдкिрдпрди рд╕ाрдЧрд░
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рддाрдЬा рдкाрдиी рдХी рдЭीрд▓ рд▓ेрдХ рд╕ुрдкीрд░िрдпрд░
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдЧрд╣рд░ी рдЭीрд▓ рдмैрдХाрд▓ рдЭीрд▓
рд╡िрд╢्рд╡ рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдКंрдЪाрдИ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рдЭीрд▓ рдЯिрдЯिрдХाрдХा
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдХृрдд्рд░िрдо рдЭीрд▓ рд╡ोрд▓्рдЧा рдЭीрд▓
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдбेрд▓्рдЯा рд╕ुрди्рджрд░рд╡рди рдбेрд▓्рдЯा
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп рдорд╣ाрднाрд░рдд
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдЕрдЬाрдпрдмрдШрд░ рдЕрдоेрд░िрдХрди рдо्рдпूрдЬिрдпрдо рдЖँрдл рдиेрдЪुрд░рд▓ рд╣िрд╕्рдЯ्рд░ी
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдЪिрдб़िрдпाрдШрд░ рдХ्рд░ूрдЬрд░ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ (рдж. рдЖрдл्рд░ीрдХा)
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдкрдХ्рд╖ी рдЖрд╕्рдЯ्рд░िрдЪ (рд╢ुрддुрд░рдоुрд░्рдЧ)

рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рдкрдХ्рд╖ी рд╣рдоिंрдЧ рдмрд░्рдб
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕्рддрдирдзाрд░ी рдиीрд▓ी рд╡्рд╣ेрд▓
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рд╡िрд╢ाрд▓ рдоंрджिрд░ рдЕंрдХोрд░рд╡ाрдЯ рдХा рдоंрджिрд░
рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдорд╣ाрдд्рдоा рдмुрдж्рдз рдХी рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪी рдк्рд░рддिрдоा рдЙрд▓ाрди рдмрдЯोрд░ (рдоंрдЧोрд▓िрдпा)
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪी рдоीрдиाрд░ рдХुрддुрдмрдоीрдиाрд░
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдШंрдЯाрдШрд░ рдж рдЧ्рд░ेрдЯ рдмेрд▓ рдЖँрдл рдоाрд╕्рдХो
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдоूрд░्рддि рд╕्рдЯैрдЪ्рдпू рдЖँрдл рд▓िрдмрд░्рдЯी
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╣िрди्рджू рдоंрджिрд░ рдкрд░िрд╕рд░ рдЕрдХ्рд╖рд░рдзाрдо рдоंрджिрд░ рджिрд▓्рд▓ी
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдорд╕्рдЬिрдж рдЬाрдоा рдорд╕्рдЬिрдж, рджिрд▓्рд▓ी
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪी рдорд╕्рдЬिрдж рд╕ुрд▓्рддाрди рд╣рд╕рди рдорд╕्рдЬिрдж,рдХрд╣िрд░ा
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдЪрд░्рдЪ рд╡ेрд╕िрд▓िрдХा рдЖँрдл рд╕ेंрдЯ рдкीрдЯрд░ (рд╡ेрдЯिрдХрди рд╕िрдЯी)
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмी рд░ेрд▓рд╡े рд▓ाрдЗрди рдЯ्рд░ांрд╕, рд╕ाрдЗрдмेрд░िрдпрди рд▓ाрдЗрди
рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмी рд░ेрд▓рд╡े рд╕ुрд░ंрдЧ рд╕ीрдХрди рд░ेрд▓рд╡े рд╕ुрд░ंрдЧ рдЬाрдкाрди
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмा рд░ेрд▓рд╡े рдк्рд▓ेрдЯрдлाрд░्рдо рдЧोрд░рдЦрдкुрд░, рдЙрдд्‍рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ (рд▓ंрдмाрдИ 1355 рдоीрдЯрд░)
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд░ेрд▓рд╡े рд╕्рдЯेрд╢рди рдЧ्рд░ांрдб рд╕ेंрдЯ्рд░рд▓ рдЯрд░्рдоिрдирд▓ рди्рдпूрдпॉрд░्рдХ
рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рд╡्рдпрд╕्рдд рд╣рд╡ाрдИ рдЕрдб्рдбा рд╢िрдХाрдЧो рдЗंрдЯрд░рдиेрд╢рдирд▓ рдПрдпрд░рдкोрд░्рдЯ
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╣рд╡ाрдИ рдЕрдб्рдбा рдХिंрдЧ рдЦाрд▓िрдж рд╣рд╡ाрдИ рдЕрдб्рдбा рд░िрдпाрдж, рд╕рдКрджी рдЕрд░рдм
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдмंрджрд░рдЧाрд╣ рди्рдпूрдпॉрд░्рдХ
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмा рдмांрдз рд╣ीрд░ाрдХुрдг्рдб рдмांрдз рдЙрдб़ीрд╕ा
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдмांрдз рд░ेрдЧुрдирд╕्рдХी (рддाрдЬिрдХिрд╕्рддाрди)
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪी рд╕рдб़рдХ рд▓ेрд╣ рдордиाрд▓ी рдоाрд░्рдЧ
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕рдб़рдХ рдкुрд▓ рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी рд╕ेрддु рдкрдЯрдиा
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧ рдЯ्рд░ांрд╕ рдХрдиेрдбिрдпрди
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦी рдоाрдЙंрдЯ рдХॅाрдЯोрдкैрдХ्рд╕ी
рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рд╡ाрд▓ा рд╡िрднाрдЧ рднाрд░рддीрдп рд░ेрд▓рд╡े
рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рдКंрдЪा рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдоैрджाрди рдЪैрд▓ рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдп рд▓ंрджрди
рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рд▓ंрджрди
рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдХाрд░्рдпрд▓рдпी рдЗрдоाрд░рдд рдкेंрдЯाрдЧрди (рдпू. рдПрд╕. рдП.)
Share:

рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рджिрд╡рд╕ рд╕рдоाрди्‍рдп рдЬ्рдЮाрди




рддिрдеिрдпाँ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрди्рддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рджिрд╡рд╕
рдЬрдирд╡рд░ी реирел рдЕंрддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ीрдоा рд╢ुрд▓्рдХ рдПрд╡ं рдЙрдд्рдкाрджрди рджिрд╡рд╕
рдоाрд░्рдЪ рео рдЕंрддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдорд╣िрд▓ा рджिрд╡рд╕
рдоाрд░्рдЪ резрек рд╡िрд╢्рд╡ рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдЕрдзिрдХाрд░ рджिрд╡рд╕
рдоाрд░्рдЪ реиреж рд╡िрд╢्рд╡ рд╡िрдХрд▓ांрдЧ рджिрд╡рд╕
рдоाрд░्рдЪ 21 рд╡िрд╢्рд╡ рд╡ाрдиिрдХी рджिрд╡рд╕,рдЕंрддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ंрдЧрднेрдж рдЙрди्рдоूрд▓рди рджिрд╡рд╕
рдоाрд░्рдЪ реиреи рд╡िрд╢्рд╡ рдЬрд▓ рджिрд╡рд╕
рдоाрд░्рдЪ реирей рд╡िрд╢्рд╡ рдоौрд╕рдо рд╡िрдЬ्рдЮाрди рджिрд╡рд╕
рдоाрд░्рдЪ реирен рд╡िрд╢्рд╡ рдеिрдпेрдЯрд░ рджिрд╡рд╕
рдЕрдк्рд░ैрд▓ рен рд╡िрд╢्рд╡ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рджिрд╡рд╕
рдЕрдк्рд░ैрд▓ резреи рд╡िрд╢्рд╡ рд╡ैрдоाрдиिрдХीрдп рдПрд╡ं рдм्рд░рд╣्рдоंрдбिрдХी рджिрд╡рд╕
рдЕрдк्рд░ैрд▓ резрео рд╡िрд╢्рд╡ рд╡िрд░ाрд╕рдд рджिрд╡рд╕
рдЕрдк्рд░ैрд▓ реиреи рд╡िрд╢्рд╡ рдкृрде्рд╡ी рджिрд╡рд╕
рдордИ рез рд╡िрд╢्рд╡ рд╢्рд░рдоिрдХ рджिрд╡рд╕
рдордИ рей рдЕंрддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдКрд░्рдЬा рджिрд╡рд╕
рдордИ рек рд╡िрд╢्рд╡ рд░ेрдбрдХ्рд░ाрд╕ рджिрд╡рд╕
рдордИ резрей рд╡िрд╢्рд╡ рдирд░्рд╕ рджिрд╡рд╕
рдордИ реирек рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдХुрд▓ рджिрд╡рд╕
рдордИ рейрез рд╡िрд╢्рд╡ рдзूрдо्рд░рдкाрди рдПрд╡ं рддрдо्рдмाрдХू рдиिрд╖ेрдз рджिрд╡рд╕
рдЬूрди рел рд╡िрд╢्рд╡ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рджिрд╡рд╕
рдЬूрди реирей рдЕंрддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡िрдзрд╡ा рджिрд╡рд╕
рдЬूрди реирем рдЕंрддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоाрджрдХ рдж्рд░рд╡्рдп рдиिрд╖ेрдз рджिрд╡рд╕
рдЬूрди реирен рд╡िрд╢्рд╡ рдордзुрдоेрд╣ рджिрд╡рд╕
рдЬुрд▓ाрдИ резрез рд╡िрд╢्рд╡ рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рджिрд╡рд╕
рдЕрдЧрд╕्рдд рез рд╡िрд╢्рд╡ рд╕्рддрдирдкाрди рджिрд╡рд╕
рдЕрдЧрд╕्рдд рем рд╡िрд╢्рд╡ рд╢ांрддि рджिрд╡рд╕
рд╕िрддрдо्рдмрд░ рео рд╡िрд╢्рд╡ рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рджिрд╡рд╕
рд╕िрддрдо्рдмрд░ резрей рд╡िрд╢्рд╡ рдмंрдзुрдд्рд╡ рдПрд╡ं рдХ्рд╖рдоा рдпाрдЪрдиा рджिрд╡рд╕
рд╕िрддрдо्рдмрд░ реирен рд╡िрд╢्рд╡ рдкрд░्рдпрдЯрди рджिрд╡рд╕
рдЕрдХ्рддूрдмрд░ рез рдЕंрддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╡рд░िрд╖्рда рдиाрдЧрд░िрдХ рджिрд╡рд╕
рдЕрдХ्рддूрдмрд░ рей рд╡िрд╢्рд╡ рдк्рд░рдХृрддि рджिрд╡рд╕ рдПрд╡ं рдЬрд░्рдорди рдПрдХीрдХрд░рдг рджिрд╡рд╕
рдЕрдХ्рддूрдмрд░ рек рд╡िрд╢्рд╡ рдкрд╢ु рдХрд▓्рдпाрдг рджिрд╡рд╕
рдЕрдХ्рддूрдмрд░ рем рд╡िрд╢्рд╡ рд╡рди्рдп рдк्рд░ाрдгी рджिрд╡рд╕
рдЕрдХ्рддूрдмрд░ реп рд╡िрд╢्рд╡ рдбाрдХ рджिрд╡рд╕
рдЕрдХ्рддूрдмрд░ резреж рд╡िрд╢्рд╡ рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рджिрд╡рд╕
рдЕрдХ्рддूрдмрд░ резреи рд╡िрд╢्рд╡ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджा рд░ोрдХрдеाрдо рджिрд╡рд╕,рдХोрд▓ंрдмрд╕ рджिрд╡рд╕
рдЕрдХ्рддूрдмрд░ резрем рд╡िрд╢्рд╡ рдЦाрдж्рдп рджिрд╡рд╕
рдЕрдХ्рддूрдмрд░ реирек рд╡िрд╢्рд╡ рд╡िрдХाрд╕ рд╕ूрдЪрдиा рджिрд╡рд╕,рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ंрдШ рджिрд╡рд╕
рдЕрдХ्рддूрдмрд░ рейреж рд╡िрд╢्рд╡ рдмрдЪрдд рджिрд╡рд╕
рдирд╡рдо्рдмрд░ резрен рд╡िрд╢्рд╡ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рджिрд╡рд╕
рдирд╡рдо्рдмрд░ резреп рд╡िрд╢्рд╡ рдиाрдЧрд░िрдХ рджिрд╡рд╕
рдирд╡рдо्рдмрд░ реиреж рдмाрд▓ рдЕрдзिрдХाрд░ рджिрд╡рд╕
рдирд╡рдо्рдмрд░ реирел рд╡िрд╢्рд╡ рдоांрд╕ाрд╣ाрд░ рдиिрд╖ेрдз рджिрд╡рд╕
рдирд╡рдо्рдмрд░ реирем рд╡िрд╢्рд╡ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рджिрд╡рд╕
рджिрд╕рдо्рдмрд░ рез рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рджिрд╡рд╕
рджिрд╕рдо्рдмрд░ реп рдЕंрддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдиिрд░ोрдзी рджिрд╡рд╕
рджिрд╕рдо्рдмрд░ резреж рд╡िрд╢्рд╡ рдоाрдирд╡ाрдзिрдХाрд░ рджिрд╡рд╕, рдЬीрд╡ рдЕрдзिрдХाрд░ рджिрд╡рд╕
рджिрд╕рдо्рдмрд░ резрез рд╡िрд╢्рд╡ рдмाрд▓ рдХोрд╖ рджिрд╡рд╕
рджिрд╕рдо्рдмрд░ реиреп рд╡िрд╢्рд╡ рдЬैрд╡ рд╡िрд╡िрдзрддा рджिрд╡рд╕
Share:

рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧрдардиो/рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдХे рдиाрдо рдФрд░ рдЙрдирдХे рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдпो




рд╕्рдеाрдкрдиा рд╡рд░्рд╖ рдк्рд░рдоुрдЦ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧрдардиो/рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдХे рдиाрдо рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп (рд╕्рдеाрди)
1894 рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдУрд▓рдо्рдкिрдХ рдХрдоिрдЯी (IOC) рд▓ुрд╕ाрдиे (Lausanne)
1957 рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░рдоाрдгु рдКрд░्рдЬा рдПрдЬेंрд╕ी (IAEA) рд╡िрдпрдиा (Vienna) рдСрд╕्рдЯ्рд░िрдпा рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1945 рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоुрдж्рд░ा рдХोрд╖ (IMF) рд╡ाрд╢िंрдЧрдЯрди рдбी. рд╕ी. (Washington DC.) рдЕрдоेрд░िрдХा рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1958 рдЕрдл़्рд░ीрдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рдЖрдпोрдЧ (ECA) рдЖрджिрд╕-рдЕрдмाрдмा (Addis Ababa) рдЗрдеिрдпोрдкिрдпा рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1963 рдЕрдл़्рд░ीрдХी рдПрдХрддा рд╕ंрдЧрдарди (OAU) рдЖрджिрд╕-рдЕрдмाрдмा (Addis Ababa) рдЗрдеिрдпोрдкिрдпा рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1948 рдЕрдорд░ीрдХी рд░ाрдЬ्рдпों рдХा рд╕ंрдЧрдарди (OAS) рд╡ाрд╢िंрдЧрдЯрди рдбी. рд╕ी. (Washington DC.) рдЕрдоेрд░िрдХा рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1945 рдЕрд░рдм рд▓ीрдЧ (Arab League) рдХाрд╣िрд░ा (Cairo) рдоिрд╕्рд░ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1961 рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕рд╣рдпोрдЧ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рд╕ंрдЧрдарди (OECD) рдкेрд░िрд╕ (Paris) рдл़्рд░ाрди्рд╕ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1923 рдЗंрдЯрд░рдкोрд▓ (INTERPOL) рдкेрд░िрд╕ (Paris) рдл़्рд░ाрди्рд╕ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1961 рдПрдордиेрд╕्рдЯी рдЗंрдЯрд░рдиेрд╢рдирд▓ (Amnesty International) рд▓ंрджрди (London) рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
рдПрд╢िрдпा рдФрд░ рдк्рд░рд╢ांрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдХा рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЖрдпोрдЧ рдмैंрдХॉрдХ (Bangkok) рдеाрдИрд▓ैрдг्рдб рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1966 рдПрд╢िрдпाрдИ рд╡िрдХाрд╕ рдмैंрдХ (ADB) рдордиीрд▓ा (Manila) рдл़िрд▓ीрдкीрди्рд╕ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1947 рдЧैрдЯ (GATT) рдЬेрдиेрд╡ा (Geneva) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб рдХा рджूрд╕рд░ा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╢рд╣рд░
1967 рджрдХ्рд╖िрдг рдкूрд░्рд╡ी рдПрд╢िрдпाрдИ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ों рдХा рд╕ंрдШ (ASEAN) рдЬрдХाрд░्рддा (Jakarta) рдЗंрдбोрдиेрд╢िрдпा рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1949 рдиाрдЯो (NATO) рдм्рд░рд╕ेрд▓्рд╕ (Brussels) рдмेрд▓्рдЬिрдпрдо рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1949-1991 рдкрд░рд╕्рдкрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕рд╣ाрдпрддा рдкрд░िрд╖рдж् (COMECON) рдоाрд╕्рдХो (Moscow) рд░ूрд╕ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1941 рдкрд╢्рдЪिрдоी рдПрд╢िрдпा рдЖрд░्рдеिрдХ рдЖрдпोрдЧ (ECWA) рдмрдЧрджाрдж (Baghdad) рдЗрд░ाрдХ़ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1960 рдкेрдЯ्рд░ोрд▓िрдпрдо рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ों рдХा рд╕ंрдЧрдарди (OPEC) рд╡िрдпрдиा (Vienna) рдСрд╕्рдЯ्рд░िрдпा рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1946 рдпूрдиिрд╕ेрдл (UNICEF) рди्рдпूрдпॉрд░्рдХ (New York) рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╢рд╣рд░
1946 рдпूрдиेрд╕्рдХो (UNESCO) рдкेрд░िрд╕ (Paris) рдл़्рд░ाрди्рд╕ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
 – рдпूрд░ोрдкिрдпрди рдкрд░рдоाрдгु рдКрд░्рдЬा рд╕рдоुрджाрдп (EURATON) рдм्рд░рд╕ेрд▓्рд╕ (Brussels) рдмेрд▓्рдЬिрдпрдо рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1964 рдпूрд░ोрдкिрдпрди рд╕्рдкेрд╕ рд░िрд╕рд░्рдЪ рдЖрд░्рдЧेрдиाрдИрдЬेрд╢рди (ESRO) рдкेрд░िрд╕ (Paris) рдл़्рд░ाрди्рд╕ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1958 рдпूрд░ोрдкीрдп рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕рдоुрджाрдп (EEC) рдЬेрдиेрд╡ा (Geneva) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб
 – рдпूрд░ोрдкीрдп рдКрд░्рдЬा рдЖрдпोрдЧ (EEC) рдЬेрдиेрд╡ा (Geneva) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб
1969 рдпूрд░ोрдкीрдп рдХॉрдорди рдоाрд░्рдХेрдЯ (ECM) рдЬेрдиेрд╡ा (Geneva) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб
1998 рдпूрд░ोрдкीрдп рдоुрдХ्рдд рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдШ (ECTA) рдЬेрдиेрд╡ा (Geneva) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб
1928 рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдоंрдбрд▓ (рдХॉрдордирд╡ेрд▓्рде) рд▓ंрджрди (London) рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1973 рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдоंрдбрд▓ीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ाрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╕рдо्рдорд▓ेрди (CHOGM) рд╕्рдЯ्рд░ाрди्рд╕рдмрд░्рдЧ
1863 рд░ेрдбрдХ्рд░ॉрд╕ (Red Cross) рдЬेрдиेрд╡ा (Geneva) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб
1948 рд╡рд░्рд▓्рдб рдХाрдЙंрд╕िрд▓ рдСрдл़ рдЪрд░्рдЪेрдЬ (WCC) рдЬेрдиेрд╡ा (Geneva) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб
1944 рд╡िрд╢्рд╡ рдмैंрдХ (World Bank) рд╡ाрд╢िंрдЧрдЯрди рдбी. рд╕ी. (Washington DC.) рдЕрдоेрд░िрдХा рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1961 рд╡िрд╢्рд╡ рд╡рди्рдп рдЬीрд╡ рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХोрд╖ (WWF) рдЧ्рд▓ांрдб (Gland) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб рдХा рд╢рд╣рд░
1919 рд╡िрд╢्рд╡ рд╡्рдпाрдкाрд░ рд╕ंрдЧрдарди (WTO) рдЬेрдиेрд╡ा (Geneva) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб
1966 рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рд╕ंрдЧрдарди (UNIDO) рд╡िрдпрдиा (Vienna) рдСрд╕्рдЯ्рд░िрдпा рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1972 рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо (UNEP) рдиैрд░ोрдмी (Nairobi) рдХीрдиिрдпा рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1964 рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╡्рдпाрдкाрд░ рдПрд╡ं рд╡िрдХाрд╕ рд╕рдо्рдорд▓ेрди (UNCTAD) рдЬेрдиेрд╡ा (Geneva) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб
1950 рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╢рд░рдгाрд░्рдеी рдЙрдЪ्рдЪाрдпोрдЧ (UNHCR) рдЬेрдиेрд╡ा (Geneva) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб
1985 рд╕ाрд░्рдХ (SAARC) рдХाрдардоांрдбू (Kathmandu) рдиेрдкाрд▓ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी
1948 рд╡िрд╢्рд╡ рд╕्рд╡ाрд╕्рдердп рд╕ंрдЧрдарди (WHO) рдЬेрдиेрд╡ा (Geneva) рд╕्рд╡िрдЯ्рдЬ़рд░рд▓ैंрдб
Share:

Tuesday, March 21, 2017

рднाрд░рдд рдХा рднूрдЧोрд▓




● рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднाрд░рдд рдХा рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рд╕ाрддрд╡ाँ
● рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднाрд░рдд рдХा рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рджूрд╕рд░ा
● рднाрд░рдд рдХे рдЙрдд्рддрд░ рдоें рдХौрди-рдХौрди-рд╕े рджेрд╢ рд╣ैं— рдЪीрди, рдиेрдкाрд▓, рднूрдЯाрди
● рднाрд░рдд рдХे рдкूрд░्рд╡ рдоें рдХौрди-рд╕ा рджेрд╢ рд╣ै— рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢
● рднाрд░рдд рдХे рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें рдХौрди-рд╕ा рджेрд╢ рд╣ै— рдкाрдХिрд╕्рддाрди
● рднाрд░рдд рдХे рджрдХ्рд╖िрдг рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें рдХौрди-рд╕ा рд╕ाрдЧрд░ рд╣ै— рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░
● рднाрд░рдд рдХे рджрдХ्рд╖िрдг-рдкूрд░्рд╡ рдоें рдХौрди-рд╕ी рдЦाрдб़ी рд╣ै— рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी
● рднाрд░рдд рдХे рджрдХ्рд╖िрдг рдоें рдХौрди-рд╕ा рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рд╣ै— рд╣िрди्рдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░
● рдкूрд░्рд╡ांрдЪрд▓ рдХी рдкрд╣ाрдб़िрдпाँ рднाрд░рдд рдХो рдХिрд╕ рджेрд╢ рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддी рд╣ैं— рдо्рдпांрдоाрд░ рд╕े
● рдорди्рдиाрд░ рдХी рдЦाрдб़ी рдФрд░ рдкाрдХ рдЬрд▓рдбрдорд░ूрдордз्рдп рднाрд░рдд рдХो рдХिрд╕ рджेрд╢ рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддे рд╣ैं— рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рд╕े
● рд╕ंрдкूрд░्рдг рднाрд░рдд рдХी рдЕंрдХ्рд╖ाрд╢ीрдп рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХिрддрдиा рд╣ै— 8° 4’ рд╕े 37°6’ рдЙрдд्рддрд░ी рдЕрдХ्рд╖ांрд╢
● рднाрд░рдд рдХे рдордз्рдп рд╕े рдХौрди-рд╕ी рд░ेрдЦा рдЧुрдЬрд░рддी рд╣ै— рдХрд░्рдХ рд░ेрдЦा
● рднाрд░рдд рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд╕े рджрдХ्рд╖िрдг рддрдХ рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХिрддрдиा рд╣ै— 3214 рдХिрдоी
● рднाрд░рдд рдХा рдкूрд░्рд╡ рд╕े рдкрд╢्рдЪिрдо рддрдХ рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХिрддрдиा рд╣ै— 2933 рдХिрдоी
● рдЕंрдбрдоाрди-рдиिрдХोрдмाрд░ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाрдб़ी рдоें
● рд▓рдХ्рд╖рдж्рд╡ीрдк рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рдоें
● рднाрд░рдд рдХा рджрдХ्рд╖िрдгी рдЫोрд░ рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै— рдЗंрджिрд░ा рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ
● рдЗंрджिрд░ा рдк्рд╡ांрдЗрдЯ рдХो рдХिрд╕ рджूрд╕рд░े рдиाрдо рд╕े рднी рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै— рдкिрдЧрдоिрд▓िрдпрди рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ
● рднाрд░рдд рдХा рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХा рдХिрддрдиा рд╣ै— 2. 42%
● рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рдХुрд▓ рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдХा рдХिрддрдиे % рднाрд░рдд рдоें рдиिрд╡ाрд╕ рдХрд░рддा рд╣ै— 17%
● рднाрд░рдд рдХा рдХुрд▓ рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХिрддрдиा рд╣ै— 32,87,263 рд╡рд░्рдЧ рдХिрд╕рдоी
● рднाрд░рдд рдХी рд╕्рдерд▓ рд╕ीрдоा рд╕े рдХौрди-рд╕े рджेрд╢ рд▓рдЧे рд╣ैं— рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢, рдЪीрди, рдкाрдХिрд╕्рддाрди, рдиेрдкाрд▓, рд╡рд░्рдоा, рднूрдЯाрди
● рднाрд░рдд рдХी рдЬрд▓ рд╕ीрдоा рдХिрди рджेрд╢ों рд╕े рдоिрд▓рддी рд╣ै— рдоाрд▓рджीрд╡, рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा, рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢, рдо्рдпांрдоाрд░ рд╡ рдкाрдХिрд╕्рддाрди
● рдХрд░्рдХ рд░ेрдЦा рдХिрди рд░ाрдЬ्рдпों рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдЧुрдЬрд░рддी рд╣ै— рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рдЧुрдЬрд░ाрдд, рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢, рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़, рдЭाрд░рдЦंрдб, рдкрд╢्рдЪिрдоी рдмंрдЧाрд▓, рдд्рд░िрдкुрд░ा рдФрд░ рдоिрдЬोрд░рдо
● рднाрд░рдд рдХी рдоुрдЦ्рдп рднूрдоि рдХी рджрдХ्рд╖िрдгी рд╕ीрдоा рдХिрддрдиे рдЕрдХ्рд╖ांрд╢ рд╣ै— 8°4’
● рднाрд░рдд рдХा рдоाрдирдХ рд╕рдордп рдХрд╣ाँ рд╕े рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै— рдЗрд▓ाрд╣ाрдмाрдж рдХे рдиिрдХрдЯ рдиैрдиी рдиाрдордХ рд╕्рдеाрди рд╕े
● рднाрд░рдд рдХे рдоाрдирдХ рд╕рдордп рдФрд░ рдЧ्рд░ीрдирд╡िрдЪ рд╕рдордп рдоें рдХिрддрдиा рдЕрди्рддрд░ рд╣ै— 5 1/2
● рднूрдордз्рдп рд░ेрдЦा рд╕े рднाрд░рдд рдХे рджрдХ्рд╖िрдг рдЫोрд░ рдХी рджूрд░ी рдХिрддрдиी рд╣ै— 876 рдХिрдоी
● рднाрд░рдд рдХी рд╕्рдерд▓ рд╕ीрдоा рдХी рд▓ंрдмाрдИ рдХिрддрдиी рд╣ै— 15200 рдХिрдоी
● рднाрд░рдд рдХी рдоुрдЦ्рдп рднूрдоि рдХी рддрдЯрд░ेрдЦा рдХी рд▓ंрдмाрдИ рдХिрддрдиी рд╣ै— 6100 рдХिрдоी
● рднाрд░рдд рдХी рдХुрд▓ рддрдЯрд░ेрдЦा рдХी рд▓ंрдмाрдИ (рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ों рд╕рд╣िрддрдж्рдз рдХिрддрдиी рд╣ै— 7516 рдХिрдоी
● рд╕ंрдкूрд░्рдг рднाрд░рдд рдХे рдХिрддрдиे % рднाрдЧ рдкрд░ рдкрд░्рд╡рдд рд╡ рдкрд╣ाрдб़िрдпों рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╣ै— 28.8%
● рд╕ंрдкूрд░्рдг рднाрд░рдд рдХे рдХिрддрдиे рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдкрд░ рдоैрджाрдиी рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╣ै— 44%
● рднाрд░рдд рдоें рд╕рдоुрдж्рд░ рддрдЯрд░ेрдЦा рд╡ाрд▓े рд░ाрдЬ्рдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХिрддрдиी рд╣ै— 9
● рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕рдоुрдж्рд░ рддрдЯрд░ेрдЦा рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмी рд╣ै— рдЧुрдЬрд░ाрдд
● рдХрд░्рдХ рд░ेрдЦा рднाрд░рдд рдХे рдХिрддрдиे рд░ाрдЬ्рдпों рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдЬाрддी рд╣ै— 8
● рднूрдордз्рдп рд░ेрдЦा рдХे рдиिрдХрдЯ рдХौрди-рд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै— рдЗंрджिрд░ा рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ
● рдЗंрджिрд░ा рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдЕंрдбрдоाрди-рдиिрдХोрдмाрд░ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдоें
● рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕рдоुрдж्рд░ рддрдЯрд░ेрдЦा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рд╣ै— рдЧोрд╡ा
● рднाрд░рдд рдХी рд╕्рдерд▓ рд╕ीрдоा рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХे рд╕ाрде рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рд╣ै— рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдХे рд╕ाрде
● рднाрд░рдд рдХा рдХौрди-рд╕ा рднू-рдЖрдХृрддिрдХ рднाрдЧ рдк्рд░ाрдЪीрди рд╣ै— рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдкीрдп рдкрдаाрд░
● рднाрд░рдд рдХे рдкूрд░्рд╡ी рд╕рдоुрдж्рд░ рддрдЯ рдХो рдХिрд╕ рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै— рдХोрд░ोрдоंрдбрд▓ рддрдЯ
● рдХोंрдХрдг рддрдЯ рдХрд╣ाँ рд╕े рдпрд╣ाँ рддрдХ рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдЧोрд╡ा рд╕े рджрдорди рддрдХ
● рд▓рдХ्рд╖рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдХे рдж्рд╡ीрдкों рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдХिрд╕рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ुрдИ— рдк्рд░рд╡ाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा
● рди्рдпू рдоूрд░ рдж्рд╡ीрдк рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдЕंрдбрдоाрди рд╕ाрдЧрд░ рдоें
● рдХौрди-рд╕ा рдж्рд╡ीрдк рднाрд░рдд рдФрд░ рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рдХे рдмीрдЪ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рд░ाрдоेрд╢्рд╡рд░рдо्
● рд▓рдХ्рд╖рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдХे рдХुрд▓ рдж्рд╡ीрдкों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХिрддрдиी рд╣ै— 36
● рд▓рдХ्рд╖рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдоें рдХुрд▓ рдХिрддрдиे рдж्рд╡ीрдкों рдкрд░ рдоाрдирд╡ рдХा рд╡ाрд╕ рд╣ै— 10
● рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд╕्рдеाрди рдХो ‘рд╕рдлेрдж рдкाрдиी’ рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै— рд╕िрдпाрдЪिрди
● рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рдХा рд╡рд╣ рд╣िрд╕्рд╕ा рдЬो рдЪीрди рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдоें рд╣ै, рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै— рдСрдХ्рд╕ाрдИ рдЪीрди
● рднाрд░рдд рдоें рд╢ीрдд рдорд░ूрд╕्рдерд▓ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै— рд▓рдж्рджाрдЦ
● рднाрд░рдд рдХी рджेрд╢ांрддрд░ рд╕्рдеिрддि рдХ्рдпा рд╣ै— 68°7’ рд╕े 97°25’ рддрдХ
● рднाрд░рдд рдоें рдХिрддрдиे рдХेंрдж्рд░рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢ рд╣ैं— 7
● рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХे рд╕ाрде рди्рдпू рдоूрд░ рдж्рд╡ीрдк рдХे рдХाрд░рдг рднाрд░рдд рдХा рд╡िрд╡ाрдж рд╣ै— рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдХे рд╕ाрде
● рднाрд░рдд рдХिрд╕ рдЧोрд░्рд▓ा рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдЙрдд्рддрд░ी
● рдХेंрдж्рд░рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢ рджाрджрд░ рдирдЧрд░ рд╣рд╡ेрд▓ी рднाрд░рдд рдХे рдХिрди рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рдмीрдЪ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдЧुрдЬрд░ाрдд рд╡ рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░
● рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХो рдкрд╣рд▓े NEFA рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рдеा— рдЕрд░ुрдгाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢
● рдХेंрдж्рд░рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢ рдЕंрдбрдоाрди-рдиिрдХोрдмाрд░ рдж्рд╡ीрдкрд╕рдоूрд╣ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдкोрд░्рдЯ рдм्рд▓ेрдпрд░ рдХिрд╕ рдж्рд╡ीрдк рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рджрдХ्рд╖िрдг рдЕंрдбрдоाрди
● рдХौрди-рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рдЙрдд्рддрд░ी рдкूрд░्рд╡ी рд░ाрдЬ्рдп рдХी ‘рд╕ाрдд рдмрд╣рдиों’ рдХा рднाрдЧ рдирд╣ीं рд╣ै— рд╕िрдХ्рдХिрдо рд╡ рдкрд╢्рдЪिрдоी рдмंрдЧाрд▓
● рдХौрди-рд╕ा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрдХ्рд╖ांрд╢ рднाрд░рдд рдХो рджो рднाрдЧों рдоें рдмांрдЯрддा рд╣ै— 23°3’ рдЙрдд्рддрд░
● рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдоें рдЙрдкрд╣िрдоाрд▓рдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рд╕рд╣ाрд░े рдлैрд▓े рд╕рдорддрд▓ рдоैрджाрди рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ैं— рднाрд╡рд░
● рдХोрд░ी рдиिрд╡ेрд╢िрдХा рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдХрдЪ्рдЫ рдХा рд░рди
● рднाрд░рдд рдХा рдХौрди-рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рддीрди рдУрд░ рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рд╕े рдШिрд░ा рд╣ै— рдд्рд░िрдкुрд░ा
● рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд╕्рдеाрди рдХो ‘рдорд░ूрд╕्рдерд▓ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी’ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै— рдЬैрд╕рд▓рдоेрд░
● рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рдФрд░ рд╡िंрдз्рдп рд╢्рд░ृंрдЦрд▓рдУं рдХे рдмीрдЪ рдХौрди-рд╕ा рдкрдаाрд░ рд╣ै— рдоाрд▓рд╡ा рдХा рдкрдаाрд░
● рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рднाрд░рддीрдп рдж्рд╡ीрдкों рдХी рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╢िрд╖्рдЯрддा рдХ्рдпा рд╣ै— рд╕рднी рдж्рд╡ीрдк рдк्рд░рд╡ाрд▓ рдЙрдж्рдЧрдо рдХे рд╣ै
● ‘рдоैрдХाрди рдХा рдкрдаाрд░’ рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ै— рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдоें
● рдЫोрдЯा рдиाрдЧрдкुрд░ рдХिрд╕рдХा рдиाрдо рд╣ै— рд░ाँрдЪी рдХा рдкрдаाрд░
● рдЗंрджिрд░ा рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ рднूрдордз्рдп рд░ेрдЦा рд╕े рдХिрддрдиी рджूрд░ рд╣ै— 876 рдХिрдоी
● рднाрд░рдд рдФрд░ рдЪीрди рдХी рд╕ीрдоा рд░ेрдЦा рдХो рд╕्рдкрд░्рд╢ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬ्рдп рдХौрди-рд╕े рд╣ैं— рдЕрд░ुрдгाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢, рдиाрдЧाрд▓ैंрдб, рдордгिрдкुрд░ рдПрд╡ं рдоिрдЬोрд░рдо
● рджрдХ्рд╖िрдгी рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪी рдЪोрдЯी рдХौрди-рд╕ी рд╣ै— рдЕрди्рдиाрдИрдоुрдбी
● рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо ‘рдЗंрдбिрдпा’ рд╢рдм्рдж рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ рднाрд╖ा рдоें рдХिрдпा рдЧрдпा— рдЧ्рд░ीрдХ
● рдк्рд░ाрдЪीрди рднाрд░рддीрдп рднौрдЧोрд▓िрдХ рдоाрди्рдпрддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рднाрд░рдд рдХिрд╕ рдж्рд╡ीрдк рдХा рдЕंрдЧ рдеा— рдЬрдо्рдмू рдж्рд╡ीрдк рдХा
● рднाрд░рддीрдп рдоाрдирдХ рд╕рдордп рдХिрддрдиे рдбिрдЧ्рд░ी рджेрд╢ांрддрд░ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै— 82°36’ рдкूрд░्рд╡ рджेрд╢ांрддрд░ рдкрд░
● рдЖрджрдо рдХा рдкुрд▓ рдХिрди рджो рджेрд╢ों рдХे рдордз्рдп рд╕्рдеिрдд рд╣ै?— рдмैрд░рди рдПрд╡ं рдиाрд░рдХोрдг्рдбрдо
● рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж рдХा рдЬुрдб़рд╡ां рдирдЧрд░ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै— рд╕िрдХंрдж्рд░ाрдмाрдж
● рдеाрд░ рднूрдоि рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди
● рднाрд░рдд рдХा рдХौрди-рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕ीрдоाрдУं рдХो рд╕्рдкрд░्рд╢ рдХрд░рддा рд╣ै— рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢
● рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕े рдкрд╣рд▓े рдХौрди-рд╕ा рднाрд░рддीрдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ ‘рдХाрд▓ा рдкाрдиी’ рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рдеा— рдЕंрдбрдоाрди-рдиिрдХोрдмाрд░ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣
● рдЭांрд╕ी рдирдЧрд░ рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢
● рднाрд░рдд рдХी рд╕рдмрд╕े рд▓ंрдмी рд╕ुрд░ंрдЧ ‘рдкीрд░ рдкंрдЬाрд▓ рд╕ुрд░ंрдЧ’ рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ै— рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рдоें
● рднाрд░рдд рдФрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे рдмीрдЪ рд╕ीрдоा рд░ेрдЦा рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХिрд╕рдиे рдХिрдпा— рд╕рд░ рд╕िрд░िрд▓ рдЬॉрди рд░ेрдбрдХ्рд▓िрдл рдиे
● рднाрд░рдд рдХा рдХौрди-рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рдЪीрди, рдиेрдкाрд▓ рдФрд░ рднूрдЯाрди рдХी рд╕ीрдоा рдХो рд╕्рдкрд░्рд╖ рдХрд░рддा рд╣ै— рд╕िрдХ्рдХिрдо
● рд╕िрдпाрдЪिрди рдЧ्рд▓ेрд╢िрдпрд░ рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ै— рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░
● рдбंрдХрди рдкाрд╕ рдХिрд╕рдХे рдордз्рдп рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рджрдХ्рд╖िрдг рдЕंрдбрдоाрди рдФрд░ рд▓िрдЯिрд▓ рдЕंрдбрдоाрди
● рднाрд░рдд рдХी рднूрдоि рдХा рд╕рдмрд╕े рдЙрдд्рддрд░ी рднाрдЧ рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै— рдЗंрджिрд░ा рдХॉрд▓
● рднाрд░рдд рдХी рдоुрдЦ्рдп рднूрдоि рдХो рд░ाрдоेрд╢्рд╡рд░рдо рдж्рд╡ीрдк рд╕े рдХौрди-рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддा рд╣ै— рдЖрджрдо рдХा рдкुрд▓
● рджрдХ्рд╖िрдг рдЧंрдЧोрдд्рд░ी рдХ्рдпा рд╣ै— рдЕрдЯांрд░्рдХрдЯिрдХा рд╕्рдеिрдд рднाрд░рддीрдп рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХेंрдж्рд░
● рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднाрд░рдд рдХे рддीрди рдмрдб़े рд░ाрдЬ्рдпों рдХा рдХ्рд░рдо рдХ्рдпा рд╣ै— рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢, рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░
● рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХी рдкुрд░ाрдиी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдХौрди-рд╕ी рдеी— рдХुрд░्рдиुрд▓
● рд╕рддрдкुрдб़ा рдХी рдкрд╣ाрдб़िрдпाँ рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ैं— рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢
● рдЕंрдбрдоाрди-рдиिрдХोрдмाрд░ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдХी рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪी рдЪोрдЯी рдХौрди-рд╕ी рд╣ै— рд╕ैрдбрд▓ рдкीрдХ
● рдоंрдЧрд▓ोрд░ рд╕े рдХрди्рдпाрдХुрдоाрд░ी рддрдХ рдХा рддрдЯीрдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै— рдоाрд▓ाрдмाрд░ рддрдЯ
● рджрдХ्рдХрди рдХा рдкрдаाрд░ рдХिрди рд░ाрдЬ्рдпा рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░, рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢, рдЧुрдЬрд░ाрдд, рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдФрд░ рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдоें
● рдзाрд░рд╡ाрдб़ рдХा рдкрдаाрд░ рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдоें
● рдиीрд▓рдЧिрд░ि рдХी рдкрд╣ाрдб़िрдпाँ рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рддрдоिрд▓рдиाрдбु рдоें
● рдЕрди्рдиाрдИрдоुрдбी рдиाрдордХ рдЪोрдЯी рдХी рдКँрдЪाрдИ рдХिрддрдиी рд╣ै— 2695 рдоीрдЯрд░
● рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рдХी рдкрд╣ाрдб़िрдпाँ рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ैं— рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें
● рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рдХे рдкूрд░्рд╡ рдХी рдУрд░ рд╕े рдХौрди-рд╕ी рдирджी рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै— рдмрдиाрд╕ рдирджी
● рдХौрди-рд╕ी рдирджी рдЕрд╕рдо рдФрд░ рдЕрд░ुрдгाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдмीрдЪ рд╕ीрдоा рдмрдиाрддी рд╣ै— рд╕ंрдХोрд╢ी рдирджी
● рднू-рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╣िрдоाрд▓рдп рдкрд░्рд╡рдд рдкрд╣рд▓े рдХ्рдпा рдеा— рдЯिрдеिрд╕ рдиाрдордХ рд╕рдоुрдж्рд░ा
● рднाрд░рдд рдФрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे рдмीрдЪ рд░ेрдбрдХ्рд▓िрдл рд░ेрдЦा рдХрдм рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХी рдЧрдИ— 15 рдЕрдЧрд╕्рдд, 1947 рдХो
● рдорд╣ेрди्рдж्рд░рдЧिрд░ी рдХी рдкрд╣ाрдб़िрдпाँ рдХिрди рджो рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рддрдЯ рдкрд░ рд╣ै।— рдУрдб़िрд╢ा рдПрд╡ं рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢
● рдкрдо्рдмрди рдж्рд╡ीрдк рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдорди्рдиाрд░ рдХी рдЦाрдб़ी рдоें
● рдХेंрдж्рд░рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢ों рдоें рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдкрдд्рддрди рдХौрди-рд╕ा рд╣ै— рдкोрд░्рдЯ рдм्рд▓ेрдпрд░
● рдХोрд▓ाрдмा рдк्рд╡ांрдЗрдЯ рдХрд╣ाँ рд╣ै— рдоुंрдмрдИ рдоें
● рдбूрд░ंрдЧрдб рд░ेрдЦा рдЬो рднाрд░рдд рдФрд░ рдЕрдлрдЧाрдиिрд╕्рддाрди рдХे рдордз्рдп рд╣ै, рдХрдм рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХी рдЧрдИ рдеी— 1896 рдоें
Share:

рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдпुрдж्рдз



1. рдоैрд░ाрдерди рдХा рдпुрдж्рдз (490 рдИрд╕ा рдкूрд░्рд╡)
– рдИрд░ाрдиिрдпों рдПрд╡ं рдпूрдиाрдиिрдпों рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

2. рд╣ेрд╕्рдЯिंрдЧ्рд╕ рдХा рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1066 рдИ.)
– рдиाрд░рдоैंрдбी рдХे рдб्рдпूрдХ рд╡िрд▓िрдпрдо рддрдеा рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдХे рд░ाрдЬा рд╣ेрд░ाрд▓्рдб рдж्рд╡िрддीрдп рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

3.рд╢рдд् рд╡рд░्рд╖ीрдп рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1346 рдИ.)
– рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдПрд╡ं рдл्рд░ांрд╕ीрд╕िрдпों рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

4. рдЧुрд▓ाрдмों рдХो рдпुрдж्рдз  (рд╡рд░्рд╖ 1455-1485 рдИ.)
– рд▓ंрдХाрд╢ाрдпрд░ рдФрд░ рдпाрд░्рдХрд╢ाрдпрд░ рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

5. рдЖंрдЧ्рд▓-рд╕्рдкेрди рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1588 рдИ.)
– рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдПрд╡ं рд╕्рдкेрди рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

6. рдЧिрдм्рд░ाрд▓्рдЯрд░ рдмे рдХा рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1607 рдИ.)
– рдбрдЪों рддрдеा рд╕्рдкेрди рдПрд╡ं рдкुрд░्рддрдЧाрд▓ рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

7. рд╕рдк्рддрд╡рд░्рд╖ीрдп рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1756-1763 рдИ.)
– рдм्рд░िрдЯेрди рдПрд╡ं рдк्рд░рд╢िрдпा рддрдеा рдСрд╕्рдЯ्рд░िрдпा рдПрд╡ं рдл्рд░ांрд╕ рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

8. рдмंрдХрд░ рд╣िрд▓ рдХा рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1775 рдИ.)
– рдЕрдоेрд░िрдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо рдХी рдкрд╣рд▓ी рд▓рдб़ाрдИ рдеी।

9. рд╕рд░рддोрдЧा рдХा рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1777 рдИ.)
– рдЕрдоेрд░िрдХिрдпों рдПрд╡ं рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

10. рдкिрд░ाрдоिрдб рдХा рдпुрдж्рдз(рд╡рд░्рд╖ 1798 рдИ.)
– рдоिрд╕्рд░ рдХे рд╢ाрд╕рдХ рдордоेрд▓ुрдХ рдПрд╡ं рдиेрдкोрд▓िрдпрди рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

11. рдиीрд▓ рдирджी рдХा рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1798 рдИ.)
– рдм्рд░िрдЯेрди рдПрд╡ं рдл्рд░ांрд╕ рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

12. рдЯ्рд░ेрдлрд▓рдЧрд░ рдХा рдпुрдж्рдз(рд╡рд░्рд╖ 1805 рдИ.)
– рдм्рд░िрдЯेрди рдПрд╡ं рдл्рд░ांрд╕ рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

13. рдиेрдкोрд▓िрдпрди рдХा рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1803-1815)
– рдиेрдкोрд▓िрдпрди рдк्рд░рдердо рдПрд╡ं рдпूрд░ोрдкीрдп рджेрд╢ों рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

14. рд╡ाрдЯрд░рд▓ू рдХा рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1815 рдИ.)
– рд╡ेрд▓िंрдЧрдЯрди рдПрд╡ं рдмрд▓ुрдЪрд░ рдХी рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд╕ेрдиाрдУं рдПрд╡ं рдиेрдкोрд▓िрдпрди рдк्рд░рдердо рдХे рдмीрдЪ, рдЗрд╕ рдпुрдж्рдз рдХे рдмाрдж рд╣ी рдиेрдкोрд▓िрдпрди рдХो рдмंрджी рдмрдиा рд▓िрдпा рдЧрдпा рддрдеा рд╕ेंрдЯ рд╣ेрд▓ेрдиा рдж्рд╡ीрдк рдиिрд░्рд╡ाрд╕िрдд рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा।

15. рдХ्рд░ीрдоिрдпा рдХा рдпुрдж्рдз(рд╡рд░्рд╖ 1853-1856)
– рдм्рд░िрдЯेрди, рдл्рд░ांрд╕, рд╕ाрд░्рдбिрдиा рдПрд╡ं рддुрд░्рдХी рддрдеा рд░ूрд╕ рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

16. рдЕрдлीрдо рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1839-1842)
– рдм्рд░िрдЯेрди рдФрд░ рдЪीрди рдХे рдмीрдЪ рдЕрдлीрдо рдХे рдЖрдпाрдд рдХो рд▓ेрдХрд░ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

17. рд╕्рдкेрди-рдЕрдоेрд░िрдХा рдпुрдж्рдз(рд╡рд░्рд╖ 1898 рдИ.)
–  рд╕्рдкेрди рдПрд╡ं рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

18. рд░ूрд╕-рдЬाрдкाрди рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1904-05)
– рд░ूрд╕ рдПрд╡ं рдЬाрдкाрди рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

19. рдмाрд▓्рдХрди рдпुрдж्рдз(рд╡рд░्рд╖1912-13)
– рдмाрд▓्рдХрди рджेрд╢ों рдПрд╡ं рддुрд░्рдХी рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

20. рд╕्рдкेрди рдХा рдЧृрд╣рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1936-39)
– рд╕्рдкेрди рдХे рд▓ोрдЧों рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

21. рд╕्рд╡ेрдЬ рдирд╣рд░ рдХा рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1956)
– рдоिрд╕्рд░ рддрдеा рдл्рд░ांрд╕, рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рдПрд╡ं рдм्рд░िрдЯेрди рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

22. рд╡िрдпрддрдиाрдо рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1957-1975)
– рдЕрдоेрд░िрдХा рдПрд╡ं рд╡िрдпрддрдиाрдо рдХे рдмीрдЪ, рдЗрд╕ рдпुрдж्рдз рдоें рдЕрдоेрд░िрдХा рдиे 'рдПрдЬेंрдЯ рдСрд░ेंрдЬ' (рдбाрдпोрдХ्рд╕िрди) рдиाрдордХ рдПрдХ рд░рд╕ाрдпрди рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдеा।

23. рдХोрд░िрдпा рдХा рдпुрдж्рдз(рд╡рд░्рд╖ 1954)
– рдЙрдд्рддрд░ी рдХोрд░िрдпा рдПрд╡ं рджрдХ्рд╖िрдгी рдХोрд░िрдпा рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

24. рдЕрд░рдм-рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рдпुрдж्рдз(рд╡рд░्рд╖ 1956 рдПрд╡ं 1973)
– рдк्рд░рдердо рдЕрд░рдм-рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рдпुрдж्рдз 1956 рдоें рддрдеा рджूрд╕рд░ा рдЕрд░рдм-рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рдпुрдж्рдз 1973 рдоें рд╣ुрдЖ। рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рдиे рддीрди рдЕрд░рдм рджेрд╢ों-рдЬॉрд░्рдбрди, рд╕ीрд░िрдп рдПрд╡ं рдоिрд╕्рд░ рдХो рдкрд░ाрдЬिрдд рдХिрдпा рддрдеा рдкрд╢्рдЪिрдоी рдХिрдиाрд░े рдПрд╡ं рдЧोрд▓рди рдкрд╣ाрдб़िрдпों рдкрд░ рдХрдм्рдЬा рдХрд░ рд▓िрдпा।

25. рднाрд░рдд-рдЪीрди рдпुрдж्рдз(рд╡рд░्рд╖ 1962)
– рднाрд░рдд рдПрд╡ं рдЪीрди рдХे рдмीрдЪ, рднाрд░рдд рдкрд░ाрдЬिрдд рд╣ुрдЖ।

26. рднाрд░рдд-рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1965 рдПрд╡ं 1971)
– рднाрд░рдд рдПрд╡ं рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

27. рдЫ: рджिрд╡рд╕ीрдп рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1967)
–  рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рддрдеा рдоिрд╕्рд░, рд╕ीрд░िрдпा рдФрд░ рдЬॉрд░्рдбрди рдХे рдмीрдЪ, рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рдиे рд╕िрдиाрдп рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдк, рдЧाрдЬाрдкрдЯ्рдЯी рддрдеा рд╕ीрд░िрдпा рдХी рдЧोрд▓рди рдЪोрдЯिрдпों рдкрд░ рдХрдм्рдЬा рдХрд░ рд▓िрдпा।

28. рдпोрдо рдХिрдк्рдкрд░ рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1973)
– рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рддрдеा рдоिрд╕्рдд्рд░ рдФрд░ рд╕ीрд░िрдпा рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

29. рдИрд░ाрди-рдЗрд░ाрдХ рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 1980-1988)
– рдЗрд░ाрдХ рдПрд╡ं рдИрд░ाрди рдХे рдмीрдЪ рдпुрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

30. рдЦाрдб़ी рдпुрдж्рдз(рд╡рд░्рд╖ 1991)
– рдЗрд░ाрдХ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдХुрд╡ैрдд рдкрд░ рдЖрдзिрдкрдд्рдп рдХिрдП рдЬाрдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ। рдЕрдоेрд░िрдХा рд╕рд╣िрдд 39 рджेрд╢ों рдХे рд╕ैрди्рдп рдЧрдардмंрдзрди рдХे рдЗрд░ाрдХ рдХो рдкрд░ाрдЬिрдд рдХрд░ рджिрдпा।

31. рдЕрдоेрд░िрдХा-рдЕрдлрдЧाрдиिрд╕्рддाрди рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 2001)
– рдЕрдлрдЧाрдиिрд╕्рддाрди рдХे рдмीрдЪ, рддाрд▓िрдмाрди рдХा рд╢ाрд╕рди рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ुрдЖ।

32. рдж्рд╡िрддीрдп рдЦाрдб़ी рдпुрдж्рдз (рд╡рд░्рд╖ 2003)
– рдЕрдоेрд░िрдХा рдПрд╡ं рдЗрд░ाрдХ рдХे рдмीрдЪ, рд╕рдж्рджाрдо рд╣ुрд╕ैрди рдХे рд╢ाрд╕рди рдХा рдЕंрдд рд╣ुрдЖ।
Share:

**рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдЬрд▓ рдЬрд▓рд╕ंрдзिрдпाँ **


● рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдЪौрдб़ी рдЬрд▓рд╕ंрдзि рдХौрди-рд╕ी рд╣ै— рдбेрд╡िрд╕ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि
● рдХौрди-рд╕ी рдЬрд▓рд╕ंрдзि рддिрдеि рд░ेрдЦा рдХे рд╕рдоाрдиाрди्рддрд░ рд╣ै— рдмेрд░िंрдЧ рдЬрд▓ рд╕ंрдзि
● рдмेрд░िंрдЧ рдЬрд▓рд╕ंрдзि рдХिрди рджो рд╕्рдерд▓ рднाрдЧों рдХो рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддी рд╣ै— рдПрд╢िрдпा рдФрд░ рдЙрдд्рддрд░ी рдЕрдоेрд░िрдХा
● рд╣ोрд░्рдоुрдЬ рдЬрд▓рд╕ंрдзि рдХिрди рджो рджेрд╢ों рдХो рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддी рд╣ै— рдИрд░ाрди рд╡ рдУрдоाрди
● рдЯाрд░рд╕ рдЬрд▓рд╕ंрдзि рдХिрд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддी рд╣ै— рдСрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा рдПрд╡ं рдкाрдкुрдЖ рди्рдпूрдЧिрдиी рдХो
● рдкाрдХ рдЬрд▓рд╕ंрдзि рдХिрди рджेрд╢ों рдХो рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддी рд╣ै— рднाрд░рдд рд╡ рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा
● рдорд▓рдХ्рдХा рдЬрд▓рд╕ंрдзि рдХिрди рджो рд╕ाрдЧрд░ों рдХो рдЬोрдб़рддी рд╣ै— рдЕंрдбрдоाрди рд╕ाрдЧрд░ рд╡ рджрдХ्рд╖िрдгी рдЪीрди рд╕ाрдЧрд░
● рднूрдордз्рдп рд╕ाрдЧрд░ рд╡ рдЕрдЯрд▓ांрдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХो рдХौрди-рд╕ी рдЬрд▓рд╕ंрдзि рдЬोрдб़рддी рд╣ै— рдЬिрдм्рд░ाрд▓्рдЯрд░ рдХी рд╕ंрдзि
● рдЬрд▓рдбрдорд░ुрдордз्рдп рдХ्рдпा рд╣ै— рджो рд╕ाрдЧрд░ों рдХो рдоिрд▓ाрдиे рд╡ाрд▓ी рдХрдб़ी
● рдХौрди-рд╕ी рдЬрд▓рд╕ंрдзि рдпूрд░ोрдк рдХो рдЕрдл्рд░ीрдХा рд╕े рдкृрдердХ рдХрд░рддी рд╣ै— рдЬिрдм्рд░ाрд▓्рдЯрд░ рдХी рд╕ंрдзि
● рдорд▓рдХ्рдХा рдЬрд▓рдбрдорд░ुрдордз्рдп рдХिрди рджो рд╕ाрдЧрд░ों рдХो рдЬोрдб़рддा рд╣ै— рдк्рд░рд╢ाрди्рдд рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рд╡ рд╣िंрдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░
● рдЬिрдм्рд░ाрд▓्рдЯрд░ рдХी рд╕ंрдзि рдХिрди рджेрд╢ों рдХो рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддी рд╣ै— рд╕्рдкेрди рд╡ рдоोрд░рдХ्рдХो
● рдЗंрдЧрд▓िрд╢ рдЪैрдирд▓ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдФрд░ рдл्рд░ांрд╕ рдХे рдмीрдЪ
● рджрд╕ рдбिрдЧ्рд░ी рдЪैрдирд▓ рдХिрд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддा рд╣ै— рд╕्рдкेрди рд╡ рдоोрд░рдХ्рдХो
● рдЗंрдЧрд▓िрд╢ рдЪैрдирд▓ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै— рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдФрд░ рдл्рд░ांрд╕ рдХे рдмीрдЪ
● рджрд╕ рдбिрдЧ्рд░ी рдЪैрдирд▓ рдХिрд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддा рд╣ै— рдЕंрдбрдоाрди рдХो рдиिрдХोрдмाрд░ рд╕े
● рдЧ्рд░ेрдЯ рдЪैрдирд▓ рдХिрд╕े рдкृрдердХ рдХрд░рддा рд╣ै— рдЧ्рд░ेрдЯ рдиिрдХोрдмाрд░ рдХो рд╕ुрдоाрдд्рд░ा рд╕े
● рдХिрд╕ рдЬрд▓рдбрдорд░ूрдордз्рдп рд╕े рд╕ुрд░ंрдЧ рдиिрдХाрд▓ी рдЧрдИ рд╣ै— рдбोрд╡рд░ рдЬрд▓рдбрдорд░ूрдордз्рдп
● рдбोрд╡рд░ рдЬрд▓рдбрдорд░ूрдордз्рдп рд╕े рдиिрдХाрд▓ी рдЧрдИ рд╕ुрд░ंрдЧ рдХिрди рджेрд╢ों рдХो рдЬोрдб़рддी рд╣ै— рдпूрдиाрдЗрдЯेрдб рдХिंрдЧрдбрдо рд╡ рдл्рд░ांрд╕
● рд▓ुрдЬोрди рдХी рд╕ंрдзि рдХिрди рджो рд╕ाрдЧрд░ों рдХो рдЬोрдб़рддी рд╣ै— рджрдХ्рд╖िрдгी рдЪीрди рд╕ाрдЧрд░ рдПрд╡ं рдлिрд▓ीрдкींрд╕ рд╕ाрдЧрд░
● рдбेрдирдоाрд░्рдХ рдХी рд╕ंрдзि рдХिрди рджो рд╕ाрдЧрд░ों рдХो рдЬोрдб़рддी рд╣ै— рдЙрдд्рддрд░ी рдЕрдЯрд▓ांрдЯिрдХ рдПрд╡ं рдЖрд░्рдХрдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░
● рдбोрдмрд░ рдХी рд╕ंрдзि рдХिрд╕े рдЬोрдб़рддी рд╣ै— рдЗंрдЧ्рд▓िрд╢ рдЪैрдирд▓ рдПрд╡ं рдЙрдд्рддрд░ी рд╕ाрдЧрд░
Share:

**рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди 200 рдк्рд░рд╢्рди рдЙрдд्рддрд░ **



1. рдоंрдбрд▓ рдХрдоीрд╢рди рдХिрд╕ рдк्рд░рдзाрди рдоंрдд्рд░ीрдХे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдоें рд▓ाрдЧू рд╣ुрдЖ ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡ी. рдкी рдоे рд╕िंрд╣

2. рд╕ाрд░्рд╕ рдХ्рдпा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡िрд╖ाрдгु рдж्рд╡ाрд░ा рдлैрд▓рдиे рд░ोрдЧ

3. рднाрд░рдд рдоें рд╣рд░िрдд рдХ्рд░ांрддि рдХे рдЬрдирдХ рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрдо. рдПрд╕. рд╕्рд╡ाрдоीрдиाрдерди

4. рд╢्рд╡ेрдд рдХ्рд░ांрддि рдХा рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рджुрдЧ्рдз рд╕े

5. рдЧोрдзрд░ा рдХांрдб рдХिрд╕ рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ेрд▓рдЧाреЬी рдоें рд▓ोрдЧो рдХो рдЬрд▓ाрдпे рдЬाрдиे рдХे рд▓िрдП

6. рдЕंрддिрдо рдоुрдЧрд▓ рд╢ाрд╕рдХ рдХौрди рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдмрд╣ाрджुрд░ рд╢ाрд╣ рдЬрдлрд░

7. рд╕рддी рдк्рд░рдеा рдХा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╡िрд░ोрдз рдХिрд╕рдиे рдХिрдпा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ाрдЬा рд░ाрдо рдоोрд╣рди рд░ॉрдп ।

8. OBC рдХा рдлुрд▓ рдлाрд░्рдо (Full Form) рдХ्рдпा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - Other Backward classes

9. SAIL рдХ्рдпों рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕्рдЯीрд▓ рдЙрдд्рдкाрджрди рдХे рд▓िрдП ।

10. рдбिрдоांрдб рдб्рд░ाрдл्рдЯ рдХो рдХ्рд░ाрд╕ рдХ्рдпों рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рддाрдХि рднुрдЧрддाрди рдмैंрдХ рдХे рдЦाрддे рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ी рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХे ।

11. рдкुрд╖्рдХрд░ рдоेрд▓ рдХрд╣ाँ рд▓рдЧрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрдпрдкुрд░

12. рдЖрдЬाрдж рд╣िрди्рдж реЮौрдЬ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрд╣ाँ рд╣ुрдИ рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕िंрдЧाрдкुрд░

13. рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рднाрд░рдд рдХा рд╕्рдеाрди рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ाрддрд╡ां

14. рдЬाрдХिрд░ рд╣ुрд╕ैрди рдХा рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рддрдмрд▓ा рд╕े

15. рд▓ाрд▓ рдмрд╣ाрджुрд░ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рдХा рд╕рдоाрдзि рд╕्рдерд▓ рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡िрдЬрдп рдШाрдЯ

16. рд╕्рд╡ेрдЬ рдирд╣рд░ рдЬोреЬрддी рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд▓ाрд▓ рд╕ाрдЧрд░ рдФрд░ рднूрдордз्рдп рд╕ाрдЧрд░ рдХो

17. рдорд╕рд▓ो рдХी рд░ाрдиी рдХिрд╕े рдХрд╣рддे рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЗрд▓ाрдпрдЪी рдХो

18. '][' рдХा рд╕ूрдЪрдХ рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░- рдкुрд▓ рдХा

19. рдиाрдЬीрд╡ाрдж рдХे рд╕ंрд╕्рдеाрдкрдХ рдХौрди рдеे ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣िрдЯрд▓рд░

20. 'рджीрди-рдП-рдЗрд▓ाрд╣ी' рдзрд░्рдо рдХिрд╕рдиे рдЪрд▓ाрдпा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрдХрдмрд░ рдиे

21. рдХिрд╕े 'рдЧрд░ीрдм рдирд╡ाреЫ' рдЦा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоुрдИрдиुрдж्рджीрди рдЪिрд╢्рддी

22. реШुрддुрдм рдоीрдиाрд░ рдХрд╣ा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рджिрд▓्рд▓ी рдоें

23. рдкрд░्рд╡рдд рдФрд░ рдкрд╣ाреЬ рдХे рдмीрдЪ рдХी рднूрдоि рдХो рдХрд╣рддे рд╣ैं ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдШाрдЯी

24. рд╕рд╣рд░िрдпा рдЬрдирдЬाрддि рдкाрдИ рдЬाрддी рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें

25. рдоाрдирдЪिрдд्рд░ рдоें рдкрд░्рд╡рдд рдФрд░ рдкрд╣ाреЬ рдХो рджрд░्рд╢ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░- рд▓ाрд▓ рд░ंрдЧ рд╕े

26. рд╕िрд▓्рдХ (рд░ेрд╢рдо) рдХा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЪीрди

27. рдХाрд░рдЧिрд▓ рдпुрдж्рдз рдХे рд╕рдордп рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХा рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХौрди рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдирд╡ाрдЬ рд╢рд░ीрдл

28. рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрдХ्рд╖ी рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдоोрд░

29. рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрдм рд╣ुрдИ рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - 1885 рдИ.

30. рдХौрди рд╕ी рдЖрдХृрддि рднूрдоिрдЧрдд рдЬрд▓ рд╕े рдмрдиी рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХाрд░्рд╕्рдЯрд╡िрдбो

31. рдЦрд░ीрдл рдлрд╕рд▓ рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдордХ्рдХा

32. рдмाрдЬрд░े рдХी рдлрд╕рд▓ рдХрдм рдХाрдЯी рдЬाрддी рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░-рдирд╡рдо्рдмрд░

33.рдПрд╕्рдХिрдоो рдХे рдШрд░ рдмрдиे рд╣ोрддे рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдмрд░्рдл рдХे

34. рджिрд▓्рд▓ी рд╕े рдкрд╣рд▓े рднाрд░рдд рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдеी ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрд▓рдХрдд्рддा

35. рд▓ाрд▓ рдд्рд░िрдХोреЬ (∆) рдХा рд╕рдо्рдмрди्рдз рдХिрд╕рд╕े рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХрд▓्рдпाрдг рд╕े

36. рдХंрдЯूрд░ рд░ेрдЦा рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕рдоुрдж्рд░ рддрд▓ рд╕े рд╕рдоाрди рдКрдЪाрдИ рдФрд░ рдЖрдХाрд░ рд╡ाрд▓े рд╕्рдеाрдиों рд╕े

37. рдХाрд╡ेрд░ी рдирджी рдмрд╣рддी рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рджрдХ्рд╖िрдг рдоें

38. рдорд╣ाрднाрд░рдд рдХे рд░рдЪрдпिрддा рдХौрди рд╣ैं ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡ेрджрд╡्рдпाрд╕

39. рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рдоें рдХौрди рд╕ी рдЬрдирдЬाрддि рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдкाрдИ рдЬाрддी рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕िंрд╣рд▓ी

40. рд╣ोрд▓िрдХा рджрд╣рди рдХे рд╕рдордп рдХौрди рд╕ा рдЕрдиाрдЬ рдЬрд▓ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬौ

41. рдЧांрд╡ рдХे рдоेрд▓े рдоें рдкंрдЬीрдХрд░рдг рд╢ुрд▓्рдХ рд╕े рдХिрд╕े рдЖрдп рд╣ोрддी рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬिрд▓ा рдкрд░िрд╖рдж рдХो

42. 'рдЦुрджाрдИ рдЦिрджрдорддрдЧाрд░' рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी  ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЦाрди рдЕрдм्рджुрд▓ рдЧрдл्рдлाрд░ рдЦाрди рдиे

43. рдЧंрдЧा-рдпрдоुрдиा рдирджी рдХा рд╕ंрдЧрдо рд╕्рдерд▓ рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЗрд▓ाрд╣рдмाрдж рдоें

44. рд╣िрдоाрд▓рдп рдХी рд╕рдмрд╕े рдЙрдд्рддрд░ी рдкрд░्рд╡рдд рд╢्рд░ेрдгिрдпों рдХो рдХрд╣рддे рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣िрдоाрдж्рд░ि

45. рдмुрдж्рдз рдХे рдмрдЪрдкрди рдХा рдиाрдо рдХ्рдпा рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕िрдж्рдзाрд░्рде

46. рднाрд░рдд рдХी рд╕рдоुрдж्рд░ी рд╕ीрдоा рд▓рдо्рдмी рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - 7500 рдХी. рдоी.

47. рдоेрдЧрд╕्рдердиीрдЬ рдХिрд╕рдХा рд░ाрдЬрджूрдд рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ेрд▓्рдпुрдХрд╕ рдХा

48. рдХрдердХ рдХрд▓ी рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдиृрдд्рдп рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХेрд░рд▓

49. рдЙрдЬ्рдЬैрди рдХिрд╕ рдирджी рдХे рдХिрдиाрд░े рдмрд╕ा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХ्рд╖िрдк्рд░ा

50. рджाрд▓-рдмрджрд▓ рдХाрдиूрди рдХрдм рдкाрд░िрдд рд╣ुрдЖ ?
рдЙрдд्рддрд░ - 1985 рдИ. рдоें

51.рдШाрдиा рдкрдХ्рд╖ी рдЕрдн्рдпाрд░рдг्рдп рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди

52. рдХौрди рд╕ीрдоांрдд рдЧांрдзी рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиे рдЬाрддे рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЦाрди рдЕрдм्рджुрд▓ рдЧрдл्рдлाрд░ рдЦाрди

53. рдоौрд░्рдп рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдХिрд╕ рд╢ाрд╕рдХ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी ' рдкрддीрд▓ी рдкुрдд्рд░' рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдоौрд░्рдп

54. рдоाрдирд╡ाрдзिрдХाрд░ рджिрд╡рд╕ рдХрдм рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - 10 рджिрд╕рдо्рдмрд░

55. рдХौрди рднाрд░рдд рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рдЪाрдп рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрд╕рдо

56. рдоाрдЙंрдЯ рдПрд╡рд░ेрд╕्рдЯ рдкрд░ рдЪреЭрдиे рд╡ाрд▓ी рднाрд░рдд рдХी рджूрд╕рд░ी рдорд╣िрд▓ा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕рди्рддोрд╖ рдпाрджрд╡

57. рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХी рдк्рд░рдердо рдорд╣िрд▓ा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХौрди рдеी ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрдиी рдмेрд╕ेंрдЯ

58. рдЬिрдо рдХाрд░्рдмेрдЯ рдкाрд░्рдХ рдХрд╣ा рд╕्рдеिрдд рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЙрдд्рддрд░ांрдЪрд▓

59. рд╕ोрдордиाрде рдорди्рджिрд░ рдХो рдХिрд╕ рдоुрд╕рд▓рдоाрди рдЕрдХ्рд░рдордгрдХाрд░ी рдиे рдз्рд╡ंрд╕ рдХिрдпा рдеा ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд╣рдоूрдж рдЧрдЬрдирд╡ी

60. рджाрджा рд╕ाрд╣рдм рдлाрд▓्рдХे рдкुрд░рд╖्рдХाрд░ рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдк्рд░рдердо рд╡्рдпрдХ्рддि рдеे ।
рдЙрдд्рддрд░ - рджेрд╡िрдХा рд░ाрдиी

61. 'U.N.O' рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХрдм рд╣ुрдИ рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ -1945 рдИ. рдоें

62. рднाрд░рдд рдХिрд╕ рд╡рд╕्рддु рдХा рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдиिрд░्рдпाрдд рдХрд░рддा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ूрддी рдХрдкреЬे рдХा

63. рдЪрдиा рдХिрд╕ рдлрд╕рд▓ рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЖрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рджрд▓рд╣рди

64. рднाрд░рдд рдоें рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмा рд░ेрд▓рдоाрд░्рдЧ рдХौрди рд╕ा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЙрдд्рддрд░ рд░ेрд▓рд╡े

65. рджेрд╢ рдХे 12рд╡ें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдеे ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдбॉ. рдЕрдм्рджुрд▓ рдХрд▓ाрдо

66. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд░рдмрд░ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЙрдд्рдкाрджрди рд╣ोрддा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдХेрд░рд▓

67. рднांрдЦреЬा рдиांрдЧрд▓ рдмांрдз рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкंрдЬाрдм

68. рдорд╣ाрди рдкुрд░ुрд╖ рд╡िрд░рд╕ा рдоुंрдбा рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рд╕े рдеे ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЭाрд░рдЦрдг्рдб

69. рднाрд░рддीрдп рд╕ेрдиा рдХे рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╕ेрдиा рдХрдоांрдбрд░ рдХौрди рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि

70. рд░ेрд▓рд╡े 'рдм्рд░ॉрдб-рдЧेрдЬ' рдХी рджो рдкрдЯрд░िрдпों рдХे рдмीрдЪ рдХी рджूрд░ी рд╣ोрддी рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - 1.675 рдоी.

71. рд╕ेрди्рдЯ्рд░рд▓ рд░ेрд▓рд╡े рдХा рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдХрд╣ां рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоुрдо्рдмрдИ рдоें

72. рднाрд░рдд рдХा 29рд╡ां рд░ाрдЬ्рдп рдХौрди рд╕ा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ рддेрд▓ंрдЧाрдиा

73. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╡िрд╢ाрд▓рддрдо рд░ेрдЧिрд╕्рддाрди рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕рд╣ाрд░ा

74. рднाрд░рдд рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкिрдд рдк्рд░рдердо рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЖрд░्рдпрднрдЯ्рдЯ

75. рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЫोрдЯे рдЫोрдЯे рдоाрдорд▓ो рдХा рдиिрдкрдЯाрд░ा рдХौрди рдХрд░рддा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрдиुрдоंрдбрд▓ाрдзिрдХाрд░ी

76. рднाрд░рдд рдоें рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рд╕्рд╡рд░्рдг рдЙрдд्рдкाрджрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрд░्рдиाрдЯрдХ

77. рдбॉ. рдЕрдм्рджुрд▓ реШрд▓ाрдо рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдХिрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ुрдП ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡िрдЬ्рдЮाрди

78. рднाрд░рдд рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЪाрд╡рд▓ рдЙрдд्рдкाрджрдХ рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓

79. рдкрд░рдоाрдгु рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдЕрдзिрдХрддрд░ рдХिрд╕ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд╣ोрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкोрдЦрд░рдг

80. рдЧीрдд рдЧोрд╡िрди्рдж рдХे рд░рдЪрдпिрддा рдХौрди рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрдпрджेрд╡

81. рдЧौрддрдо рдмुрдз рдХे рдкिрддा рдХा рдиाрдо рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╢ुрдзोрдзрди

82. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдпुрд╡ा рджिрд╡рд╕ рдХрдм рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - 12 рдЬрдирд╡рд░ी

83. рдм्рд░िрдЯिрд╢ рдж्рд╡ाрд░ा рднाрд░рдд рдоें рд╕рд░्рд╡ рдк्рд░рдердо рдмрди्рджрд░рдЧाрд╣ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеाрдкिрдд рдХी рдЧрдИ ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ूрд░рдд

84. рдиेрд╢рдирд▓ рдбिрдлेрди्рд╕ рдЕрдХाрджрдоी рдХрд╣ाँ рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЦреЬрдЧрд╡ाрд╕рд▓ा

85. рдХिрд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рдЕрдкрд░िрд╡рд░्рддрдиीрдп рдирдЧрд░ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ोрдо

86. рднाрд░рдд рдХा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╕ाрдХ्рд╖рд░ рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдХेрд░рд▓

87. рднाрд░рдд рдХा рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмा рдмांрдз рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣ीрд░ाрдХुंрдб рдмांрдз

88. рдлрддेрд╣рдкुрд░ рд╕ीрдХрд░ी рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХिрд╕рдиे рдХрд░рд╡ाрдпा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоुрдЧрд▓ рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдЕрдХрдмрд░

89. рдЪрди्рдж्рд░рдоा рдХी рд╕рддрд╣ рдкрд░ рдЙрддрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдк्рд░рдердо рд╡्рдпрдХ्рддि рдХौрди рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдиीрд▓ рдЖрд░्рдорд╕्рдЯ्рд░ांрдЧ

90. рднाрд░рдд рддेрд▓ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╕्рдеाрди рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдбिрдЧрдмोрдИ-рдЕрд╕рдо

91. рдЬाрдкाрди рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдЯोрдХ्рдпो рдХो рдХिрд╕ рдЙрдкрдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдУрд╕ाрдХा

92. рд╣рд░िрдЬрди рд╢рдм्рдж рдХिрд╕рдиे рджिрдпा рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧांрдзी

93. рднाрд░рдд рдоें рдХाрдлी рдЕрдЪ्рдЫी рдЙрдкрдЬ рдХрд╣ा рд╣ोрддी рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдоें

94. 'рдХीрдХрд▓ि' рдиाрдордХ рд▓ोрдХрдиृрдд्рдп рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣рд░िрдпाрдгा

95. 'рдЧुрдЧрд▓ी' рдиाрдордХ рд╢рдм्рджाрд╡рд▓ी рдХिрд╕ рдЦेрд▓ рд╕े рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХ्рд░िрдХेрдЯ

96. рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдХोрдпрд▓ा рдЙрдд्рдкाрджрдХ рд░ाрдЬ्рдп рдХौрди рд╕ा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЭाрд░рдЦрдг्рдб

97. рдЪाрд░рдоीрдиाрд░ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж

98. рднाрд░рдд рдоें рдоेрдЯ्рд░ो рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдХрд╣ाँ рдЪрд▓ी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрд▓рдХрдд्рддा

99. рд╕्рд╡рд░्рдг рдоंрджिрд░ рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд╢рд╣рд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрдоृрддрд╕рд░

100. рд░ाрдЙрд░рдХेрд▓ा рдХिрд╕ рдЦрдиिрдЬ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд▓ोрд╣ा

101. рд▓ूрдгी рдирджी рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдмрд╣рддी рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди

102. рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдЕрдн्рд░рдХ рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рднाрд░рдд

103. рд╕ांрддाрдХ्рд░ूрдЬ рд╣рд╡ाрдИ рдЕрдб्рдбा рдХрд╣ाँ рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоुрдо्рдмрдИ

104. рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдердо рдкूрд░्рдгрддः рд░ंрдЧीрди реЮिрд▓्рдо рдХौрди рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЭांрд╕ी рдХी рд░ाрдиी

105. рдк्рд░рдердо рд╡िрдд्рдд рдЖрдпोрдЧ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХौрди рдеे ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХे. рд╕ी. рдиिрдпोрдЧी

106. рднाрд░рдд рдоें рдЧрд░ीрдмी рд░ेрдЦा рд╕े рдиीрдЫे рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЙреЬीрд╕ा

107. рдХाрд▓ी рдоिрдЯ्рдЯी рдХिрд╕ рдлрд╕рд▓ рдХे рд▓िрдП рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдордгि рдЬाрддी рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрдкाрд╕

108. рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рджिрд╡рд╕ рдХрдм рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - 1 рджिрд╕рдо्рдмрд░

109. рдХोрдХा-рдХोрд▓ा рдХрдо्рдкрдиी рдХा рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрдЯрд▓ांрдЯा

110. рд▓ोрдХрд╕рднा рдХा рдЪुрдиाрд╡ рд▓реЬрдиे рдХे рд▓िрдП рди्рдпूрдирддрдо рдЙрдо्рд░ рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП ।
рдЙрдд्рддрд░ - 25 рд╡рд░्рд╖

111. рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдорд╣िрд▓ा рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХрдм рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - 8 рдоाрд░्рдЪ

112. рдХाрди्рд╣ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоांрдбрд▓ा рдоें

113. рднाрд░рдд рдХा рдкрд░рдоाрдгु рд░िрдПрдХ्рдЯрд░ рдХा рдз्рд░ुрд╡ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЯ्рд░ाрдо्рдмे

114. 'рд╕्рдЯैрдЪ्рдпू рдСрдл рд▓िрдмрд░्рдЯी' рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рди्рдпूрдпाрд░्рдХ рдоें

115. 'рд░ेрдб рдХ्рд╡ाрдпрд░' рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоाрд╕्рдХो рдоें

116. рдЖрд╕्рд╡ाрди рдмांрдз рдХिрд╕ рдирджी рдмрдиा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдиीрд▓ рдирджी рдкрд░

117. 'рдкेंрдЯाрдЧрди' рдХ्рдпा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рд░рдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдХा рдХाрд░्рдпाрд▓рдп

118. рдирд░्рдорджा рдирджी рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдеाрди рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрдорд░рдХंрдЯрдХ

119. рдХिрд╕ी рдкिрди(PIN) рдХोрдб рдХा рдк्рд░рдердо рдЕंрдХ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдбाрдХрдШрд░ рд╕े рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рдкोрд╕्рдЯрд▓ рдЬॉрди рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा

120. рдХौрди рд╕ी рдЬрд▓-рд╕ंрдпोрдЧी рдпूрд░ोрдк рдХो рдЕрдл्рд░ीрдХा рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддी рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬिрдм्рд░ाрд▓्рдЯрд░

121. рднाрд░рдд рдоें рди्рд╣ाрд╡ाрд╕ेрд╡ा рдмрди्рджрд░рдЧाрд╣ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдоुрдо्рдмрдИ рдХे рдкाрд╕

122. рдХौрди рд╕ा рдмрди्рджрд░рдЧाрд╣ рдкрд╢्рдЪिрдоी рддрдЯ рдкрд░ рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкाрд░ाрдж्рд╡ीрдк

123. рднाрд░рдд рдоें рдЯिрди рдХрд╣ाँ рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣рдЬाрд░ीрдмाрдЧ (рдЭाрд░рдЦрдг्рдб)

124. рд╢िрд╡ा рдЬी рдХो рдФрд░ंрдЧрдЬेрдм рдХा рдмрди्рджी рдХिрд╕ рд░ाрдЬрджूрдд рдиे рдмрдиाрдпा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ाрдЬा рдЬрдпрд╕िंрд╣

125. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рдХिрд╕ рд░ाрдиी рдиे рдмाрджрд╢ाрд╣ рд╣ुрдоाрдпूँ рдХे рдкाрд╕ рд░ाрдЦी рднेрдЬрдХрд░ рдмрд╣ाрджुрд░ рд╢ाрд╣ рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╕рд╣ाрдпрддा рдХी рдпाрдЪрдиा рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ाрдиी рдХрд░्рдгाрд╡рддी

126. рд╕рд░рджाрд░ рд╕рд░ोрд╡рд░ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХिрд╕ рдирджी рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдирд░्рдорджा рдирджी рдкрд░

127. рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рд░ेрд▓ рд╡ेрдЧрди рдХा рдХाрд░рдЦाрдиा (CIMMCO) рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рднрд░рддрдкुрд░ рдоें

128. рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░рддा рд╕े рдкूрд░्рд╡ рднाрд░рдд рдоें рдХुрд▓ рджेрд╕ी рд░िрдпाрд╕рддे рдеीं ।
рдЙрдд्рддрд░ - 562

129. рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╕ंрд╕рдж рдиे рднाрд░рддीрдп рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░рддा рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХрдм рдкाрд░िрдд рдХिрдпा рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬुрд▓ाрдИ 1947

130. рднाрд░рдд рд╡िрднाрдЬрди рдкрд░िрд╖рдж рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд▓ाрд░्рдб рдоाрдЙंрдЯрдмेрдЯेрди рдиे рднाрд░рдд рд╡िрднाрдЬрди рдХी рдШोрд╖рдгा рдХрдм рдХी рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - 3 рдЬूрди 1947 рдХो

131. рдж्рд╡िрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХी рдмाрдд рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдХिрд╕рдиे рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоुрд╣рдо्рдордж рдИрдХрдмाрд▓ рдиे

132. 'рдлрд░рд╡ाрд░्рдб рдм्рд▓ॉрдХ' рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ुрднाрд╖ рдЪрди्рдж्рд░ рдмोрд╕ рдиे

133. рдЧांрдзी рдЬी рдХे рд╡िрд░ोрдз рдХे рдмाрдж рднी рдХिрд╕рдХो рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ुрднाрд╖ рдЪрди्рдж्рд░ рдмोрд╕ рдХो

134. 13, рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1919 рдХो рдЕрдоृрддрд╕рд░ рдоें рд╣ुрдЖ рдЬрд▓िрдпाрд▓ा рд╡ाрд▓ा рдмाрдЧ рд╣рдд्рдпाрдХांрдб рдХिрд╕рдХी рдЧिрд░реЮ्рддाрд░ी рдХे рд╡िрд░ोрдз рдоें рд╣ुрдЖ ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕рдд्рдпрдкाрд▓ рдПрд╡ं рд╕ैрдлुрдж्рджीрди рдХिрдЪрд▓ू

135. рд╕рди् 1885 рдоें рд╡्рдпोрдордХेрд╢ рдЪрди्рдж्рд░ рдмрдирд░्рдЬी рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдоें рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХा рдк्рд░рдердо рдЕрдзिрд╡ेрд╕рди рдХрд╣ाँ рд╣ुрдЖ рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоुрдо्рдмрдИ

136. рд╕рди् 1905 рдоें рдмंрдЧाрд▓ рд╡िрднाрдЬрди рдХी рдШोрд╖рдгा рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд▓ाрд░्рдб рдХрд░्рдЬрди рдиे

137. рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдХे рд▓िрдП рди्рдпूрдирддрдо рдЖрдпु рд╕ीрдоा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - 25 рд╡рд░्рд╖

138. рдХिрд╕ рд╢ाрд╕рдХ рдиे  рд╕рдо्рд░ाрдЯ рд╣рд░्рд╖рд╡рд░्рдзрди рдХो рдкрд░ाрдЬिрдд рдХिрдпा рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкुрд▓рдХेрд╢िрди рдж्рд╡िрддीрдп рдиे

139. рд╣िрди्рджू рд╡िрдзि рдХो рдХिрд╕рдиे рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рд╕рд╣िंрддाрдмрдж्рдз рдХिрдпा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдордиु рдиे

140. рдоुрдЧрд▓ рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдмрд╣ाрджुрд░ рд╢ाрд╣ рдЬрдлрд░ рдХी рдоृрдд्рдпु рдХрд╣ाँ рд╣ुрдИ рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ंрдЧूрди

141. рднाрд░рдд рдоें рдХрд▓рд░ рд▓ाрдИрдЯ рд╕िрдЧ्рдирд▓िंрдЧ рдХी рд╕ुрд░ुрдЖрдд рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЧрдИ ?
рдЙрдд्рддрд░ - 1928 рдИ. рдоें

142. рдк्рд▓ाрд╕ी рдХी рд▓реЬाрдИ рд▓ाрд░्рдб рдХ्рд▓ाрдЗрд╡ рдиे рдХिрд╕рдХो рд╣рд░ाрдпा рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕िрд░ाрдЬुрдж्рджौрд▓ा рдХो

143. рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдкूрд░्рдг рд╕्рд╡рд░ाрдЬ рдХी рдоांрдЧ рдХрдм рдХी рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - 1929 рдоें

144. рдХाрдЬीрд░ंрдЧा рдЕрдн्рдпाрд░рдг्рдп рдХिрд╕рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрдХ рд╕ींрдЧ рд╡ाрд▓े рдЧैंрдбे рдХे рд▓िрдП

145. рдХिрд╕ рдирдЧрд░ рдоें рднाрд░рддीрдп рдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рд╕рдордп рддрдеा рд╕्рдеाрдиीрдп рд╕рдордп рд╕рдоाрди рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЗрд▓ाрд╣рдмाрдж

146. рдиृрдд्рдпांрдЧрдиा рд╕ोрдирд▓ рдоाрдирд╕िंрд╣ рдХिрд╕ рдиृрдд्рдп рд╕े рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рднрд░рддрдиाрдЯ्рдпрдо рд╕े

147. рдоुрд╕्рд▓िрдо рд▓ीрдЧ рдиे 'рдоुрдХ्рддि рджिрд╡рд╕' рдХрдм рдордиाрдпा рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - 1929 рдоें

148. 'рдХ्рдпुрдмिрдЬ्рдо' рдХा рдЪिрдд्рд░рдг рдкрдж्рдзрддि рдХा рдЕрд╡िрд╖्рдХाрд░ рдХिрд╕рдиे рдХिрдпा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкाрдм्рд▓ो рдкिрдХाрд╕ो рдиे

149. рдЬाрдкाрди рдХा рдиाрдЧाрд╕ाрдХी рдирдЧрд░ рдХिрд╕ рдж्рд╡ीрдк рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХ्рдпूрд╢ू

150. рд╣ोрд░्рдоुрдЬ рдЬрд▓ рд╕рди्рдзि рдХिрди рджो рджेрд╢ो рдХो рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддी рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдИрд░ाрди рд╡ рдУрдоाрди рдХो

151. рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдХी рдкрд╣рд▓ी рдмैрдардХ рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рд╕рдо्рдкрди्рди рд╣ुрдИ рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - 1952 рдоें

152. рдХैрдЧा рдоें рд╣ोрддा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдиाрднिрдХीрдп рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкाрджрди

153. рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╢िрдХ्рд╖ा, рд╡िрдЬ्рдЮाрдиं рдПрд╡ं рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╕ंрдЧрдарди (рдпूрдиेрд╕्рдХो) рдХा рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкेрд░िрд╕ рдоें

154. рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рджृрд╖्рдЯी рд╕े рдЕрдм рднाрд░рдд рдХिрддрдиे рд░ाрдЬ्рдпों рдПрд╡ं рдХेंрдж्рд░рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢ो рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - 29 рд░ाрдЬ्рдп рдПрд╡ं 7 рдХेंрдж्рд░рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢

155. рдкैрдЧोрдбा рдХ्рдпा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдмौрдж्рдз рдорди्рджिрд░

156. рдЬोрд░ाрд╕्рдЯ्рд░िрдпрди рдХрд╣рд▓ाрддे рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрдЧ्рдиिрдкूрдЬрдХ рдЬाрддी рдХे рд▓ोрдЧ

157. рдХिрд╕рдХो 'рд▓ैंрдб рдСреЮ рдЧोрд▓्рдбрди рдкैрдЧोрдбा' рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдо्рдпांрдоाрд░ (рдмрд░्рдоा) рдХो

158.рд╣ुрдоाрдпूँ рдиाрдоा рдХिрд╕рдХी рд░рдЪрдиा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЧुрд▓рдмрджрди рдмेрдЧрдо

159. рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рднाрд░рдд рдХे рд░ेрд▓рдоाрд░्рдЧ рдХी рдХुрд▓ рд▓рдо्рдмाрдИ рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - 64640 рдХी. рдоी.

160. рдкрд╢्рдЪिрдоी рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ी рдШाрдЯ рдХрд╣ाँ рдоिрд▓рддी рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкाрд▓рдШाрдЯ рдкрд░

161. рд╣реЬрдк्рдкा рд╕рдн्рдпрддा рдХे рдЕрд╡рд╢ेрд╖ рдХिрд╕ рд╕्рдеाрди рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдП рдеे ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдиाрдЧाрд░्рдЬुрди рдХोंрдбा

162. рдоाрдирд╡ाрдзिрдХाрд░ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдк्рд░рдердо рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░्рдд्рддा рдХौрди рдеे ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдиेрд▓्рд╕рди рдордг्рдбेрд▓ा

163. рднाрд░рдд рдоें рдорд╕ाрд▓ों рдХा рдк्рд░рджेрд╢ рдХिрд╕े рдЦा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХेрд░рд▓

164. рднाрд░рддीрдп рдерд▓ рд╕ेрдиा рдХिрддрдиे рдХрдоांрдбो рдоें рд╕ंрдЧрдаिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкांрдЪ

165. '10-рдбाрдЙрдиिंрдЧ рд╕्рдЯ्рд░ीрдЯ' рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЗंрдЧ्рд▓ॅрдг्рдб рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХा рдиिрд╡ाрд╕

166. рдХोрд▓рдо्рдмिрдпा (рдЕрдоेрд░िрдХी рд╕्рдкेрд╢ рд╢рдЯрд▓ ) рджुрд░्рдШрдЯрдиा рдоें рдоृрдд рдХрд▓्рдкрдиा рдЪाрд╡рд▓ा рдоूрд▓ рд░ूрдк рд╕े рдХрд╣ाँ рдХी рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓ी рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣рд░िрдпाрдгा

167 . 0 рджेрд╢ाрди्рддрд░ рдЬो рдЧ्рд░ीрдирд╡िрдЪ рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдЧुрдЬрд░рддा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдк्рд░рдоुрдЦ рдпाрдо्рдпोрдд्рддрд░ 

168- рдЧрд░рд╕ोрдк्рдкा рдЬрд▓-рдк्рд░рдкाрдд рдХिрд╕ рдирджी рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╢рд░ाрд╡рддी

169. рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा рдХी рдк्рд░ाрд░ूрдк рд╕рдоीрддि рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХिрддрдиी рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - 7

170. 1924 рдоें 'рд╣िंрджुрд╕्рддाрди рд░िрдкुрдм्рд▓िрдХрди рдПрд╕ोрд╕िрдПрд╢рди' рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╢рдЪीрди्рдж्рд░рдиाрде рд╕ाрди्рдпाрд▓

171. рдЛрдЧ्рд╡ैрджिрдХ рдХाрд▓ рдоें рдм्рд░ाрд╣्рдордгों рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рджेрд╡рддा рдеे ।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ोрдо

172. 'рдЧ्рд░ीрди рдкीрд╕' рдХ्рдпा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рд╕े рдЬुреЬा рдПрдХ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рди्рдЧрдарди

173. рднुрд╡рдиेрд╢्рд╡рд░, рдкुрд░ी рддрдеा рдкिрд▓ाрдиी рдХे рдорди्рджिрд░ рдХिрд╕ рд╢ैрд▓ी рдоें рдиिрд░्рдоिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдиाрдЧрд░

174. рднाрд░рдд рдоें рд╣ीрд░ा рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢

175. рджेрд╢ рдХी рдк्рд░рдердо рдЖрдИ. рдПрд╕. рдУ.-9001 рдХा рд╕рдо्рдоाрди рдкाрдиे рд╡ाрд▓ी рд░ेрд▓рдЧाреЬी рдХा рдиाрдо рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рднोрдкाрд▓ рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕

176.'рдерд░्рдб рдЖрдИ' рд╢рдм्рдж рдХिрд╕ рдЦेрд▓ рд╕े рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХ्рд░िрдХेрдЯ

177. рднाрд░рдд рджрдХ्рд╖िрдгрддрдо рдмिंрджु ' рдЗंрджिрд░ा рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ' рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдмреЬा рдиिрдХोрдмाрд░ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣

178. рдЧ्рд▓ोрдм рдкрд░ рджो рд╕्рдеाрдиों рдХी рди्рдпूрдирддрдо рджूрд░ी рд╣ोрддी рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдк्рд░рдзाрди рджेрд╢ाрди्рддрд░ рдкрд░

179. рдХिрд╕ рдЬрдирдЬाрддि рдоें рдЛрддु рдк्рд░рд╡ाрд╕ рдХा рдк्рд░рдЪрд▓рди рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рднूрдЯिрдпा

180. рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рдк्рд░рдердо рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХौрди рдеे ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬी. рд╡ी. рдоाрд╡рд▓ंрдХрд░

181. рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХे рдд्рд░िрд░рдд्рди рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ -  рд╕рдо्рдпрдХ рд╡िрдХाрд╕, рд╕рдо्рдпрдХ् рдЖрдЪрд░рдг, рд╕рдо्рдпрдХ् рд╡िрдЪाрд░

182. рднाрд░рддीрдп рдиौрд╕ेрдиा рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХोрдЪीрди рдоें рдХрдм рд╣ुрдИ рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрдирд╡рд░ी 1969 рдИ. рдоें

183. рдпाрдоिрдиी рдХृрдгाрдоूрд░्рддि рдХा рдХिрд╕ рдиृрдд्рдп рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рднाрд░рддрдиाрдЯ्рдпрдо рдиृрдд्рдп рд╕े

184. реЮोрд░्рдм्рд╕ рдХिрд╕ рдЧ्рд░рд╣ рдХा рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоंрдЧрд▓

185. рдЙрд░ी рдЬрд▓ рд╡िрдж्рдпुрдд् рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрдо्рдоू рдХрд╢्рдоीрд░

186. рд▓ोрд╕ांрдЧ рдЙрдд्рд╕рд╡ рдХिрд╕ рджेрд╢ рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рддाрдИрд╡ाрди рдоें

187. рдкुрд▓िрдд्рдЬрд░ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдХिрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा

188. рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдкрд░्рдпрдЯрди рджिрд╡рд╕ рдХिрд╕ рддिрдеि рдХो рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - 27 рд╕िрддрдо्рдмрд░

189. рдЙрдЧ्рд░рд╡ाрджी рдХ्рд░ांрддिрдХाрд░िрдпों рдХी рдк्рд░рдердо рд╡ृрд╣рдд-рд╕्рддрд░ीрдп рдХाрд░्рдпрд╡ाрдИ 'рдмреЬा рдбрдХैрддी' рдХिрд╕рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै?

рдЙрдд्рддрд░ - рдкूрд░्рд╡ी рдмंрдЧाрд▓

190. рдорд╢рд╣ूрд░ рдпूрд░ोрдкीрдп рдпाрдд्рд░ी рдмрд░्рдиिрдпрд░ рдкेрд╢े рд╕े рдХ्рдпा рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ

191. реШुрддुрдм рдоीрдиाрд░ рдХा рдкूрд░्рдг рдиिрд░्рдоाрдг рдХाрд░्рдп рдХा рд╢्рд░ेрдп рдХिрд╕े рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЗрд▓्рддुрдоिрд╢ рдХो

192. рдордпूрд░ рд╕िंрд╣ाрд╕рди рдкрд░ рдмैрдардиे рд╡ाрд▓ा рдЕंрддिрдо рдоुрдЧрд▓ рд╢ाрд╕рдХ рдХौрди рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоुрд╣рдо्рдордж рд╢ाрд╣

193. рдЬрд╣ांрдЧीрд░ рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╢ाрд╣рдЬрд╣ाँ рдХो рдЧрдж्рджी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдоें рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рдмрдзрдХ рдХौрди рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╢рд╣рд░рдпाрд░

194. рдЪाрд▓ुрдХ्рдпों рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдХрд╣ाँ рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡ाрддाрдкि

195. рднाрд░рдд рдоें рджрд╢рдорд▓рд╡ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХा рдЕрд╡िрд╖्рдХाрд░ рдХिрд╕ рдХाрд▓ рдоें рд╣ुрдЖ ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЧुрдк्рдд рдХрд▓

196. рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо 'рд╣ीрдирдпाрди' рддрдеा 'рдорд╣ाрдпाрди' рджो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдПрд╡ं рд╕्рд╡рддрди्рдд्рд░ рд╕рдо्рдк्рд░рджрдпों рдоें рдХिрд╕ рдмौрдж्рдз рд╕ंрдЧीрддि рдХे рд╕рдордп рд╡िрднрдХ्рдд рд╣ो рдЧрдпा ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЪрддुрд░्рде

197. рдкूрд░्рд╡ी рдФрд░ рдкрд╢्рдЪिрдоी рдШाрдЯ рдХा рдоिрд▓рди рдмिंрджु рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдиीрд▓рдЧिрд░ि рдХी рдкрд╣ाреЬिрдпाँ

198. рднाрд░рдд рдоें рд╕рдмрд╕े рд▓рдо्рдмी рдЕрд╡рдзि рддрдХ рд╕ेрд╡ा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдоुрдЦ्рдпрдорди्рдд्рд░ी рдХौрди рдеे ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬ्рдпोрддि рдмрд╕ु

199. рдоाрдЙрди्рдЯ рдЖрдмू рдоें рджिрд▓рд╡ाреЬा рдорди्рджिрд░ рдХिрд╕ рдзрд░्рдо рдХा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬैрди рдорди्рджिрд░

200. рдХौрди рд╕ा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рд╢्рд╡ेрдд рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрди्рдЯाрд░्рдХрдЯिрдХॉ
Share:

ЁЯМНрд╡िрд╢्рд╡ рдХा рднू्рдЧोрд▓ ЁЯМН




1. рдЕрдл्рд░ीрдХा рдорд╣ाрджेрд╢ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╢рд╣рд░ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рдХाрд╣िрд░ा

2. рд╣рд╡ाрдИ рдЬрд╣ाрдЬ рдк्рд░ाрдпः рдХिрд╕ рдоंрдбрд▓ рдоें рдЙрдб़рддे рд╣ैं? – рд╕рдорддाрдк рдоंрдбрд▓ рдоें

3. рд╡ैрд╕्рдЯ рдмैंрдХ рдиाрдордХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХिрд╕ рдирджी рдХे рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें рд╕्рдеिрдд рднू-рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╣ै? – рдЬॉрд░्рдбрди рдирджी

4. рдоोрдиो рдХрд▓्рдЪрд░ рдХिрд╕ рдХृрд╖ि рдХा рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд▓рдХ्рд╖рдг рд╣ै? – рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХृрд╖ि

5. рдХрдиाрдбा рдХे рдордз्рдп рдЕрдХ्рд╖ांрд╢ीрдп рдШाрд╕ рдоैрджाрди рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै? – рдк्рд░ेрдпрд░ी

6. рдХाрд▓рдЧुрд░्рд▓ी рдПрд╡ рдХुрд▓рдЧाрд░्рдбी рдХिрд╕рдиे рдЦрдирди рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै? – рд╕्рд╡рд░्рдг рдЦрдирди рдХे рд▓िрдП

7. рдбिрдпाрдЧो рдЧाрд░्рд╕िрдпा рдж्рд╡ीрдк рдХिрд╕ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै? – рд╣िрди्рдж рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдоें

8. ‘рдбॉрд▓्рдлिрди рдЪैрд▓ेंрдЬрд░ рдХрдЯрдХ’ рдХрд╣ाँ рдЕрд╡рд╕्рдеिрдд рд╣ै? – рдЕрдЯрд▓ांрдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдоें

9. рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдоीрдаे рдкाрдиी рдХी рдЭीрд▓ рдХौрди-рд╕ी рд╣ै? – рд╕ुрдкीрд░िрдпрд░ рдЭीрд▓

10. рдХिрд╕ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдк्рд░рджेрд╢ рдХो рд╢ीрдд рдорд░ुрд╕्рдерд▓ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै? – рдЯुрдг्рдб्рд░ा рдк्рд░рджेрд╢

11. рдХिрд╕े ‘рд╕ौрд░рдоंрдбрд▓ рдХा рдЬрди्рдорджाрддा’ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै? – рд╕ूрд░्рдп рдХो

12. рдХिрд╕ рдЧ्рд░рд╣ рдХो ‘рд╕ंрдз्рдпा рдХा рддाрд░ा’ рдХрд╣рддे рд╣ैं? – рд╢ुрдХ्рд░ рдХो

13. рдкृрде्рд╡ी рдХा рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рдЪрди्рдж्рд░рдоा

14. рд╕ूрд░्рдп рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрдм рд╣ोрддा рд╣ै? – рдЬрдм рд╕ूрд░्рдп рдФрд░ рдкृрде्рд╡ी рдХे рдмीрдЪ рдЪрди्рдж्рд░рдоा рдЖ рдЬाрддा рд╣ै

15. 23 1/2° рдЙрдд्рддрд░ी рдЕрдХ्рд╖ांрд╢ рд░ेрдЦा рдХो рдХ्рдпा рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै? – рдХрд░्рдХ рд░ेрдЦा

16. рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ीрдп рд╕рддрд╣ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЪрдЯ्рдЯाрди рд╕े рд╣ुрдЖ рд╣ै? – рдЕрд╡рд╕ाрджी рдЪрдЯ्рдЯाрди рд╕े

17. рдХिрд▓िрдоंрдЬाрд░ो рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦी рд╣ै? – рдоृрдд рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦी

18. рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╡िрд╕्рддृрдд рдкрд░्рд╡рдд рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рд╡рд▓िрдд рдкрд░्рд╡рдд

19. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд╕ूрдЦाрдЧ्рд░рд╕्рдд рджेрд╢ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा

20. рд╣рд╡ाрдИ рдж्рд╡ीрдк рдХी рдХिрд╕рдиे рдЦोрдЬ рдХी рдеी? – рдЬेрдо्рд╕ рдХुрдХ рдиे

21. ‘рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рдж्рд╡ाрд░’ рдХिрд╕े рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै? – рд╡ेрдиेрдЬुрдПрд▓ा рдХो

22. рд╡ाрдпुрдоंрдбрд▓ рдХे рдХिрд╕ рднाрдЧ рдоें рдЬрд▓рд╡ाрд╖्рдк рдХी рдХुрд▓ рдоाрдд्рд░ा рдХा 90 рдк्рд░рддिрд╢рдд рднाрдЧ рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै? – рдХ्рд╖ोрднрдоंрдбрд▓ рдоें

23. рдирджी рдХे рдоुрд╣ाрдиे рдкрд░ рдпрджि рдЬ्рд╡ाрд░ीрдп рд▓рд╣рд░ों рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рд╣ो, рддो рдбेрд▓्рдЯा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рди рд╣ोрдХрд░ рдХिрд╕ рдЖрдХृрддि рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддा рд╣ै? – рдЬ्рд╡ाрд░рдирджрдоुрдЦ

24. рдХौрди-рд╕ा рдПрдХ рджेрд╢ рдЧेрд╣ूँ рддрдеा рдЪाрд╡рд▓ рджोрдиों рдХा рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ рд╣ै? – рдЪीрди

25. рд╢ीрддोрд╖्рдг рдХрдЯिрдмंрдзीрдп рдШाрд╕ рдоैрджाрди ‘рдбाрдЙрди्рд╕’ рдХिрд╕ рдорд╣ाрджेрд╢ рдоें рд╣ै? – рдЖрд╕्рдЯ्рд░ेрд▓िрдпा

26. рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдоैंрдЧрдиीрдЬ рдЦाрди’ рдЕрдоाрдкा’ рдХिрд╕ рджेрд╢ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै? – рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдоें

27. рдХिрд╕ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХी рдЖрдХृрддि рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдХे 'S' рдЖрдХाрд░ рдХी рд╣ै? – рдЕрдЯрд▓ांрдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХी

28. рдоाрд▓्рдЯा рджेрд╢ рдХिрд╕ рд╕ाрдЧрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै? – рднूрдордз्рдп рд╕ाрдЧрд░ рдоें

29. рдХिрди рджेрд╢ों рдХी рд╕ीрдоाрдПं рдХैрд╕्рдкिрдпрди рд╕ाрдЧрд░ рд╕े рд▓рдЧी рд╣ैं? – рдИрд░ाрди, рдЕрдЬрд░рдмैрдЬाрди, рдХрдЬाрдХिрд╕्рддाрди, рддुрд░्рдХेрдоेрдиिрд╕्рддाрди рд╡ рд░ूрд╕

30. рдХाрд╣िрд░ा (рдоिрд╕्рд░) рдХिрд╕ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै? – рднूрдордз्рдпрд╕ाрдЧрд░ीрдп рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें

31. рд╕ौрд░рдоंрдбрд▓ рдХा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЧрд░्рдо рдЧ्рд░рд╣ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рд╢ुрдХ्рд░

32. рд╕ौрд░рдоंрдбрд▓ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЪрдордХीрд▓ा рдЧ्рд░рд╣ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рд╢ुрдХ्рд░

33. рдкृрде्рд╡ी рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдХिрд╕ рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдЧ्рд░рд╣ рдкрд░ рдЬीрд╡рди рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рд╡्рдпрдХ्рдд рдХी рдЬाрддी рд╣ै? – рдоंрдЧрд▓ рдкрд░

34. рдкृрде्рд╡ी рдХी рдХिрд╕ рдЧрддि рдХे рдХाрд░рдг рджिрди рдФрд░ рд░ाрдд рд╣ोрддे рд╣ैं? – рдкрд░िрдн्рд░рдордг

35. рдл्рд░ांрд╕ рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдХौрди-рд╕ी рджेрд╢ांрддрд░ рд░ेрдЦा рдЧुрдЬрд░рддी рд╣ै? – 0°рджेрд╢ांрддрд░ (рдЧ्рд░ीрдирд╡िрдЪ рд░ेрдЦा)

35. рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдоाрдд्рд░ा рдоें рд░ेрдбिрдпो рд╕рдХ्рд░िрдп-рдкрджाрд░्рде рдХिрд╕ рдЪрдЯ्рдЯाрди рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै? – рдЧ्рд░ेрдиाрдЗрдЯ рдЪрдЯ्рдЯाрди рд╕े

37. ‘рдПрд▓ рдоिрд╕्рдЯी’ (EL Misti) рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦी рдХिрд╕ рджेрд╢ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै? – рдкेрд░ु рдоें

38. рд╡िрд╢्рд╡ рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╡िрд╕्рддृрдд рдм्рд▓ॉрдХ рдкрд░्рд╡рдд рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рд╕िрдпाрд░ рдиेрд╡ाрджा (рдХैрд▓िрдлोрд░्рдиिрдпा)

39. рдЗंрдбोрдиेрд╢िрдпा рдХी рджो-рддिрд╣ाрдИ рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдХा рд╕ंрдХेंрдж्рд░рдг рдХिрди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╣ै? – рдЬाрд╡ा, рдорджुрд░ा рдФрд░ рдмाрд▓ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें

40. рдЙрдд्рддрд░ी рдЕрдоेрд░िрдХा рддрдеा рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рдордз्рдп рдХौрди-рд╕ा рдЬрд▓рдбрдорд░ुрдордз्рдп рд╣ै? – рдкрдиाрдоा рдЬрд▓рдбрдорд░ुрдордз्рдп

41. рдЦैрдмрд░ рдХा рджрд░्рд░ा рдХिрд╕ рджेрд╢ рдоें рд╣ै? – рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдоें

42. рдХ्рд╖ोрднрдоंрдбрд▓ рдХी рдзрд░ाрддрд▓ рд╕े рдЕрдзिрдХрддрдо рдКँрдЪाрдИ рдХिрддрдиी рд╣ै? – 18 рдХिрдоी.

43. рднाрд░рдд рдХी рдХौрди-рд╕ी рдирджी рдХрд░्рдХ рд░ेрдЦा рдХो рджो рдмाрд░ рдХाрдЯрддी рд╣ै? – рдоाрд╣ी рдирджी

44. рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд▓рдо्рдмे рд░ेрд╢े рдХे рдХрдкाрд╕ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдЙрдд्рдкाрджрдХ рдПрд╡ं рдиिрд░्рдпाрддрдХ рджेрд╢ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдоेрд░िрдХा

45. рдЕрдоेрдЬрди рдирджी рдХे рджрдХ्рд╖िрдг рдоें рд╕्рдеिрдд рдм्рд░ाрдЬीрд▓ рдХे рдоैрджाрдиी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдкाрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдЙрд╖्рдгрдХрдЯिрдмंрдзीрдп рдШाрд╕рднूрдоि рдХो рдХ्рдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं? – рдХैрдо्рдкोрд╕

46. рд╡िрд╢्рд╡ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ ‘рд░ूрд░’ рдХिрд╕ рдЦрдиिрдЬ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै? – рдХोрдпрд▓ा

47. рдЙрдд्рддрд░ी рд╕ाрдЧрд░ рдХिрд╕ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХा рдПрдХ рднाрдЧ рд╣ै? – рдЕрдЯрд▓ांрдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдХा

48. рдПрд╢िрдпा рдоाрдЗрдирд░ рдПрд╡ं рджрдХ्рд╖िрдг рд░ूрд╕ рдоें рд╕्рдеिрдд рдЕрди्рддрд░्рджेрд╢ीрдп рд╕ाрдЧрд░ рдХा рдХ्рдпा рдиाрдо рд╣ै? – рдХाрд▓ा рд╕ाрдЧрд░

49. рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЭीрд▓ рдХौрди-рд╕ी рд╣ै? – рдХैрд╕्рдкिрдпрди рд╕ाрдЧрд░

50. рдПрд╢िрдпा рдорд╣ाрджेрд╢ рдХे рд╕рдмрд╕े рдЙрдд्рддрд░ी рднाрдЧ рдоें рдХौрди-рд╕ी рд╡рдирд╕्рдкрддि рдкाрдпी рдЬाрддी рд╣ै? – рдЯुрдг्рдб्рд░ा рд╡рдирд╕्рдкрддि

51. рдХिрд╕ рддाрд░ाрдоंрдбрд▓ рдХे рддाрд░े рдз्рд░ुрд╡рддाрд░े рдХो рдУрд░ рд╕ंрдХेрдд рдХрд░рддे рд╣ैं? – рд╕рдк्рддрд░्рд╖ि

52. рд╕рдмрд╕े рдХрдо рдШрдирдд्рд╡ рд╡ाрд▓ा рдЧ्рд░рд╣ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рд╢рдиि

53. ‘рдкृрде्рд╡ी рдЧोрд▓ рд╣ै’-рдпрд╣ рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдХिрд╕рдиे рдмрддाрдпा? – рдЕрд░рд╕्рддू рдиे

54. рдкृрде्рд╡ी рдХो рдЕрдкрдиे рдЕрдХ्рд╖ рдкрд░ рдПрдХ рдмाрд░ рдШूрдордиे рдоें рдХिрддрдиा рд╕рдордп рд▓рдЧрддा рд╣ै? – 23 рдШंрдЯा, 56 рдоिрдирдЯ, 48 рд╕ेंрдХрдб

55. рдкृрде्рд╡ी рдХी рдХिрд╕ рдкрд░рдд рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╕िрд▓िрдХा рдПрд╡ं рдПрд▓्рдпुрдоीрдиिрдпрдо рд╕े рд╣ुрдЖ рд╣ै? – рднू-рдкрд░्рдкрдЯी (Crust)

56. рдЧ्рд░ेрдиाрдЗрдЯ рдХी рдЧрдгрдиा рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЪрдЯ्рдЯाрдиों рдоें рдХी рдЬाрддी рд╣ै? – рдкाрддाрд▓ीрдп рдЖрдЧ्рдиेрдп рд╢ैрд▓

57. ‘рдХ्рд░ाрдХाрддोрдЖ’ рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦी рдХिрд╕ рджेрд╢ рдоें рд╣ै? – рдЗंрдбोрдиेрд╢िрдпा рдоें

58. рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХा рд╕ाрд▓्рдЯ рд░ेंрдЬ рдХैрд╕ा рдкрд░्рд╡рдд рд╣ै? – рдм्рд▓ॉрдХ рдкрд░्рд╡рдд

59. рднाрд░рдд рдХो рд╢्рд░ीрд▓ंрдХा рд╕े рдХौрди-рд╕ा рдЬрд▓рдбрдорд░ूрдордз्рдп рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддा рд╣ै? – рдкाрдХ рдЬрд▓рдбрдорд░ुрдордз्рдп

60. рд╡िрд╢्рд╡ рдоौрд╕рдо рд╕ंрдЧрдарди рдХा рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдХрд╣ाँ рд╣ै? – рдЬेрдиेрд╡ा рдоें

61. рдЙрдд्рддрд░ी рдз्рд░ुрд╡ рдХे рдкрд░िрдз्рд░ुрд╡ीрдп рджेрд╢ рдХौрди-рдХौрди рд╣ै? – рдиाрд░्рд╡े, рдХрдиाрдбा рддрдеा рд░ूрд╕

62. рдЕрдзिрдХांрд╢ рдоौрд╕рдо рдЧрддिрд╡िрдзिрдпाँ рдХिрд╕ рд╡ाрдпुрдоंрдбрд▓ीрдп рдкрд░рдд рдоें рд╣ोрддी рд╣ै? – рдХ्рд╖ोрднрдоंрдбрд▓ рдоें

63. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪा рдЬрд▓рдк्рд░рдкाрдд рдПंрдЬिрд▓ рдХिрд╕ рдирджी рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै? – рдХैрд░ो рдирджी рдкрд░

64. рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд░рдмрдб़ рдХे рджो рд╕рдмрд╕े рдмрдб़े рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ рдХौрди рд╣ैं? – рдеाрдИрд▓ैंрдб рдПрд╡ं рдЗंрдбोрдиेрд╢िрдпा

65. рдЙрдд्рддрд░ी рдПрд╢िрдпा рдоें рдХौрди-рд╕ी рдШाрд╕ рднूрдоि рдкाрдпी рдЬाрддी рд╣ै? – рд╕्рдЯेрдкी

66. рдХिрд╕ рдмेрд╕िрди рдХो ‘рдЬрд░्рдордиी рдХा рдХाрд▓ा рдк्рд░рджेрд╢’ рддрдеा ‘рдпूрд░ोрдк рдХा рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╣ृрджрдп’ рд╕्рдерд▓ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै? – рд░ूрд░ рдмेрд╕िрди рдХो

67. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдЙрдкрд╕ाрдЧрд░ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рд╣рдбрд╕рди рдХी рдЦाрдб़ी

68. рдмेрд░िंрдЧ рдЬрд▓рдбрдорд░ुрдордз्рдп рдХिрди рджो рджेрд╢ों рдХे рдордз्рдп рд╣ै? – рдЕрдоेрд░िрдХा рдПрд╡ं рд░ूрд╕

69. рдоिрд╢ीрдЧрди рдЭीрд▓ рдХिрд╕ рджेрд╢ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै? – рдпू.рдПрд╕.рдП. рдоें

70. рдЙрд╖्рдгрдХрдЯिрдмंрдзीрдп рд▓рдо्рдмी рдШाрд╕ рд╡ाрд▓ी рд╡рдирд╕्рдкрддि рдХो рдХ्рдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं? – рд╕рд╡ाрдиा

71. рд╢рдиि рдХो рд╕ूрд░्рдп рдХे рдЪाрд░ों рдУрд░ рдЪрдХ्рдХрд░ рд▓рдЧाрдиे рдоें рдХिрддрдиा рд╕рдордп рд▓рдЧрддे рд╣ैं? – 29.5 рд╡рд░्рд╖

72. рдЕрд╕्рдд рд╣ोрддे рд╣ुрдП рд╕ूрд░्рдп рдХे рд▓ाрд▓ рд╡рд░्рдг рдХा рд╣ोрдиे рдХा рдХ्рдпा рдХाрд░рдг рд╣ै? – рдкृрде्рд╡ी рдХे рд╡ाрдпुрдоंрдбрд▓ рдоें рдк्рд░рдХाрд╢ рдХा рдк्рд░рдХीрд░्рдгрди

73. рдХिрд╕ рдЧ्рд░рд╣ рдХो рд╡рд░ुрдг (рдиेрдк्рдЪ्рдпूрди) рдЧ्рд░рд╣ рдХा рд╕рд╣ोрджрд░ рдЧ्рд░рд╣ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै? – рдЕрд░ुрдг (рдпूрд░ेрдирд╕) рдХो

74. рдПрдХ рдХैрд▓ेंрдбрд░ рд╡рд░्рд╖ рдоें рдЕрдзिрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХिрддрдиे рдЧ्рд░рд╣рдг рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं? – 7

75. рдкृрде्рд╡ी рдХी рдХिрд╕ рдкрд░рдд рдХो рд╕िрдпाрд▓ (SIAL) рдкрд░рдд рднी рдХрд╣рддे рд╣ैं? – рднू-рдкрд░्рдкрдЯी рдХो

76. рдЖрд░्рдЯीрдЬिрдпрди рдХुंрдП рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЪрдЯ्рдЯाрди рдоें рдоिрд▓рддे рд╣ैं? – рдкрд░рддрджाрд░ рдЪрдЯ्рдЯाрди рдоें

77. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕рдХ्рд░िрдп рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦी’ рдоोрдиाрд▓ोрдЖ’ рдХрд╣ाँ рд╣ै? – рд╣рд╡ाрдИ рдж्рд╡ीрдк рдоें

78. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдЧрд░्рдо рд╕्рдеाрди рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рдЕрдЬीрдЬिрдпा

79. рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХो ‘рдЙрдЧрддे рд╣ुрдП рд╕ूрд░्рдп рдХा рджेрд╢’ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै? – рдЬाрдкाрди

80. рдХ्рдпूрд░ाрдЗрд▓ рдж्рд╡ीрдк рдХा рд╡िрд╡ाрдж рдХिрди рджो рджेрд╢ों рдХे рдордз्рдп рд╣ै? – рд░ूрд╕ рдПрд╡ं рдЬाрдкाрди

81. рдЬाрдкाрди рдХे рдж्рд╡ीрдк рдЬो рд░ूрд╕ рд╕े рдЕрдзिрдХाрд░ рдоें рд╣ैं, рдХौрди-рдХौрди рд╣ैं? – рд╣ाрдмोрднाрдИ, рд╡िрдХोрдЯрди, рдХुрдиाрд╢िрд░ी рддрдеा рдЗрдЯोрд╕्рдХू।

82. рд╡ाрдпुрдоंрдбрд▓ीрдп рдЖрд░्рдж्рд░рддा рдоाрдкрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ рдпंрдд्рд░ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै? – рд╣ाрдЗрдЧ्рд░ोрдоीрдЯрд░

83. рдЕрдоेрдЬрди рдирджी рдХिрд╕ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдоें рдЧिрд░рддी рд╣ै? – рдЕрдЯрд▓ांрдЯिрдХ рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ рдоें

84. рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рддрдо्рдмाрдХू рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рдЪीрди

85. ‘рдХैрдг्рдЯрд░рдмрд░ी’ рдХ्рдпा рд╣ै? – рди्рдпूрдЬीрд▓ैंрдб рдХी рдШाрд╕ рднूрдоि

86. рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рд╕ोрдиे рдХे рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЦाрди рдХौрди-рд╕ी рд╣ै? – рдУंрдЯोрд░िрдпो (рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдоेрд░िрдХा)

87. рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЦाрдб़ी рдХौрди-рд╕ी рд╣ै? – рдоैрдХ्рд╕िрдХो рдХी рдЦाрдб़ी

88. рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рддेрдЬ рдмрд╣рдиे рд╡ाрд▓ी рдорд╣ाрд╕ाрдЧрд░ीрдп рдЬрд▓рдзाрд░ा рдХौрди-рд╕ी рд╣ै? – рдЧрд▓्рдл рд╕्рдЯ्рд░ीрдо

89. рдУрдирдХाрд▓ (рдпुрдЧांрдбा) рдХैрд╕ी рдЭीрд▓ рд╣ै? – рдоाрдирд╡ рдиिрд░्рдоिрдд рдЭीрд▓

90. рд╢ुрд╖्рдХрддा рдХो рд╕рд╣рди рдХрд░ рд╕рдХрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╡рдирд╕्рдкрддि рдХ्рдпा рдХрд╣рд▓ाрддी рд╣ै? – рдЬीрд░ोрдлाрдЗрдЯ

91. рдпूрд░ेрдирд╕ рд╕ूрд░्рдп рдХे рдЪाрд░ों рдУрд░ рдПрдХ рдкрд░िрдХ्рд░рдоा рдоें рдХिрддрдиा рд╕рдордп рд▓ेрддा рд╣ै? – 84 рд╡рд░्рд╖

92. рдкृрде्рд╡ी рд╕े рдЪрди्рдж्рд░рдоा рдХा рдХिрддрдиा рдк्рд░рддिрд╢рдд рднाрдЧ рджिрдЦाрдИ рджेрддा рд╣ै? – 57%

93. рд░ाрдд्рд░ि рдоें рджिрдЦाрдИ рдкрдб़рдиे рд╡ाрд▓ा рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЪрдордХीрд▓ा рддाрд░ा рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рд╕िрд░िрдпрд╕

94. рд╕ूрд░्рдпрдЧ्рд░рд╣рдг рдоें рдкूрд░्рдг рд╕ूрд░्рдпрдЧ्рд░рд╣рдг рдХी рдЕрдзिрдХрддрдо рдЕрд╡рдзि рдХिрддрдиी рд╣ोрддी рд╣ै? – 7 рдоिрдирдЯ, 40 рд╕ेрдХंрдб

95. рднूрдкрд░्рдкрдЯी рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдкाрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рддрдд्рд╡ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди

96. рдиीрд╕ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдЪрдЯ्рдЯाрди рд╣ै? – рд░ूрдкांрддрд░िрдд рдЪрдЯ्рдЯाрди

97. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪा рдЬ्рд╡ाрд▓ाрдоुрдЦी рдкрд░्рд╡рдд рдХौрди-рд╕ा рд╣ै? – рдХोрдЯोрдкैрдХ्рд╕ी (8597 рдоीрдЯрд░)

98. рдПрд╢िрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рдЧрд░्рдо рд╕्рдеाрди рдЬैрдХोрдмाрдмाрдж рдХिрд╕ рджेрд╢ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै? – рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдоें

99. ‘рдпूрд░ोрдк рдХा рд░ोрдЧी’ рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХो рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै? – рддुрд░्рдХी

100. ‘рдХेрдк рдСрдл рдЧुрдб рд╣ोрдк’ рдХी рдЦोрдЬ рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी? – рдмाрд░्рдеोрд▓ोрдо्рдпू рдбिрдЬाрдп рдиे
Share:

Monday, March 20, 2017

National Parks in India


ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдЕрд░ुрдгाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢  ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдиाрдорджрдлा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рд╣рд░िрдпाрдгा ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рд╕ुрд▓рддाрдирдкुрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдХрд▓ेрд╢рд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рджूрджрд╡ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдЪрди्рдж्рд░рдк्рд░рднा рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рд╡िрд╣ाрд░

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдЭाрд░рдЦंрдб ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдмेрддрд▓ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рд╣рдЬाрд░ीрдмाрдЧ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рдзीрдоा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдордгिрдкुрд░ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдХाрдЗрдмुрд▓ рд▓ाрдо्рдЭो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рд╕िрд░ोрд╣ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рд╕िрдХ्рдХिрдо ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдХंрдЪрдирдЬंрдЧा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдд्рд░िрдкुрд░ा ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдХ्рд▓ाрдЙрдбेрдб рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рддрдоिрд▓рдиाрдбु ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдЧрд▓्рдл рдЖрдл рдордиाрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдЗрди्рджिрд░ा рдЧांрдзी ( рдЕрди्рдиाрдорд▓ाрдИ ) рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рдк्рд▓ाрдиी рд╣िрд▓्рд╕ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рдоुрдХुрд░ूрдеी рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
5. рдЧुрдиीрдбे рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдУрдбिрд╕ा ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рднीрддрд░рдЧрдиिрдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рд╕िंрдорд▓ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рдирди्рджрдирдХाрдирди рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЪिреЬीрдпाрдШрд░
4. рдЪिрд▓्рдХा рдЭीрд▓ рдЕрднрдпाрд░рдг्рдп

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдоिрдЬोрд░рдо ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдоाрдЙрди्рдЯेрди рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдоुрд░рд▓ेрди рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рдлांрдЧрдкुрдИ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
4. рдбाрдо्рдлा рдЕрдн्рдпाрд░рдг्рдп

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рджाрдЪीрдЧ्рд░ाрдо рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рд╕рд▓ीрдо рдЕрд▓ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рдХिрд╕्рддрд╡ाреЬ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рд╣ैрдордиिрд╢ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
5. рдЬैрд╡ рдордг्рдбрд▓ рд░ीрдЬрд░्рд╡ , рд╢्рд░ीрдирдЧрд░

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рд╕ुрди्рджрд░рд╡рди рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдмुрдХ्рд╕ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рдЬрд▓рдзрдкाрд░ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рдЧोрд░ूрд╡ाрд░ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
5. рд╕िंрдШाрд▓िрд▓ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
6. рдиिрдпोрд░ा рд╡ैрд▓ी рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдЕрд╕рдо ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдоाрдирд╕ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдХाрдЬीрд░ंрдЧा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рдиाрдоेрд░ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рд░ाрдЬीрд╡ рдЧांрдзी рдУрд░ांрдЧ рдкाрд░्рдХ
5. рдбिрдм्рд░ूрдЧреЭ рд╢ेрдЦोрд╡ाрд▓ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдХрд╕рд░ू рдм्рд░рд╣्рдоाрдиंрджा рд░ेрдб्рдбी рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
2. рдЗрди्рджिрд░ा рдЧाँрдзी рдк्рд░ाрдгी рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдкाрд░्рдХ
3. рдорд░ूрдЧрд╡ाрдоी рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
4. рд╢्рд░ी рд╡ेंрдХрдЯेрд╢्рд╡рд░рдо рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
5. рдХाрд╡рд▓ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
6. рдиाрдЧाрд░्рдЬुрди рд╕ाрдЧрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
7. рдиेрд▓ाрдкрдд्рддु рдкрдХ्рд╖ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдмोрд░ीрд╡рд▓ी ( рд╕ंрдЬрдп рдЧांрдзी ) рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдЪांрджोрд▓ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рддрдмोреЬा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рдЧुрдЧ्рдЧाрдорд▓ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
5. рдирд╡ाрдЧांрд╡ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
6. рддрди्рд╕ा рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ, рдеाрдгे
7. рдоेрд▓рдШाрдЯ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░िрдп рдЕрдн्рдпाрд░рдг्рдп

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдЕрдг्рдбрдоाрди-рдиिрдХोрдмाрд░ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рд╕ैрдбिрд▓ рдкीрдХ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди
2. рдорд╣ाрдд्рдоा рдЧाँрдзी рдоैрд░ीрди ( рд╡ंрджूрд░ ) рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди
3. рдлोрд╕िрд▓ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рдХैंрдкрдмैрд▓ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
5. рдЧрд▓ेрдеा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
6. рдоाрдКंрдЯ рд╣ैрд░िрдЯ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
7. рд░ाрдиी рдЭांрд╕ी рдоैрд░ीрди рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдкिрди рд╡ैрд▓ी рдкाрд░्рдХ
2. рдЧ्рд░ेрдЯ рд╣िрдоाрд▓рдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рд░ोрд╣рд▓्рд▓ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рдХिрд░рдЧंрдЧा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
5. рд╕ीрдорд▓рдмрд░ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
6. рдЗрди्рдж्рд░рдХिрд▓ा рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
7. рд╢िрдХрд░ी рджेрд╡ी рдЕрдн्рдпाрд░рдг्рдп

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдЧुрдЬрд░ाрдд ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдЧिрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдорд░ीрди рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рдм्рд▓ेрдХ рдмुрдХ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рдЧрд▓्рдл рдЖрдл рдХрдЪ्рдЫ
5. рд╡ंрд╕рджा рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдЬिрдо рдХाрд░्рдмेрдЯ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рд╡ैрд▓ी рдЖрдл рдл्рд▓ाрд╡рд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рдирди्рджा рджेрд╡ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рд░ाрдЬाрдЬी рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
5. рдЧोрд╡िрди्рдж рдкाрд╕ू рд╡िрд╣ाрд░ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
6. рдЧंрдЧोрдд्рд░ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдХांрдЧेрд░ рдШाрдЯी ( рдХांрдЧेрд░ рд╡ैрд▓ी ) рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдЗрди्рдж्рд░ाрд╡рддी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рдЧुрд░ू рдШाрд╕ीрджाрд╕ ( рд╕ंрдЬрдп ) рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдХेрд░рд▓ ЁЯФ╖ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рд╕ाрдЗрд▓ेंрдЯ рд╡ैрд▓ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдкेрд░िрдпाрд░ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
3. рдоैрдеीрдХेрддрди рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
4. рдЕрди्рдиाрдоुрджाрдИ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
5. рдПрд░्рдиाрдХुрд▓рдо рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдХрд░्рдиाрдЯрдХ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдмांрджीрдкुрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдиाрдЧрд░рд╣ोрд▓ ( рд░ाрдЬीрд╡ рдЧांрдзी ) рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди
3. рдЕंрд╕ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рдмрдиेрд░рдШाрдЯрд▓ा рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
5. рдХुрдбूрд░рдоुрдЦ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
6. рддुंрдЧрднрдж्рд░ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдХाрди्рд╣ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
2. рдкेंрдЪ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рдкрди्рдиा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рд╕рддрдкुреЬा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
5. рд╡рди рд╡िрд╣ाрд░ рдкाрд░्рдХ
6. рд░ुрдж्рд░ рд╕ाрдЧрд░ рдЭीрд▓ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
7. рдмांрдзрд╡рдЧрдв рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
8. рд╕ंрдЬрдп рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
9. рдоाрдзрд╡ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
10. рдХुрдиो рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
11. рдоाрдг्рдбрд▓ा рдк्рд▓ांрдЯ рдлौрд╕िрд▓ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдХेрд╡рд▓ा рджेрд╡ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди
2. рд░рдгрде्рдорднोрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
3. рд╕рд░िрд╕्рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдж्рдпाрди
4. рдбैрдЬрд░्рдЯ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
5. рджрд░्рд░ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
6. рдШрдиा рдкрдХ्рд╖ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
7. рдХेрд╡рд▓ा рджेрд╡ी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
8. рддाрд▓ рдЫाрдкрд░ рдЕрдн्рдпाрд░рдг्рдп
9. рдоाрдЙंрдЯ рдЖрдмू рд╡ाрдИрд▓्рдб рд▓ाрдЗрдл рд╕ैंрдЪुрд░ी

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдкंрдЬाрдм ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рд╣рд░िрдХै рд╡ैрдЯрд▓ैрдг्рдб рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рддेрд▓ंрдЧाрдиा ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдорд╣ाрд╡ीрд░ рд╣рд░ीрдиा рд╡рдирд╕्рдерд▓ी рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
2. рдХिрди्рдирд░рд╕ाрдиी рдЕрдн्рдпाрд░рдг्рдп

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдЧोрдЖ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рд╕рд▓ीрдо рдЕрд▓ी рдмрд░्рдб рд╕ैंрдЪुрд░ी
2. рдиेрдд्рд░ाрд╡рд▓ी рд╡рди्рдпрдЬीрд╡ рдкाрд░्рдХ
3. рдЪौрд░ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрд░्рдХ
4. рднрдЧрд╡ाрди рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдмिрд╣ाрд░ ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рд╡ाрд▓्рдоिрдХी рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
2. рд╡िрдХ्рд░рдорд╕िрд▓ा рдЧंрдЧрдЯिрдХ рдбॉрд▓्рдлिрди рд╕ैंрдЪुрд░ी
3. рдХंрд╡рд░ рд▓ेрдХ рдмрд░्рдб рд╕ैंрдЪुрд░ी

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдиाрдЧाрд▓ैрдг्рдб ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдЗंрдЯांрдЧ्рдХी рдЕрдн्рдпाрд░рдг्рдп, рдХोрд╣ीрдоा

ЁЯФ╖ЁЯФ╖рдоेрдШाрд▓рдп ЁЯФ╖ЁЯФ╖
1. рдмрд▓рдлрдХрд░рдо рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
2. рд╕ीрдЬू рдЕрдн्рдпाрд░рдг्рдп
3. рдиांрдЧрдЦिрд▓ेрдо рдЕрдн्рдпाрд░рдг्рдп
4. рдиोрдХрд░ेрдЪ рдиेрд╢рдирд▓ рдкाрд░्рдХ
Share:

рд╕ाрдоाрди्‍рдп рдЬ्рдЮाрди 100 рдк्рд░рд╢्рдиो рдХा рдЙрдд्рддрд░ рднाрдЧ -1




1. рдкृрде्рд╡ी рдХा рдПрдХ рдоाрдд्рд░ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЪрди्рдж्рд░рдоा
2. 'рдЧाँрдзी' реЮिрд▓्рдо рдоें рдЧाँрдзी рдХी рднूрдоिрдХा рдХिрд╕рдиे рдиिрднाрдИ ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдмेрди рдХिंрдЧ्рд╕рд▓े
3. рд╢िрдХ्рд╖рдХ рджिрд╡рд╕ рдХрдм рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - 5 рд╕िрддंрдмрд░
4. рдЬाрдкाрди рдкрд░ рдкрд░рдоाрдгु рдмрдо рдХрдм рдЧिрд░ाрдпा рдЧрдпा рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - 1945 рдоें
5. рднांрдЦреЬा рдиांрдЧрд▓ рдмाँрдз рдХिрд╕ рдирджी рдкрд░ рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕рддрд▓рдЬ
6. рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкुрд╖्рдк рдХी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрдорд▓
7. рдзрдирд░ाрдЬ рдкिрд▓्рд▓ै рдХिрд╕ рдЦेрд▓ рд╕े рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣ॉрдХी
8. рд╕рдпुंрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ंрдШ U.N.O. рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् рдоें рдХिрддрдиे рд╕्рдеाрдИ рд╕рджрд╕्рдп рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - 5
9. рдХौрди рд╕ा рд╕िंрдзु рд╕рдн्рдпрддा рдХा рд╕्рдеाрди рдЕрдм рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдоें рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣реЬрдк्рдкा
10. рдЪौрде рдиाрдордХ рдХрд░ рдХिрд╕рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд▓िрдпा рдЬाрддा рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд░ाрдаो рдж्рд╡ाрд░ा

11. рдоुреЪрд▓ рдмाрджрд╢ाрд╣ो рдХा рд╕рд╣ी рдХ्рд░рдо рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдмाрдмрд░, рд╣ुрдоाрдпूँ, рд╢ेрд░ рд╢ाрд╣ рд╕ूрд░ी, рдЗрд╕्рд▓ाрдо рд╢ाрд╣ рд╕ूрд░ी, рд╣ुрдоाрдпूँ, рдЕрдХрдмрд░-рдП-рдЖрдЬ़рдо, рдЬрд╣ांрдЧीрд░, рд╢ाрд╣-рдЬрд╣ाँ-рдП-рдЖрдЬ़рдо, рдЕрд▓ाрдордЧीрд░, рдмрд╣ाрджुрд░ рд╢ाрд╣, рдЬрд╣ांрджाрд░ рд╢ाрд╣, рдлрд░्рд░ुрдЦ्рд╢िрдпाрд░, рд░рдлी рдЙрд▓-рджрд░्рдЬрдд, рд╢ाрд╣рдЬрд╣ां рдж्рд╡िрддीрдп, рдоुрд╣рдо्рдордж рд╢ाрд╣, рдЕрд╣рдордж рд╢ाрд╣ рдмрд╣ाрджुрд░, рдЖрд▓рдордЧीрд░ рдж्рд╡िрддीрдп, рд╢ाрд╣рдЬрд╣ां рддृрддीрдп, рд╢ाрд╣ рдЖрд▓рдо рдж्рд╡िрддीрдп, рдЕрдХрдмрд░ рд╢ाрд╣ рдж्рд╡िрддीрдп, рдмрд╣ाрджुрд░ рд╢ाрд╣ рдж्рд╡िрддीрдп

 12. 'рднूрджाрди рдЖंрджोрд▓рди' рдХिрд╕рдиे рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдХिрдпा рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡िрдиोрднा рднाрд╡े
13. рднाрд░рдд рдоें рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдХिрд╕рдиे рд╢ुрд░ू рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рд▓ाрд░्рдб рдоैрдХाрд▓े
14. 'реЮ्рд▓ाрдЗंрдЧ рд╕िрдЦ' рдХे рдиाрдо рд╕े рдХिрд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоिрд▓्рдЦा рд╕िंрд╣
15. рдиींрдмू рдФрд░ рд╕рди्рддрд░े рдоें рдХौрди рд╕ा рд╡िрдЯाрдоिрди рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡िрдЯाрдоिрди 'C'
16. рдЙрджрдп рд╢ंрдХрд░ рдХिрд╕рд╕े рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдиृрдд्рдп
17. рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдк्рд░ाрд░ूрдк рд╕рдоिрддि рдХे рдЪेрдпрд░рдоैрди рдХौрди рдеे?
рдЙрдд्рддрд░ - рдбॉ. рднीрдо рд░ॉрд╡ рдЕрдо्рдмेрдбрдХрд░
18. рдд्рд░ि-рд╕्рддрд░ीрдп рдкंрдЪाрдпрддी рд░ाрдЬ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬिрд▓ा рдкрд░िрд╖рдж
19. рд▓рдХ्рд╖рджीрдк рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрд░рд╡рддी
20. рд╢्рд░ी рд▓ंрдХा рдХी рдоुрдж्рд░ा рдХा рдиाрдо рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ुрдкрдпा
21. 'рдбिрд╕्рдХрд╡рд░ी рдСрдл рдЗंрдбिрдпा' рдиाрдордХ рдкुрд╕्рддрдХ рдХिрд╕рдиे рд▓िрдЦी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрд╡ाрд╣рд░ рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू
22. 'рдЧुрд░ुрдд्рд╡ाрдХрд░्рд╖рдг' рдХी рдЦोрдЬ рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рди्рдпूрдЯрди
23. рдиोрдмेрд▓ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдк्рд░рдердо рднाрд░рддीрдп рдХौрди рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рд░рд╡िрди्рдж्рд░ рдиाрде рдЯैрдЧोрд░
24. рдж्рд░ोрдгाрдЪाрд░्рдп рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдХिрд╕рд╕े рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╢्рд░ेрд╖्рда рдЧुрд░ु / рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдХ
25. рдЦрдЬुрд░ाрд╣ो рд╕्рдеिрдд рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢
26. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░рдХ्рд╖ा рдЕрдХाрджрдоी рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рджेрд╣рд░ाрджूрди
27. рд░ाрдордХृрд╖्рдг рдоिрд╢рди рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдиंрдж
28. рднाрд░рддीрдп рдоाрдирдХ рд╕рдордп рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - 80° 30' рдкूрд░्рд╡ рджेрд╢ाрди्рддрд░ рдкрд░
29. рдХौрди рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рднाрд░рдд рдХे рд╕рдмрд╕े рдкूрд░्рд╡ी рднाрдЧ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрд░ुрдгाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢
30. рдХौрди рд╕ा рджेрд╢ рдиाрдеुрд▓ा рджрд░्рд░ा рдХे рдкाрд░ рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЪीрди
31. рдкृрде्рд╡ी рдХे рдирдЬрджीрдХ рд╡ाрдпुрдордг्рдбрд▓ рдХी рд╕рдмрд╕े рдиिрдЪрд▓ी рдкрд░рдд рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдХ्рд╖ोрдн рдордг्рдбрд▓
32. рднाрд░рддीрдп рд╕ेрдиा рдоें 'рд╡िрдЬрдпंрдд' рдиाрдо рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрдХ рдЯैंрдХ рдХा
33. рдЪीрдиी рдпाрдд्рд░ी рдлाрд╣्рдпाрди рдХिрд╕рдХे рдХाрд▓ рдоें рднाрд░рдд рдЖрдпा рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡िрдХ्рд░рдоाрджिрдд्рдп
34. рдк्рд░рдЦ्рдпाрдд рд╕िрдиेрдХрд▓ाрдХाрд░ рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рдХрдкूрд░ рдФрд░ рд░ाрдЬрдХрдкूрд░ рдоें рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рдмाрдк-рдмेрдЯे рдХा
35. рднाрд░рдд рдХा рдХौрди рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рдЪाрдп рдЙрдд्рдкाрджрди рдХे рд▓िрдП рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрд╕рдо
36. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЪाрд╡рд▓ рдЙрдд्рдкाрджрди рд╣ोрддा рд╣ै -
рдЙрдд्рддрд░ - рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓
37. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд╢рд╣рд░ рдоें рдЬंрддрд░-рдоंрддрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рджिрд▓्рд▓ी
38. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рджाрд░्рдЬिрд▓िंрдЧ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓
39. рддेрд▓рдЧु рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд░ाрдЬрднाрд╖ा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЖंрдз्рд░рдк्рд░рджेрд╢
40. рд╣ॉрдХी рдЦेрд▓ рдоें рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЯीрдо рдоें рдХिрддрдиे рдЦिрд▓ाреЬी рд╣ोрддे рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - 11
41. рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдХी рдоुрдж्рд░ा рд╣ै -
рдЙрдд्рддрд░ - рдЯрдХा
42. рдиीрд▓ рдирджी рдХे рдХिрдиाрд░े рдХौрди рд╕ी рд╕рдн्рдпрддा рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ुрдЖ рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоिрд╢्рд░ рд╕рдн्рдпрддा
43. рдХिрд╕ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдорд╣ाрдд्рдоा рдмुрдз рдиे рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЧрдпा
44. рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдиाрдЯрдХ 'рд╢рдХुंрддрд▓ा' рдХिрд╕рдиे рд▓िрдЦी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд╣ाрдХрд╡ि рдХाрд▓िрджाрд╕
45. рдЬ्рд╡ाрд░ рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪा рдХрдм рд╣ोрддा рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрдм рд╕ूрд░्рдп рдФрд░ рдЪрди्рдж्рд░рдоा рдкृрде्рд╡ी рдХे рдПрдХ рд╣ी рдУрд░ рд╣ोрддे рд╣ै
46. рдХौрди рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рднाрд░рдд рдХे рд╡ृрд╣рдж рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдкीрдп рдкрдаाрд░ рдХा рднाрдЧ рдирд╣ी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢
47. рдЦैрдмрд░ рджрд░्рд░ा рд╕्рдеिрдд рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрдлрдЧाрдиिрд╕्рддाрди рдФрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे рдмीрдЪ
48. рдХौрди рд╕ी рдирджी рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдкीрдп рдкрдаाрд░ рд╕े рдирд╣ी рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдпрдоुрдиा
49. рдХौрди рд╕ा рд╢рд╣рд░ рдЧंрдЧा рдХे рддрдЯ рдкрд░ рдмрд╕ा рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдХाрдирдкुрд░
50. рднाрд░рдд рдПрдХ рдзрд░्рдордиिрд░рдкेрдХ्рд╖ рджेрд╢ рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рднाрд░рдд рдХा рдХोрдИ рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдзрд░्рдо рдирд╣ी рд╣ै
51. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧ (рдиेрд╢рдирд▓ рд╣ाрдЗрд╡े) рдЬोреЬрддे рд╣ैं।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХेрди्рдж्рд░ो рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиिрдпों рдХो
52. рдХौрди рд╕ा рд╢рд╣рд░ рдЕंрдЧूрд░ों рдХी рдкैрджाрд╡ाрд░ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдиाрд╕िрдХ
53. рдХोрдпрдиा рдмांрдз рд╕्рдеिрдд рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░
54. рдЦрд░ीрдл рдХी рдлрд╕рд▓ рдХाрдЯी рдЬाрддी рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдирд╡рдо्рдмрд░ рдХे рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдоें
55. рд╣िрдоाрдиी (рдЧ्рд▓ेрд╢िрдпрд░) рдмрд░्рдл рдХा рдПрдХ рд╡िрд╢ाрд▓ рдкिंрдб рд╣ै, рдЬो-
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣िрдоाрд▓рдп рдкрд░्рд╡рдд рдХे рд╢्рд░ेрдгी рдХे рд╢ीрд░्рд╖ рд╕्рдерд▓ो рдкрд░ рдЫाрдпा рд░рд╣рддा рд╣ै
56. рдХौрди рд╕ी рдХाрдпांрддрд░िрдд рд╢ैрд▓ рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ंрдЧрдорд░рдорд░
57. SAARC рдХा рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ाрдЙрде рдПрд╢िрдпрди рдПрд╕ोрд╕िрдПрд╢рди рдлॉрд░ рд░ीрдЬрдирд▓ рдХोрдЖрдкрд░ेрд╕рди
58. рднाрд░рдд рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕ाрдЧрд░ीрдп рдоाрд░्рдЧ рдХी рдЦोрдЬ рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡ाрд╕्рдХो-рджी-рдЧाрдоा
59. рд╕्рд╡ेрдЬ рдирд╣рд░ рдХे рдЦुрд▓рдиे рд╕े рдХिрди рджो рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдкो рдХे рдмीрдЪ рдХा рдоाрд░्рдЧ рдЫोрдЯा рд╣ो рдЧрдпा
рдЙрдд्рддрд░ - рдпूрд░ोрдк рд╕े рдПрд╢िрдпा рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ी рдЕрдл्рд░ीрдХा
60. рдк्рд░рдердо рд╡िрд╢्рд╡ рдпुрдж्рдз рдХрдм рд▓реЬा рдЧрдпा рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - 1914-1918 рдИ.
61. рдХिрд╕рдХे рд╢ाрд╕рдирдХाрд▓ рдХे рджौрд░ाрди рдорд░ाрдаा рд╕рдд्рддा рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╢िрдЦрд░ рдФрд░ рд╕рдд्рддा рдкрд░
рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдмाрд▓ाрдЬी рдмाрдЬीрд░ाрд╡
62. 'рд╕рдд्рдпрд╢ोрдзрдХ рд╕рдоाрдЬ' рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд╣ाрдд्рдоा рдлुрд▓े
63. рднाрд░рдд рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдЧाрди 'рдЬрди рдЧрдг рдорди' рдХे рд░рдЪрдпिрддा рдеे-
рдЙрдд्рддрд░ - рд░рд╡ीрди्рдж्рд░рдиाрде рдЯैрдЧोрд░
64. 'рднाрд░рдд рдХा рдорд╣ाрди рдЬ्рдпेрд╖्рда рд╡्рдпрдХ्рддि' (Grand old man of India) рдХे рдиाрдо рд╕े рдХौрди рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рджाрджा рднाрдИ рдиैрд░ोрдЬी
65. рд╕рд╡िрдирдп рдЕрд╡рдЬ्рдЮा рдЖंрджोрд▓рди рдХрдм рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рд╣ुрдЖ рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - March 12, 1930 – April 6, 1930
66. рдХिрд╕ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиे рд╕рдоाрдЬрд╡ाрдж рдХी рд╡िрдЪाрд░ рдзाрд░ा рдХो рдЖрдЧे рдмреЭाрдпा
рдЙрдд्рддрд░ - рдк. рдЬрд╡ाрд╣рд░ рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू
67. рднाрд░рдд рдХे рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рдФрд░ рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाреЬी рд╕े рд▓рдЧे рд╕рдоुрдж्рд░ рддрдЯ рдХी рд▓рдо्рдмाрдИ рдХिрддрдиी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - 6100 рдХी. рдоी.
68. рдХृрд╖्рдгा рдирджी рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рдХिрд╕рдХे рд╕рдоीрдк рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд╣ाрдмрд▓ेрд╢्рд╡рд░
69. рдкृрде्рд╡ी рдПрдХ рдШрдг्рдЯे рдоें рдХिрддрдиे рджेрд╢ाрди्рддрд░ рдШूрдо рд▓ेрддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - 15°
70. рдЪंрдж्рд░ рдЧ्рд░рд╣рдг рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬрдм-
рдЙрдд्рддрд░ - рдкृрде्рд╡ी, рд╕ूрд░्рдп рдФрд░ рдЪрди्рдж्рд░рдоा рдХे рдмीрдЪ рдЖ рдЬाрддा рд╣ै
71. рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╢ाрд╕рди рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрди рд╕्рдеाрдиों рдХे рдмीрдЪ рдк्рд░рдердо рд░ेрд▓рд╡े рд▓ाрдЗрди рд╢ुрд░ू рдХी рдЧрдИ рдеी -
рдЙрдд्рддрд░ - рдоुрдо्рдмрдИ рд╕े рдаाрдгे рдХे рдмीрдЪ
72. рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд╢ु рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдмाрдШ
73. рднाрд░рддीрдп рд╡ाрдпुрд╕ेрдиा рдоें рдХрдоीрд╢ंрдб рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рдкрдж рд╣ोрддा рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдкाрдпрд▓рдЯ рдСрдлिрд╕рд░
74. рдпुрдж्рдз рдоें рд╕ाрд╣рд╕ рдФрд░ рдкрд░ाрдХ्рд░рдо рдХे рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХे рд▓िрдП рджिрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╕ैрдиिрдХ рдЕрд▓ंрдХрд░рдг рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдкрд░рдорд╡ीрд░ рдЪрдХ्рд░
75. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрд╢िрдпा
76. рдЛрддुрдПँ рдХिрди рдХाрд░рдгों рд╕े рд╣ोрддी рд╣ैं
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ूрд░्рдп рдХे рдЪाрд░ो рдУрд░ рдкृрде्рд╡ी рдХा рдкрд░िрдХ्рд░рдордг
77. рдкृрде्рд╡ी рдХी рд╕рддрд╣ рд╕े рд╕рдмрд╕े рджूрд░ рд╡ाрдпुрдордг्рдбрд▓ीрдп рдкрд░рдд рдХिрд╕ рдиाрдо рд╕े рд╡िрджिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡рд░्рд╣ि рдордг्рдбрд▓
78. рдбी. рд╕ी. рдПрдо. рдЯ्рд░ॉрдлी рдХा рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै -
рдЙрдд्рддрд░ - рдлुрдЯрдмॉрд▓ рд╕े
79. рдЕрд▓्рд▓ा рд░рдХ्рдЦा рдХिрд╕ рд╡ाрдж्рдпрдпрди्рдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдорд╢рд╣ूрд░ рдеे?
рдЙрдд्рддрд░ - рддрдмрджрд▓ा
80. рд╡рд╣ рдоुрдЧрд▓ рдмाрджрд╢ाрд╣ рдЬिрд╕рдиे 15 рд╡рд░्рд╖ рдиिрд░्рд╡ाрд╕िрдд рд╣ोрдХрд░ рдЧुрдЬाрд░े рдеे।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣ुрдоाрдпूँ
81. рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдХी рдмैрдардХो рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдХौрди рдХрд░рддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЙрдкрд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि
82. рдХिрд╕ рдЧुрдлा рдоें рдд्рд░िрдоूрд░्рддि (рдм्рд░рд╣्рдоा, рд╡िрд╖्рдгु, рдорд╣ेрд╢) рдХे рдоुрдЦрдордг्рдбрд▓ рдХी рдоूрд░्рддि рд╕्рдеिрдд рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрд▓िрдлंрдЯा
83. рд▓рдХ्рд╖рджीрдк рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдХाрд░ाрд╡рддी
84. рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдоाрдд्рд░ा рдоें рдкाрдИ рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдоृрджा рдХा рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдХाрд▓ी рдоिрдЯ्рдЯी
85. рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢िрд▓ोрдд्рдХीрд░्рдг (рдкрдд्рдерд░ рдХाрдЯрдХрд░ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा) рдХैрд▓ाрд╢ рдорди्рджिрд░ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрд▓ोрд░ा
86. рд╣рд░िрдд рдХ्рд░ांрддि рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै -
рдЙрдд्рддрд░ - рдХृрд╖ि рдХी рдЖрдзुрдиिрдХ рд╡िрдзिрдпों рдХे рдк्рд░рдпोрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рддि рдПрдХреЬ рдлрд╕рд▓ рдХी рдЙрдкрдЬ рдХो рдмреЭाрдиा
87. рднू-рд░рдХ्рд╖рдг рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ीреЭीрджрд░ рдЯीрд▓ा рдмрдиाрдХрд░, рдмाँрдз рдмрдиाрдХрд░, рд╡ृрдХ्рд╖ाрд░ोрдкрдг рдж्рд╡ाрд░ा
88. рдЬрдо्рдоू рдФрд░ рдХрд╢्рдоीрд░ рдХा рд░ेрд▓рдкрде рдХिрд╕ рд░ेрд▓рд╡े рдЬॉрди рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЙрдд्рддрд░ी рд░ेрд▓рд╡े
89. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдХрди्рдиреЬ рднाрд╖ा рдмोрд▓ी рдЬाрддी рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрд░्рдиाрдЯрдХ
90. рд╕ंрдШ рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢ рдЕंрдбрдоाрди рдиिрдХोрдмाрд░ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдХौрди рд╕ी рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рдкोрд░्рдЯрдм्рд▓ेрдпрд░
91. рд╡िрдЦ्рдпाрдд рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп 'рдорд╣ाрднाрд░рдд' рдХे рд░рдЪрдпिрддा рдХौрди рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡ेрджрд╡्рдпाрд╕
92. 'рдЧीрддांрдЬрд▓ि' рдХे рдХрд╡ि рд╣ैं -
рдЙрдд्рддрд░ - рд░рд╡ीрди्рдж्рд░рдиाрде рдЯैрдЧोрд░
93. рдХिрди рджो рд╕्рдеाрдиों рдХे рдмीрдЪ рд╣िрдорд╕ाрдЧрд░ рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕ рдЪрд▓рддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрдо्рдоू рд╕े рдХрди्рдпाрдХुрдоाрд░ी
94. 'рдЬрдирд░рд▓' рдХिрд╕ рд╕ेрдиा рдХा рдПрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдкрдж рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдерд▓ рд╕ेрдиा
95. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдкрд╡िрдд्рд░ рддीрд░्рдерд╕्рдерд▓ 'рдЕрдорд░рдиाрде' рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрдо्рдоू рдПрд╡ं рдХрд╢्рдоीрд░
96. рд╡िрдЦ्рдпाрдд рдкрд░्рдпрдЯрди-рд╕्рдерд▓ 'рдЧुрд▓рдорд░्рдЧ' рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрд╢्рдоीрд░
97. рд░ेрд▓ рдкрде рдХे рдиैрд░ो рдЧेрдЬ рдХी рдЪौреЬाрдИ рд╣ोрддी рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - 2' 6''
98. рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХो 'рдЙрдЧрддे рд╣ुрдП рд╕ूрд░рдЬ рдХी рднूрдоि' рдХрд╣ाँ рдЬाрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬाрдкाрди
99. рдХौрди рд╕ा рд╢рд╣рд░ рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рднोрдкाрд▓
100. рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдорд▓рдпाрд▓рдо рднाрд╖ा рдмोрд▓ी рдЬाрддी рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдХेрд░рд▓


Share:

рд╕ाрдоाрди्‍рдп рдЬ्рдЮाрди 100 рдк्рд░рд╢्рдиो рдХा рдЙрдд्рддрд░ рднाрдЧ -1




1. рдкृрде्рд╡ी рдХा рдПрдХ рдоाрдд्рд░ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЪрди्рдж्рд░рдоा
2. 'рдЧाँрдзी' реЮिрд▓्рдо рдоें рдЧाँрдзी рдХी рднूрдоिрдХा рдХिрд╕рдиे рдиिрднाрдИ ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдмेрди рдХिंрдЧ्рд╕рд▓े
3. рд╢िрдХ्рд╖рдХ рджिрд╡рд╕ рдХрдм рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - 5 рд╕िрддंрдмрд░
4. рдЬाрдкाрди рдкрд░ рдкрд░рдоाрдгु рдмрдо рдХрдм рдЧिрд░ाрдпा рдЧрдпा рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - 1945 рдоें
5. рднांрдЦреЬा рдиांрдЧрд▓ рдмाँрдз рдХिрд╕ рдирджी рдкрд░ рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕рддрд▓рдЬ
6. рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкुрд╖्рдк рдХी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрдорд▓
7. рдзрдирд░ाрдЬ рдкिрд▓्рд▓ै рдХिрд╕ рдЦेрд▓ рд╕े рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣ॉрдХी
8. рд╕рдпुंрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ंрдШ U.N.O. рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् рдоें рдХिрддрдиे рд╕्рдеाрдИ рд╕рджрд╕्рдп рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - 5
9. рдХौрди рд╕ा рд╕िंрдзु рд╕рдн्рдпрддा рдХा рд╕्рдеाрди рдЕрдм рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдоें рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣реЬрдк्рдкा
10. рдЪौрде рдиाрдордХ рдХрд░ рдХिрд╕рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд▓िрдпा рдЬाрддा рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд░ाрдаो рдж्рд╡ाрд░ा

11. рдоुреЪрд▓ рдмाрджрд╢ाрд╣ो рдХा рд╕рд╣ी рдХ्рд░рдо рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдмाрдмрд░, рд╣ुрдоाрдпूँ, рд╢ेрд░ рд╢ाрд╣ рд╕ूрд░ी, рдЗрд╕्рд▓ाрдо рд╢ाрд╣ рд╕ूрд░ी, рд╣ुрдоाрдпूँ, рдЕрдХрдмрд░-рдП-рдЖрдЬ़рдо, рдЬрд╣ांрдЧीрд░, рд╢ाрд╣-рдЬрд╣ाँ-рдП-рдЖрдЬ़рдо, рдЕрд▓ाрдордЧीрд░, рдмрд╣ाрджुрд░ рд╢ाрд╣, рдЬрд╣ांрджाрд░ рд╢ाрд╣, рдлрд░्рд░ुрдЦ्рд╢िрдпाрд░, рд░рдлी рдЙрд▓-рджрд░्рдЬрдд, рд╢ाрд╣рдЬрд╣ां рдж्рд╡िрддीрдп, рдоुрд╣рдо्рдордж рд╢ाрд╣, рдЕрд╣рдордж рд╢ाрд╣ рдмрд╣ाрджुрд░, рдЖрд▓рдордЧीрд░ рдж्рд╡िрддीрдп, рд╢ाрд╣рдЬрд╣ां рддृрддीрдп, рд╢ाрд╣ рдЖрд▓рдо рдж्рд╡िрддीрдп, рдЕрдХрдмрд░ рд╢ाрд╣ рдж्рд╡िрддीрдп, рдмрд╣ाрджुрд░ рд╢ाрд╣ рдж्рд╡िрддीрдп

 12. 'рднूрджाрди рдЖंрджोрд▓рди' рдХिрд╕рдиे рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдХिрдпा рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡िрдиोрднा рднाрд╡े
13. рднाрд░рдд рдоें рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдХिрд╕рдиे рд╢ुрд░ू рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рд▓ाрд░्рдб рдоैрдХाрд▓े
14. 'реЮ्рд▓ाрдЗंрдЧ рд╕िрдЦ' рдХे рдиाрдо рд╕े рдХिрд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоिрд▓्рдЦा рд╕िंрд╣
15. рдиींрдмू рдФрд░ рд╕рди्рддрд░े рдоें рдХौрди рд╕ा рд╡िрдЯाрдоिрди рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡िрдЯाрдоिрди 'C'
16. рдЙрджрдп рд╢ंрдХрд░ рдХिрд╕рд╕े рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдиृрдд्рдп
17. рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдк्рд░ाрд░ूрдк рд╕рдоिрддि рдХे рдЪेрдпрд░рдоैрди рдХौрди рдеे?
рдЙрдд्рддрд░ - рдбॉ. рднीрдо рд░ॉрд╡ рдЕрдо्рдмेрдбрдХрд░
18. рдд्рд░ि-рд╕्рддрд░ीрдп рдкंрдЪाрдпрддी рд░ाрдЬ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬिрд▓ा рдкрд░िрд╖рдж
19. рд▓рдХ्рд╖рджीрдк рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрд░рд╡рддी
20. рд╢्рд░ी рд▓ंрдХा рдХी рдоुрдж्рд░ा рдХा рдиाрдо рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рд░ुрдкрдпा
21. 'рдбिрд╕्рдХрд╡рд░ी рдСрдл рдЗंрдбिрдпा' рдиाрдордХ рдкुрд╕्рддрдХ рдХिрд╕рдиे рд▓िрдЦी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрд╡ाрд╣рд░ рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू
22. 'рдЧुрд░ुрдд्рд╡ाрдХрд░्рд╖рдг' рдХी рдЦोрдЬ рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рди्рдпूрдЯрди
23. рдиोрдмेрд▓ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдк्рд░рдердо рднाрд░рддीрдп рдХौрди рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рд░рд╡िрди्рдж्рд░ рдиाрде рдЯैрдЧोрд░
24. рдж्рд░ोрдгाрдЪाрд░्рдп рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдХिрд╕рд╕े рд╕рдо्рдмंрдзिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╢्рд░ेрд╖्рда рдЧुрд░ु / рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдХ
25. рдЦрдЬुрд░ाрд╣ो рд╕्рдеिрдд рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢
26. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░рдХ्рд╖ा рдЕрдХाрджрдоी рд╕्рдеिрдд рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рджेрд╣рд░ाрджूрди
27. рд░ाрдордХृрд╖्рдг рдоिрд╢рди рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдиंрдж
28. рднाрд░рддीрдп рдоाрдирдХ рд╕рдордп рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - 80° 30' рдкूрд░्рд╡ рджेрд╢ाрди्рддрд░ рдкрд░
29. рдХौрди рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рднाрд░рдд рдХे рд╕рдмрд╕े рдкूрд░्рд╡ी рднाрдЧ рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрд░ुрдгाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢
30. рдХौрди рд╕ा рджेрд╢ рдиाрдеुрд▓ा рджрд░्рд░ा рдХे рдкाрд░ рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЪीрди
31. рдкृрде्рд╡ी рдХे рдирдЬрджीрдХ рд╡ाрдпुрдордг्рдбрд▓ рдХी рд╕рдмрд╕े рдиिрдЪрд▓ी рдкрд░рдд рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдХ्рд╖ोрдн рдордг्рдбрд▓
32. рднाрд░рддीрдп рд╕ेрдиा рдоें 'рд╡िрдЬрдпंрдд' рдиाрдо рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрдХ рдЯैंрдХ рдХा
33. рдЪीрдиी рдпाрдд्рд░ी рдлाрд╣्рдпाрди рдХिрд╕рдХे рдХाрд▓ рдоें рднाрд░рдд рдЖрдпा рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡िрдХ्рд░рдоाрджिрдд्рдп
34. рдк्рд░рдЦ्рдпाрдд рд╕िрдиेрдХрд▓ाрдХाрд░ рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рдХрдкूрд░ рдФрд░ рд░ाрдЬрдХрдкूрд░ рдоें рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рдмाрдк-рдмेрдЯे рдХा
35. рднाрд░рдд рдХा рдХौрди рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рдЪाрдп рдЙрдд्рдкाрджрди рдХे рд▓िрдП рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрд╕рдо
36. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдЪाрд╡рд▓ рдЙрдд्рдкाрджрди рд╣ोрддा рд╣ै -
рдЙрдд्рддрд░ - рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓
37. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд╢рд╣рд░ рдоें рдЬंрддрд░-рдоंрддрд░ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рджिрд▓्рд▓ी
38. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рджाрд░्рдЬिрд▓िंрдЧ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓
39. рддेрд▓рдЧु рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд░ाрдЬрднाрд╖ा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЖंрдз्рд░рдк्рд░рджेрд╢
40. рд╣ॉрдХी рдЦेрд▓ рдоें рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЯीрдо рдоें рдХिрддрдиे рдЦिрд▓ाреЬी рд╣ोрддे рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - 11
41. рдмांрдЧ्рд▓ाрджेрд╢ рдХी рдоुрдж्рд░ा рд╣ै -
рдЙрдд्рддрд░ - рдЯрдХा
42. рдиीрд▓ рдирджी рдХे рдХिрдиाрд░े рдХौрди рд╕ी рд╕рдн्рдпрддा рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ुрдЖ рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - рдоिрд╢्рд░ рд╕рдн्рдпрддा
43. рдХिрд╕ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдорд╣ाрдд्рдоा рдмुрдз рдиे рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЧрдпा
44. рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдиाрдЯрдХ 'рд╢рдХुंрддрд▓ा' рдХिрд╕рдиे рд▓िрдЦी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд╣ाрдХрд╡ि рдХाрд▓िрджाрд╕
45. рдЬ्рд╡ाрд░ рд╕рдмрд╕े рдКँрдЪा рдХрдм рд╣ोрддा рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрдм рд╕ूрд░्рдп рдФрд░ рдЪрди्рдж्рд░рдоा рдкृрде्рд╡ी рдХे рдПрдХ рд╣ी рдУрд░ рд╣ोрддे рд╣ै
46. рдХौрди рд╕ा рд░ाрдЬ्рдп рднाрд░рдд рдХे рд╡ृрд╣рдж рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдкीрдп рдкрдаाрд░ рдХा рднाрдЧ рдирд╣ी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢
47. рдЦैрдмрд░ рджрд░्рд░ा рд╕्рдеिрдд рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдЕрдлрдЧाрдиिрд╕्рддाрди рдФрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे рдмीрдЪ
48. рдХौрди рд╕ी рдирджी рдк्рд░ाрдпрдж्рд╡ीрдкीрдп рдкрдаाрд░ рд╕े рдирд╣ी рдиिрдХрд▓рддी рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдпрдоुрдиा
49. рдХौрди рд╕ा рд╢рд╣рд░ рдЧंрдЧा рдХे рддрдЯ рдкрд░ рдмрд╕ा рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдХाрдирдкुрд░
50. рднाрд░рдд рдПрдХ рдзрд░्рдордиिрд░рдкेрдХ्рд╖ рджेрд╢ рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рднाрд░рдд рдХा рдХोрдИ рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдзрд░्рдо рдирд╣ी рд╣ै
51. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧ (рдиेрд╢рдирд▓ рд╣ाрдЗрд╡े) рдЬोреЬрддे рд╣ैं।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХेрди्рдж्рд░ो рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиिрдпों рдХो
52. рдХौрди рд╕ा рд╢рд╣рд░ рдЕंрдЧूрд░ों рдХी рдкैрджाрд╡ाрд░ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдиाрд╕िрдХ
53. рдХोрдпрдиा рдмांрдз рд╕्рдеिрдд рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░
54. рдЦрд░ीрдл рдХी рдлрд╕рд▓ рдХाрдЯी рдЬाрддी рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдирд╡рдо्рдмрд░ рдХे рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдоें
55. рд╣िрдоाрдиी (рдЧ्рд▓ेрд╢िрдпрд░) рдмрд░्рдл рдХा рдПрдХ рд╡िрд╢ाрд▓ рдкिंрдб рд╣ै, рдЬो-
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣िрдоाрд▓рдп рдкрд░्рд╡рдд рдХे рд╢्рд░ेрдгी рдХे рд╢ीрд░्рд╖ рд╕्рдерд▓ो рдкрд░ рдЫाрдпा рд░рд╣рддा рд╣ै
56. рдХौрди рд╕ी рдХाрдпांрддрд░िрдд рд╢ैрд▓ рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ंрдЧрдорд░рдорд░
57. SAARC рдХा рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ाрдЙрде рдПрд╢िрдпрди рдПрд╕ोрд╕िрдПрд╢рди рдлॉрд░ рд░ीрдЬрдирд▓ рдХोрдЖрдкрд░ेрд╕рди
58. рднाрд░рдд рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕ाрдЧрд░ीрдп рдоाрд░्рдЧ рдХी рдЦोрдЬ рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡ाрд╕्рдХो-рджी-рдЧाрдоा
59. рд╕्рд╡ेрдЬ рдирд╣рд░ рдХे рдЦुрд▓рдиे рд╕े рдХिрди рджो рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдкो рдХे рдмीрдЪ рдХा рдоाрд░्рдЧ рдЫोрдЯा рд╣ो рдЧрдпा
рдЙрдд्рддрд░ - рдпूрд░ोрдк рд╕े рдПрд╢िрдпा рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ी рдЕрдл्рд░ीрдХा
60. рдк्рд░рдердо рд╡िрд╢्рд╡ рдпुрдж्рдз рдХрдм рд▓реЬा рдЧрдпा рдеा ?
рдЙрдд्рддрд░ - 1914-1918 рдИ.
61. рдХिрд╕рдХे рд╢ाрд╕рдирдХाрд▓ рдХे рджौрд░ाрди рдорд░ाрдаा рд╕рдд्рддा рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╢िрдЦрд░ рдФрд░ рд╕рдд्рддा рдкрд░
рдеी ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдмाрд▓ाрдЬी рдмाрдЬीрд░ाрд╡
62. 'рд╕рдд्рдпрд╢ोрдзрдХ рд╕рдоाрдЬ' рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХिрд╕рдиे рдХी рдеी?
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд╣ाрдд्рдоा рдлुрд▓े
63. рднाрд░рдд рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдЧाрди 'рдЬрди рдЧрдг рдорди' рдХे рд░рдЪрдпिрддा рдеे-
рдЙрдд्рддрд░ - рд░рд╡ीрди्рдж्рд░рдиाрде рдЯैрдЧोрд░
64. 'рднाрд░рдд рдХा рдорд╣ाрди рдЬ्рдпेрд╖्рда рд╡्рдпрдХ्рддि' (Grand old man of India) рдХे рдиाрдо рд╕े рдХौрди рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рджाрджा рднाрдИ рдиैрд░ोрдЬी
65. рд╕рд╡िрдирдп рдЕрд╡рдЬ्рдЮा рдЖंрджोрд▓рди рдХрдм рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рд╣ुрдЖ рдеा?
рдЙрдд्рддрд░ - March 12, 1930 – April 6, 1930
66. рдХिрд╕ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиे рд╕рдоाрдЬрд╡ाрдж рдХी рд╡िрдЪाрд░ рдзाрд░ा рдХो рдЖрдЧे рдмреЭाрдпा
рдЙрдд्рддрд░ - рдк. рдЬрд╡ाрд╣рд░ рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू
67. рднाрд░рдд рдХे рдЕрд░рдм рд╕ाрдЧрд░ рдФрд░ рдмंрдЧाрд▓ рдХी рдЦाреЬी рд╕े рд▓рдЧे рд╕рдоुрдж्рд░ рддрдЯ рдХी рд▓рдо्рдмाрдИ рдХिрддрдиी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - 6100 рдХी. рдоी.
68. рдХृрд╖्рдгा рдирджी рдХा рдЙрдж्рдЧрдо рд╕्рдерд▓ рдХिрд╕рдХे рд╕рдоीрдк рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдорд╣ाрдмрд▓ेрд╢्рд╡рд░
69. рдкृрде्рд╡ी рдПрдХ рдШрдг्рдЯे рдоें рдХिрддрдиे рджेрд╢ाрди्рддрд░ рдШूрдо рд▓ेрддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - 15°
70. рдЪंрдж्рд░ рдЧ्рд░рд╣рдг рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬрдм-
рдЙрдд्рддрд░ - рдкृрде्рд╡ी, рд╕ूрд░्рдп рдФрд░ рдЪрди्рдж्рд░рдоा рдХे рдмीрдЪ рдЖ рдЬाрддा рд╣ै
71. рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╢ाрд╕рди рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрди рд╕्рдеाрдиों рдХे рдмीрдЪ рдк्рд░рдердо рд░ेрд▓рд╡े рд▓ाрдЗрди рд╢ुрд░ू рдХी рдЧрдИ рдеी -
рдЙрдд्рддрд░ - рдоुрдо्рдмрдИ рд╕े рдаाрдгे рдХे рдмीрдЪ
72. рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд╢ु рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдмाрдШ
73. рднाрд░рддीрдп рд╡ाрдпुрд╕ेрдиा рдоें рдХрдоीрд╢ंрдб рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рдкрдж рд╣ोрддा рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдкाрдпрд▓рдЯ рдСрдлिрд╕рд░
74. рдпुрдж्рдз рдоें рд╕ाрд╣рд╕ рдФрд░ рдкрд░ाрдХ्рд░рдо рдХे рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХे рд▓िрдП рджिрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╕ैрдиिрдХ рдЕрд▓ंрдХрд░рдг рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдкрд░рдорд╡ीрд░ рдЪрдХ्рд░
75. рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрд╢िрдпा
76. рдЛрддुрдПँ рдХिрди рдХाрд░рдгों рд╕े рд╣ोрддी рд╣ैं
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ूрд░्рдп рдХे рдЪाрд░ो рдУрд░ рдкृрде्рд╡ी рдХा рдкрд░िрдХ्рд░рдордг
77. рдкृрде्рд╡ी рдХी рд╕рддрд╣ рд╕े рд╕рдмрд╕े рджूрд░ рд╡ाрдпुрдордг्рдбрд▓ीрдп рдкрд░рдд рдХिрд╕ рдиाрдо рд╕े рд╡िрджिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡рд░्рд╣ि рдордг्рдбрд▓
78. рдбी. рд╕ी. рдПрдо. рдЯ्рд░ॉрдлी рдХा рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै -
рдЙрдд्рддрд░ - рдлुрдЯрдмॉрд▓ рд╕े
79. рдЕрд▓्рд▓ा рд░рдХ्рдЦा рдХिрд╕ рд╡ाрдж्рдпрдпрди्рдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдорд╢рд╣ूрд░ рдеे?
рдЙрдд्рддрд░ - рддрдмрджрд▓ा
80. рд╡рд╣ рдоुрдЧрд▓ рдмाрджрд╢ाрд╣ рдЬिрд╕рдиे 15 рд╡рд░्рд╖ рдиिрд░्рд╡ाрд╕िрдд рд╣ोрдХрд░ рдЧुрдЬाрд░े рдеे।
рдЙрдд्рддрд░ - рд╣ुрдоाрдпूँ
81. рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдХी рдмैрдардХो рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдХौрди рдХрд░рддा рд╣ै ?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЙрдкрд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि
82. рдХिрд╕ рдЧुрдлा рдоें рдд्рд░िрдоूрд░्рддि (рдм्рд░рд╣्рдоा, рд╡िрд╖्рдгु, рдорд╣ेрд╢) рдХे рдоुрдЦрдордг्рдбрд▓ рдХी рдоूрд░्рддि рд╕्рдеिрдд рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрд▓िрдлंрдЯा
83. рд▓рдХ्рд╖рджीрдк рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдХाрд░ाрд╡рддी
84. рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдоाрдд्рд░ा рдоें рдкाрдИ рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдоृрджा рдХा рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рдХाрд▓ी рдоिрдЯ्рдЯी
85. рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢िрд▓ोрдд्рдХीрд░्рдг (рдкрдд्рдерд░ рдХाрдЯрдХрд░ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा) рдХैрд▓ाрд╢ рдорди्рджिрд░ рдХрд╣ाँ рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдПрд▓ोрд░ा
86. рд╣рд░िрдд рдХ्рд░ांрддि рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै -
рдЙрдд्рддрд░ - рдХृрд╖ि рдХी рдЖрдзुрдиिрдХ рд╡िрдзिрдпों рдХे рдк्рд░рдпोрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рддि рдПрдХреЬ рдлрд╕рд▓ рдХी рдЙрдкрдЬ рдХो рдмреЭाрдиा
87. рднू-рд░рдХ्рд╖рдг рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - рд╕ीреЭीрджрд░ рдЯीрд▓ा рдмрдиाрдХрд░, рдмाँрдз рдмрдиाрдХрд░, рд╡ृрдХ्рд╖ाрд░ोрдкрдг рдж्рд╡ाрд░ा
88. рдЬрдо्рдоू рдФрд░ рдХрд╢्рдоीрд░ рдХा рд░ेрд▓рдкрде рдХिрд╕ рд░ेрд▓рд╡े рдЬॉрди рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЙрдд्рддрд░ी рд░ेрд▓рд╡े
89. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдХрди्рдиреЬ рднाрд╖ा рдмोрд▓ी рдЬाрддी рд╣ै ।
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрд░्рдиाрдЯрдХ
90. рд╕ंрдШ рд╢ाрд╕िрдд рдк्рд░рджेрд╢ рдЕंрдбрдоाрди рдиिрдХोрдмाрд░ рдж्рд╡ीрдк рд╕рдоूрд╣ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдХौрди рд╕ी рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ - рдкोрд░्рдЯрдм्рд▓ेрдпрд░
91. рд╡िрдЦ्рдпाрдд рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп 'рдорд╣ाрднाрд░рдд' рдХे рд░рдЪрдпिрддा рдХौрди рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рд╡ेрджрд╡्рдпाрд╕
92. 'рдЧीрддांрдЬрд▓ि' рдХे рдХрд╡ि рд╣ैं -
рдЙрдд्рддрд░ - рд░рд╡ीрди्рдж्рд░рдиाрде рдЯैрдЧोрд░
93. рдХिрди рджो рд╕्рдеाрдиों рдХे рдмीрдЪ рд╣िрдорд╕ाрдЧрд░ рдПрдХ्рд╕рдк्рд░ेрд╕ рдЪрд▓рддी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрдо्рдоू рд╕े рдХрди्рдпाрдХुрдоाрд░ी
94. 'рдЬрдирд░рд▓' рдХिрд╕ рд╕ेрдиा рдХा рдПрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдкрдж рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдерд▓ рд╕ेрдиा
95. рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдкрд╡िрдд्рд░ рддीрд░्рдерд╕्рдерд▓ 'рдЕрдорд░рдиाрде' рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬрдо्рдоू рдПрд╡ं рдХрд╢्рдоीрд░
96. рд╡िрдЦ्рдпाрдд рдкрд░्рдпрдЯрди-рд╕्рдерд▓ 'рдЧुрд▓рдорд░्рдЧ' рднाрд░рдд рдХे рдХिрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдХрд╢्рдоीрд░
97. рд░ेрд▓ рдкрде рдХे рдиैрд░ो рдЧेрдЬ рдХी рдЪौреЬाрдИ рд╣ोрддी рд╣ै-
рдЙрдд्рддрд░ - 2' 6''
98. рдХिрд╕ рджेрд╢ рдХो 'рдЙрдЧрддे рд╣ुрдП рд╕ूрд░рдЬ рдХी рднूрдоि' рдХрд╣ाँ рдЬाрддा рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рдЬाрдкाрди
99. рдХौрди рд╕ा рд╢рд╣рд░ рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рд╣ै?
рдЙрдд्рддрд░ - рднोрдкाрд▓
100. рдХिрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдорд▓рдпाрд▓рдо рднाрд╖ा рдмोрд▓ी рдЬाрддी рд╣ै
рдЙрдд्рддрд░ - рдХेрд░рд▓


Share:

Facebook Likes

ads

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Followers